నహి శక్తిం ప్రపశ్యామి జగత్యన్యస్య కస్యచిత్। సాగరం వానరైస్తీర్త్వా నిశ్చయేన జయో మమ
వానరులతో సముద్రాన్ని దాటి వచ్చే శక్తి ఇంకెవరికి లేదు. కచ్చితంగా విజయం నాదే.
తస్య కామపరీతస్య నిశమ్య పరిదేవితమ్। కుమ్భకర్ణః ప్రచుక్రోధ వచనం చేదమబ్రవీత్
అతడు కోరికలో మునిగి బాధపడటాన్ని విని, కుంభకర్ణుడు కోపంతో ఇలా అన్నాడు.
యదా తు రామస్య సలక్ష్మణస్య ప్రసహ్య సీతా ఖలు సా ఇహాహృతా। సకృత్ సమీక్ష్యైవ సునిశ్చితం తదా భజేత చిత్తం యమునేవ యామునమ్
రాముడి దగ్గర నుండి సీతను, లక్ష్మణుడితో కలిసి బలవంతంగా ఇక్కడికి తీసుకొచ్చినప్పుడు, ఒక్కసారి ఆమెను చూసిన వెంటనే మనసు పూర్తిగా ఆమెవైపు లాగబడుతుంది, యమునా నది యమునానదిలో కలిసినట్లే.
సర్వమేతన్మహారాజ కృతమప్రతిమం తవ। విధీయేత సహాస్మాభిరాదావేవాస్య కర్మణః
మహారాజా! ఈ అంతా నీ చేతి ద్వారా అపూర్వంగా జరిగిపోయింది. ఇప్పుడు ఈ పనిలో మేమూ మొదటి నుండే పాల్గొనాలి.
న్యాయేన రాజకార్యాణి యః కరోతి దశానన। న స సంతప్యతే పశ్చాన్నిశ్చితార్థమతిర్నృపః
దశముఖా! రాజకార్యాలను న్యాయంగా చేసే వాడు, తరువాత పశ్చాత్తాపం చెందడు. ఎందుకంటే అతని మనసు నిశ్చితమైన విషయాల్లో స్థిరంగా ఉంటుంది.
అనుపాయేన కర్మాణి విపరీతాని యాని చ। క్రియమాణాని దుష్యన్తి హవీంష్యప్రయతేష్వివ
సరైన మార్గం లేకుండా, లేదా తప్పుగా చేసే పనులు చెడిపోతాయి. యాగంలో తప్పుగా నైవేద్యం సమర్పించినట్టు అవుతాయి.
యః పశ్చాత్ పూర్వకార్యాణి కర్మాణ్యభిచికీర్షతి। పూర్వం చాపరకార్యాణి స న వేద నయానయౌ
ముందు చేయాల్సిన పనిని తరువాత చేయాలని, తరువాత చేయాల్సిన పనిని ముందే చేయాలని అనుకునే వాడు, ఏది న్యాయం, ఏది అన్యాయం అనేది తెలియని వాడవుతాడు.
చపలస్య తు కృత్యేషు ప్రసమీక్ష్యాధికం బలమ్। ఛిద్రమన్యే ప్రపద్యన్తే క్రౌఞ్చస్య ఖమివ ద్విజాః
చంచలమైన వాడు పనిలో శక్తిని బాగా పరిశీలించకుండా ముందుకు వెళ్తే, ఇతరులు లోపాన్ని కనుగొంటారు. అది క్రౌంచపక్షికి ఆకాశంలో పక్షులు ప్రవేశించినట్టు.
త్వయేదం మహదారబ్ధం కార్యమప్రతిచిన్తితమ్। దిష్ట్యా త్వాం నావధీద్ రామో విషమిశ్రమివామిషమ్
నీవు ఈ గొప్ప పనిని సరైన ఆలోచన లేకుండా ప్రారంభించావు. అదృష్టవశాత్తూ రాముడు నిన్ను చంపలేదు, విషం కలిసిన మాంసాన్ని మినహాయించినట్టు.
తస్మాత్ త్వయా సమారబ్ధం కర్మ హ్యప్రతిమం పరైః। అహం సమీకరిష్యామి హత్వా శత్రూంస్తవానఘ
కాబట్టి నీవు మొదలుపెట్టిన ఈ అపూర్వమైన పనిని, శత్రువులపై నేను పూర్తిచేస్తాను, నిష్కళంకుడా! నీ శత్రువులను చంపుతాను.
అహముత్సాదయిష్యామి శత్రూంస్తవ నిశాచర। యది శక్రవివస్వన్తౌ యది పావకమారుతౌ। తావహం యోధయిష్యామి కుబేరవరుణావపి
ఓ రాత్రివాసి, నీ శత్రువులను నేనే సంహరిస్తాను. అవి ఇంద్రుడు, వివస్వంతుడు, అగ్ని, వాయువు అయినా సరే, నేను వారితో యుద్ధం చేస్తాను. కుబేరుడు, వరుణుడు వచ్చినా వారిని కూడా ఎదుర్కొంటాను.
గిరిమాత్రశరీరస్య మహాపరిఘయోధినః। నర్దతస్తీక్ష్ణదంష్ట్రస్య బిభీయాద్ వై పురందరః
పర్వతం లాంటి శరీరం కలిగి, గొప్ప ఇనుప గదా చేత పట్టుకుని, గర్జిస్తూ, పదునైన పళ్లతో ఉన్నవాడిని చూసి, ఇంద్రుడే అయినా భయపడతాడు.
పునర్మాం స ద్వితీయేన శరేణ నిహనిష్యతి। తతోఽహం తస్య పాస్యామి రుధిరం కామమాశ్వస
అతడు మరోసారి రెండవ బాణంతో నన్ను గాయపరిచినా, ఆ తర్వాత నేను అతని రక్తాన్ని తాగుతాను. కాబట్టి నీవు నిర్భయంగా ఉండు.
వధేన వై దాశరథేః సుఖావహం జయం తవాహర్తుమహం యతిష్యే। హత్వా చ రామం సహ లక్ష్మణేన ఖాదామి సర్వాన్ హరియూథముఖ్యాన్
దశరథుని కుమారుడిని చంపడం ద్వారా నీకు విజయాన్ని, ఆనందాన్ని తెచ్చిపెడతాను. రాముడిని లక్ష్మణునితో పాటు సంహరించి, వానరసేనాధిపతులందరినీ నేను తినేస్తాను.
రమస్వ కామం పిబ చాగ్ర్యవారుణీం కురుష్వ కార్యాణి హితాని విజ్వరః। మయా తు రామే గమితే యమక్షయం చిరాయ సీతా వశగా భవిష్యతి
నీవు నీ ఇష్టానుసారం ఆనందించు, ఉత్తమమైన మద్యం తాగు, నీకు మేలు చేసే పనులు నిర్భయంగా చేయు. నేను రాముడిని యమలోకానికి పంపిన తర్వాత, సీత చాలా కాలం నీ ఆధీనంలో ఉంటుంది.
thumb|త్రయోదశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే త్రయోదశః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలోని యుద్ధకాండలో ఇది పదమూడవ సర్గ ముగిసింది.
రావణం క్రుద్ధమాజ్ఞాయ మహాపార్శ్వో మహాబలః। ముహూర్తమనుసంచిన్త్య ప్రాఞ్జలిర్వాక్యమబ్రవీత్
రావణుడు కోపంగా ఉన్నాడని గ్రహించిన మహాపార్శ్వుడు, క్షణం ఆలోచించి, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు.
యః ఖల్వపి వనం ప్రాప్య మృగవ్యాలనిషేవితమ్। న పిబేన్మధు సమ్ప్రాప్య స నరో బాలిశో భవేత్
ఎవరైనా అడవిలోకి వెళ్లి, అక్కడ జంతువులు తిరిగే చోట తేనె దొరికితే తాగకుండా వదిలేస్తే, అటువంటి మనిషి మూర్ఖుడే.
ఈశ్వరస్యేశ్వరః కోఽస్తి తవ శత్రునిబర్హణ। రమస్వ సహ వైదేహ్యా శత్రూనాక్రమ్య మూర్ధసు
నీకు శత్రువులను జయించే శక్తి ఉన్నప్పుడు, నీకు అధిపతి ఎవరు? శత్రువులను ఓడించి, వారి తలపై పాదం పెట్టి, వైదేహితో కలిసి ఆనందించు.
బలాత్ కుక్కుటవృత్తేన ప్రవర్తస్వ మహాబల। ఆక్రమ్యాక్రమ్య సీతాం వై తాం భుఙ్క్ష్వ చ రమస్వ చ
ఓ మహాబలుడా, కోడి మాదిరిగా బలవంతంగా వ్యవహరించు. సీతను మళ్లీ మళ్లీ బలవంతంగా పట్టు, ఆమెతో ఆనందించు.
లబ్ధకామస్య తే పశ్చాదాగమిష్యతి కిం భయమ్। ప్రాప్తమప్రాప్తకాలం వా సర్వం ప్రతివిధాస్యసే
నీ కోరిక నెరవేరిన తర్వాత నీకు భయం ఏముంటుంది? ఏది సమయానికి వచ్చినా, ఆలస్యంగా వచ్చినా, నీవు అన్నిటినీ ఎదుర్కొనగలవు.
కుమ్భకర్ణః సహాస్మాభిరిన్ద్రజిచ్చ మహాబలః। ప్రతిషేధయితుం శక్తౌ సవజ్రమపి వజ్రిణమ్
కుంభకర్ణుడు, మేము, మహాబలుడు అయిన ఇంద్రజిత్తు కలసి, వజ్రాయుధం పట్టుకున్న ఇంద్రుడిని కూడా ఎదుర్కొనగలము.
ఉపప్రదానం సాన్త్వం వా భేదం వా కుశలైః కృతమ్। సమతిక్రమ్య దణ్డేన సిద్ధిమర్థేషు రోచయే
పండితులు ఉపయోగించే దానం, సాంత్వనం, చీలిక వంటి మార్గాలను దాటి, ఇప్పుడు మన లక్ష్యం కోసం శిక్షనే సరైన మార్గమని నేను భావిస్తున్నాను.
ఇహ ప్రాప్తాన్ వయం సర్వాఞ్ఛత్రూంస్తవ మహాబల। వశే శస్త్రప్రతాపేన కరిష్యామో న సంశయః
ఇక్కడికి వచ్చిన నీ శత్రువులందరినీ, ఓ మహాబలుడా, మన ఆయుధబలంతో వశంలోకి తేవగలము. ఇందులో ఎటువంటి సందేహం లేదు.
ఏవముక్తస్తదా రాజా మహాపార్శ్వేన రావణః। తస్య సమ్పూజయన్ వాక్యమిదం వచనమబ్రవీత్
అలా అన్న మహాపార్శ్వుని మాటలకు రాజు రావణుడు గౌరవం చూపించి, అతనికి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
మహాపార్శ్వ నిబోధ త్వం రహస్యం కించిదాత్మనః। చిరవృత్తం తదాఖ్యాస్యే యదవాప్తం పురా మయా
మహాపార్శ్వా, నా గురించి ఒక రహస్యాన్ని నీకు చెబుతాను. అది చాలా కాలం క్రితం జరిగిన విషయం. నేను పొందిన ఆ అనుభవాన్ని విను.
పితామహస్య భవనం గచ్ఛన్తీం పుఞ్జికస్థలామ్। చఞ్చూర్యమాణామద్రాక్షమాకాశేఽగ్నిశిఖామివ
ఒకసారి, పితామహుని ఇంటికి వెళ్తున్న పుంజికస్థల అనే అప్సరసును, ఆకాశంలో అగ్నిశిఖలా మెరిసిపోతూ, రెక్కలు ఊపుకుంటూ వెళ్తున్నదాన్ని చూశాను.
సా ప్రసహ్య మయా భుక్తా కృతా వివసనా తతః। స్వయమ్భూభవనం ప్రాప్తా లోలితా నలినీ యథా
ఆమెను బలవంతంగా పట్టుకుని, వస్త్రాలు తీసేసి, దురాచారం చేశాను. ఆ తర్వాత ఆమె తేలుతూ, తామరపువ్వులా ఊగుతూ, బ్రహ్మదేవుని ఇంటికి చేరింది.
అద్యప్రభృతి యామన్యాం బలాన్నారీం గమిష్యసి। తదా తే శతధా మూర్ధా ఫలిష్యతి న సంశయః
ఈ రోజు నుండి నీవు బలవంతంగా ఇంకొక మహిళను చేరితే, నీ తల నూరు ముక్కలుగా చీలిపోతుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఇత్యహం తస్య శాపస్య భీతః ప్రసభమేవ తామ్। నారోహయే బలాత్ సీతాం వైదేహీం శయనే శుభే
ఆ శాపాన్ని భయపడి, నేనెప్పుడూ బలవంతంగా వైదేహి సీతను నా మంచంపై ఎక్కించలేదు.