ఇత్యుక్త్వా పరుషం వాక్యం రావణం రావణానుజః। ఆజగామ ముహూర్తేన యత్ర రామః సలక్ష్మణః
ఇలా కఠినంగా మాటలు చెప్పి, రావణుని తమ్ముడు తక్షణమే అక్కడికి వెళ్లాడు, అక్కడ రాముడు, లక్ష్మణుడు ఉన్నారు.
తం మేరుశిఖరాకారం దీప్తామివ శతహ్రదామ్। గగనస్థం మహీస్థాస్తే దదృశుర్వానరాధిపాః
అతడిని మెరుమల శిఖరంలా ఎత్తుగా, వంద కిరణాల సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, ఆకాశంలోనూ భూమిమీదనూ నిలబడి ఉన్నట్టు వానరాధిపతులు చూశారు.
తే చాప్యనుచరాస్తస్య చత్వారో భీమవిక్రమాః। తేఽపి వర్మాయుధోపేతా భూషణోత్తమభూషితాః
అతని నలుగురు అనుచరులు కూడా భయంకరమైన పరాక్రమంతో, కవచాలు, ఆయుధాలు ధరించి, అద్భుతమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.
స చ మేఘాచలప్రఖ్యో వజ్రాయుధసమప్రభః। వరాయుధధరో వీరో దివ్యాభరణభూషితః
ఆ వీరుడు మేఘపర్వతంలా కనిపిస్తూ, వజ్రాయుధంలా మెరుస్తూ, ఉత్తమ ఆయుధాలు ధరించి, దివ్యమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
తమాత్మపఞ్చమం దృష్ట్వా సుగ్రీవో వానరాధిపః। వానరైః సహ దుర్ధర్షశ్చిన్తయామాస బుద్ధిమాన్
అతడిని ఐదవ వాడిగా చూసి, వానరాధిపతి సుగ్రీవుడు, తనతో ఉన్న వానరులతో కలిసి, తెలివిగా ఆలోచించసాగాడు.
చిన్తయిత్వా ముహూర్తం తు వానరాంస్తానువాచ హ। హనుమత్ప్రముఖాన్ సర్వానిదం వచనముత్తమమ్
కొంతసేపు ఆలోచించిన తర్వాత, హనుమంతుడు మొదలైన అందరు వానరులను సుగ్రీవుడు ఇలా ఉత్తమమైన మాటలతో ఉద్దేశించి అన్నాడు.
ఏష సర్వాయుధోపేతశ్చతుర్భిః సహ రాక్షసైః। రాక్షసోభ్యేతి పశ్యధ్వమస్మాన్ హన్తుం న సంశయః
ఈ రాక్షసుడు అన్ని ఆయుధాలతో, నలుగురు రాక్షసులతో కలిసి మనవైపు వస్తున్నాడు. మనల్ని సంహరించడానికి వస్తున్నాడని సందేహం లేదు, చూడండి.
సుగ్రీవస్య వచః శ్రుత్వా సర్వే తే వానరోత్తమాః। సాలానుద్యమ్య శైలాంశ్చ ఇదం వచనమబ్రువన్
సుగ్రీవుని మాటలు విని, అగ్రగణ్యులైన వానరులు అందరూ చెట్లు, కొండలను ఎత్తుకుని ఇలా అన్నారు.
శీఘ్రం వ్యాదిశ నో రాజన్ వధాయైషాం దురాత్మనామ్। నిపతన్తి హతా యావద్ ధరణ్యామల్పచేతనాః
రాజా! ఈ దుష్టులను సంహరించమని మాకు త్వరగా ఆజ్ఞాపించండి. వారు చనిపోయి, చైతన్యం కోల్పోయేలోపు నేలమీద పడిపోకుండా మేము వారిని సంహరిస్తాము.
తేషాం సమ్భాషమాణానామన్యోన్యం స విభీషణః। ఉత్తరం తీరమాసాద్య ఖస్థ ఏవ వ్యతిష్ఠత
వారు పరస్పరం మాట్లాడుతుండగా, ఆ విభీషణుడు ఆకాశంలోనే ఉండి, ఉత్తర తీరానికి చేరాడు.
స ఉవాచ మహాప్రాజ్ఞః స్వరేణ మహతా మహాన్। సుగ్రీవం తాంశ్చ సమ్ప్రేక్ష్య ఖస్థ ఏవ విభీషణః
ఆ మహాప్రజ్ఞుడు విభీషణుడు, ఆకాశంలో నిలబడి, సుగ్రీవుని మరియు ఇతరులను చూస్తూ, గొప్ప స్వరంతో ఇలా అన్నాడు.
రావణో నామ దుర్వృత్తో రాక్షసో రాక్షసేశ్వరః। తస్యాహమనుజో భ్రాతా విభీషణ ఇతి శ్రుతః
రాక్షసులలో అధిపతిగా ఉన్న రావణుడు అనే దుర్మార్గుడు ఉన్నాడు. నేను అతని తమ్ముడు విభీషణుడిని అని అందరికీ తెలుసు.
తేన సీతా జనస్థానాద్ హృతా హత్వా జటాయుషమ్। రుద్ధా చ వివశా దీనా రాక్షసీభిః సురక్షితా
అతడు జనస్థానంలో సీతను అపహరించి, జటాయువును చంపాడు. ఇప్పుడు సీత దుఃఖంతో, బలహీనంగా, రాక్షసీస్త్రీలు కాపాడుతూ బంధించబడి ఉంది.
తమహం హేతుభిర్వాక్యైర్వివిధైశ్చ న్యదర్శయమ్। సాధు నిర్యాత్యతాం సీతా రామాయేతి పునః పునః
నేను ఎన్నో సార్లు మంచి కారణాలతో, 'సీతను రామునికి తిరిగి అప్పగించు, ఇదే ధర్మం' అని రావణునికి చెప్పాను.
స చ న ప్రతిజగ్రాహ రావణః కాలచోదితః। ఉచ్యమానం హితం వాక్యం విపరీత ఇవౌషధమ్
కానీ కాలచోదితుడైన రావణుడు, చెప్పిన హితమైన మాటలను అంగీకరించలేదు. అది తప్పు మందును వాడనట్టు అయింది.
సోఽహం పరుషితస్తేన దాసవచ్చావమానితః। త్యక్త్వా పుత్రాంశ్చ దారాంశ్చ రాఘవం శరణం గతః
అతడు నన్ను దుర్భాషలతో అవమానించి, దాసుడిలా చూడగా, నేను నా పిల్లలను, భార్యను వదిలిపెట్టి, రాఘవుని ఆశ్రయించడానికి వచ్చాను.
ఏతత్తు వచనం శ్రుత్వా సుగ్రీవో లఘువిక్రమః। లక్ష్మణస్యాగ్రతో రామం సంరబ్ధమిదమబ్రవీత్
ఈ మాటలు విని, చురుకైన సుగ్రీవుడు, లక్ష్మణుని ముందుగా ఉంచుకుని, రామునికి ఆందోళనతో ఇలా అన్నాడు.
ప్రవిష్టః శత్రుసైన్యం హి ప్రాప్తః శత్రురతర్కితః। నిహన్యాదన్తరం లబ్ధ్వా ఉలూకో వాయసానివ
శత్రువు శత్రు సైన్యంలోకి ప్రవేశించి, ఎవరికీ తెలియకుండా వచ్చాడు. అవకాశం దొరికితే, గుడ్లగూబ కాకులను చంపినట్టు, మనపై దాడి చేయవచ్చు.
మన్త్రే వ్యూహే నయే చారే యుక్తో భవితుమర్హసి। వానరాణాం చ భద్రం తే పరేషాం చ పరంతప
నీవు సలహా, సైన్యపు ఏర్పాట్లు, యుక్తి, గూఢచార్యంలో ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా ఉండాలి. వానరులకు, నీకూ శుభం కలగాలి, శత్రువులను భయపెట్టువాడా.
అన్తర్ధానగతా హ్యేతే రాక్షసాః కామరూపిణః। శూరాశ్చ నికృతిజ్ఞాశ్చ తేషాం జాతు న విశ్వసేత్
ఈ రాక్షసులు కనబడకుండా పోవడమూ, కావలసిన రూపాలు ధరించడమూ చేయగలరు. వీరు ధైర్యవంతులు, మోసంలో నిపుణులు — వీరిని ఎప్పుడూ నమ్మకూడదు.
ప్రణిధీ రాక్షసేన్ద్రస్య రావణస్య భవేదయమ్। అనుప్రవిశ్య సోఽస్మాసు భేదం కుర్యాన్న సంశయః
ఇతడు రాక్షసరాజు రావణుని గూఢచారి అయి ఉండవచ్చు. మన మధ్యకి వచ్చి మనల్ని విడదీయాలని ప్రయత్నించవచ్చు — ఇందులో సందేహం లేదు.
అథ వా స్వయమేవైష ఛిద్రమాసాద్య బుద్ధిమాన్। అనుప్రవిశ్య విశ్వస్తే కదాచిత్ ప్రహరేదపి
లేదా, ఇతడు తెలివిగా మన బలహీనతను గమనించి, మనం నమ్మినప్పుడు లోపలికి వచ్చి ఎప్పుడైనా దాడి చేయవచ్చు.
మిత్రాటవిబలం చైవ మౌలభృత్యబలం తథా। సర్వమేతద్ బలం గ్రాహ్యం వర్జయిత్వా ద్విషద్బలమ్
మిత్రుల బలాన్ని, అడవిలో నివసించేవారి బలాన్ని, విశ్వాసపాత్రుల సేవకుల బలాన్ని స్వీకరించాలి. శత్రువుల బలాన్ని మాత్రం ఎప్పుడూ దూరంగా పెట్టాలి.
ప్రకృత్యా రాక్షసో హ్యేష భ్రాతామిత్రస్య వై ప్రభో। ఆగతశ్చ రిపుః సాక్షాత్ కథమస్మింశ్చ విశ్వసేత్
ప్రభూ! ఇతడు సహజంగా రాక్షసుడు, నీ శత్రువు అన్నదమ్ముడు. ప్రత్యక్షంగా శత్రువుగా వచ్చాడు — ఇక్కడ ఇతనిని ఎలా నమ్మగలం?
రావణస్యానుజో భ్రాతా విభీషణ ఇతి శ్రుతః। చతుర్భిః సహ రక్షోభిర్భవన్తం శరణం గతః
విభీషణుడు రావణుని తమ్ముడు అని వినిపిస్తుంది. నలుగురు రాక్షసులతో కలిసి నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాడు.
రావణేన ప్రణీతం హి తమవేహి విభీషణమ్। తస్యాహం నిగ్రహం మన్యే క్షమం క్షమవతాం వర
ఈ విభీషణుడిని రావణుడు పంపినవాడిగా తెలుసుకో. అతన్ని నియంత్రించడం మంచిదని నేను భావిస్తున్నాను, ఓ సహనశీలులలో శ్రేష్ఠుడా.
రాక్షసో జిహ్మయా బుద్ధ్యా సందిష్టోఽయమిహాగతః। ప్రహర్తుం మాయయా ఛన్నో విశ్వస్తే త్వయి చానఘ
ఈ రాక్షసుడు వక్రబుద్ధితో ఇక్కడికి వచ్చాడు. మాయతో మన దృష్టికి అందకుండా, నీవు నమ్మినప్పుడు దాడి చేయాలని ఉద్దేశం.
వధ్యతామేష తీవ్రేణ దణ్డేన సచివైః సహ। రావణస్య నృశంసస్య భ్రాతా హ్యేష విభీషణః
ఈ విభీషణుడు, క్రూరుడైన రావణుని తమ్ముడు, తన సహచరులతో కలిసి గట్టి శిక్షకు గురవ్వాలి.
ఏవముక్త్వా తు తం రామం సంరబ్ధో వాహినీపతిః। వాక్యజ్ఞో వాక్యకుశలం తతో మౌనముపాగమత్
ఇలా రామునితో చెప్పి, ఆ సైన్యాధిపతి, వాక్చాతుర్యంతో కూడినవాడు, కోపంతో మౌనంగా నిలిచాడు.
సుగ్రీవస్య తు తద్ వాక్యం శ్రుత్వా రామో మహాబలః। సమీపస్థానువాచేదం హనుమత్ప్రముఖాన్ కపీన్
సుగ్రీవుని మాటలు విని, మహాబలుడు అయిన రాముడు, దగ్గర ఉన్న హనుమంతుడు మొదలైన వానరులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.