తతో మహాత్మా విపులం సుయుగ్యం రథం వరం హేమవిచిత్రితాఙ్గమ్। శుభం సమాస్థాయ యయౌ యశస్వీ విభీషణః సంసదమగ్రజస్య
తర్వాత మహాత్ముడైన, యశస్వి విభీషణుడు, విశాలమైన, బంగారు అలంకరణలతో కూడిన, బాగా జోడించబడిన శ్రేష్ఠమైన రథంపై ఎక్కి తన అన్నయ్య సభకు వెళ్లాడు.
స పూర్వజాయావరజః శశంస నామాథ పశ్చాచ్చరణౌ వవన్దే। శుకః ప్రహస్తశ్చ తథైవ తేభ్యో దదౌ యథార్హం పృథగాసనాని
తన పెద్ద భార్య, చిన్న భార్యతో కలిసి వచ్చి, ముందుగా తన పేరు చెప్పి, తరువాత వారి పాదాలకు నమస్కరించాడు. శుకుడు, ప్రహస్తుడు కూడా వారికి యథావిధిగా వేర్వేరు ఆసనాలు ఇచ్చారు.
సువర్ణనానామణిభూషణానాం సువాససాం సంసది రాక్షసానామ్। తేషాం పరార్ఘ్యాగురుచన్దనానాం స్రజాం చ గన్ధాః ప్రవవుః సమన్తాత్
ఆ రాక్షసుల సభలో బంగారం, రకరకాల రత్నాలతో అలంకరించబడినవారు, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించినవారు, విలువైన అగరు, గంధపు వాసనలు, ఉత్తమమైన పుష్పమాలల సుగంధాలు చుట్టూ వ్యాపించాయి.
న చుక్రుశుర్నానృతమాహ కశ్చిత్ సభాసదో నాపి జజల్పురుచ్చైః। సంసిద్ధార్థాః సర్వ ఏవోగ్రవీర్యా భర్తుః సర్వే దదృశుశ్చాననం తే
ఆ సభలో ఎవ్వరూ అబద్ధం చెప్పలేదు, ఎవరూ పెద్దగా మాట్లాడలేదు. అందరూ తమ కార్యాల్లో నిపుణులు, గొప్ప బలశాలి, వారు అందరూ తమ ప్రభువు ముఖాన్ని చూశారు.
స రావణః శస్త్రభృతాం మనస్వినాం మహాబలానాం సమితౌ మనస్వీ। తస్యాం సభాయాం ప్రభయా చకాశే మధ్యే వసూనామివ వజ్రహస్తః
అస్త్రధారులలో ధైర్యవంతుడైన రావణుడు, మహాబలశాలుల మధ్య ఆ సభలో తన తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, వసువుల మధ్య వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన ఇంద్రుడిలా కనిపించాడు.
thumb|ద్వాదశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే ద్వాదశః సర్గః ॥౬-
ఇప్పుడు పదకొండవ సర్గను వినండి.
స తాం పరిషదం కృత్స్నాం సమీక్ష్య సమితింజయః। ప్రచోదయామాస తదా ప్రహస్తం వాహినీపతిమ్
సమరంలో విజేత అయిన వాడు ఆ సభను పూర్తిగా పరిశీలించి, ఆ సమయంలో సైన్యాధిపతిగా ఉన్న ప్రహస్తుడిని ప్రోత్సహించాడు.
సేనాపతే యథా తే స్యుః కృతవిద్యాశ్చతుర్విధాః। యోధా నగరరక్షాయాం తథా వ్యాదేష్టుమర్హసి
సేనాధిపతీ! నీవు యుద్ధ విద్యలో నిపుణులైన వారిని నగరాన్ని కాపాడటానికి నియమించాలి.
స ప్రహస్తః ప్రణీతాత్మా చికీర్షన్ రాజశాసనమ్। వినిక్షిపద్ బలం సర్వం బహిరన్తశ్చ మన్దిరే
ప్రహస్తుడు రాజాజ్ఞను పాటించాలనే సంకల్పంతో, తన మనస్సును నియంత్రించుకొని, మొత్తం సైన్యాన్ని బయట, లోపల, రాజప్రాసాదంలోను ఏర్పాటు చేశాడు.
తతో వినిక్షిప్య బలం సర్వం నగరగుప్తయే। ప్రహస్తః ప్రముఖే రాజ్ఞో నిషసాద జగాద చ
అంతటా సైన్యాన్ని నగర రక్షణ కోసం ఏర్పాటు చేసిన తరువాత, ప్రహస్తుడు రాజు ముందర కూర్చొని మాట్లాడాడు.
విహితం బహిరన్తశ్చ బలం బలవతస్తవ। కురుష్వావిమనాః క్షిప్రం యదభిప్రేతమస్తి తే
మీ బలగాన్ని బయట, లోపల అన్నీ సక్రమంగా ఏర్పాటు చేశాను. ఇప్పుడు ఏది చేయాలని అనుకుంటున్నారో, ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే చేయండి.
ప్రహస్తస్య వచః శ్రుత్వా రాజా రాజ్యహితైషిణః। సుఖేప్సుః సుహృదాం మధ్యే వ్యాజహార స రావణః
ప్రహస్తుడి మాటలు విని, రాజ్యం మేలు కోరుతూ, స్నేహితుల సుఖాన్ని కోరుతూ, రావణుడు తన మిత్రుల మధ్య మాట్లాడాడు.
ప్రియాప్రియే సుఖే దుఃఖే లాభాలాభే హితాహితే। ధర్మకామార్థకృచ్ఛ్రేషు యూయమర్హథ వేదితుమ్
ఇష్టమైన, ఇష్టంలేని విషయాల్లో, సుఖంలో, దుఃఖంలో, లాభంలో, నష్టంలో, మేలు, చెడులో, ధర్మం, కామం, అర్థంలో కలిగే కష్టాల్లో మీరు తెలుసుకోదగినవారు.
సర్వకృత్యాని యుష్మాభిః సమారబ్ధాని సర్వదా। మన్త్రకర్మనియుక్తాని న జాతు విఫలాని మే
మీరు ఎప్పుడూ నా పనులన్నింటినీ మంచి ఆలోచనతో, కర్తవ్యంతో చేపట్టి, అవి నాకు ఎప్పుడూ విఫలమవలేదు.
ససోమగ్రహనక్షత్రైర్మరుద్భిరివ వాసవః। భవద్భిరహమత్యర్థం వృతః శ్రియమవాప్నుయామ్
మీరు నన్ను చుట్టుముట్టినట్లు, చంద్రుడు, గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, వాయువులు ఇంద్రుడిని చుట్టుముట్టినట్లు, నేను గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాను.
అహం తు ఖలు సర్వాన్ వః సమర్థయితుముద్యతః। కుమ్భకర్ణస్య తు స్వప్నాన్ నేమమర్థమచోదయమ్
నేను మీ అందరినీ రక్షించడానికి సిద్ధమయ్యాను. కానీ కుంభకర్ణుని స్వప్నాల విషయాన్ని మాత్రం ప్రస్తావించలేదు.
అయం హి సుప్తః షణ్మాసాన్ కుమ్భకర్ణో మహాబలః। సర్వశస్త్రభృతాం ముఖ్యః స ఇదానీం సముత్థితః
ఈ మహాబలశాలి కుంభకర్ణుడు ఆరు నెలలు నిద్రపోయాడు. ఆయనే అస్త్రధారులలో ముఖ్యుడు. ఇప్పుడు లేచాడు.
సా మే న శయ్యామారోఢుమిచ్ఛత్యలసగామినీ। త్రిషు లోకేషు చాన్యా మే న సీతాసదృశీ తథా
ఆ మందముగా నడిచే స్త్రీ నా మంచాన్ని ఎక్కాలని కోరడం లేదు. మూడు లోకాలలో నాకు సీతకు సమానమైన మరో స్త్రీ లేదు.
తనుమధ్యా పృథుశ్రోణీ శరదిన్దునిభాననా। హేమబిమ్బనిభా సౌమ్యా మాయేవ మయనిర్మితా
సన్నని నడుము, విస్తారమైన నితంబాలు, శరదృతువులోని చంద్రునిలా ముఖం, బంగారంలా మెరిసే అందం, మాయుడు మాయతో తయారు చేసినవాడిలా సౌమ్యంగా ఉంది.
సులోహితతలౌ శ్లక్ష్ణౌ చరణౌ సుప్రతిష్ఠితౌ। దృష్ట్వా తామ్రనఖౌ తస్యా దీప్యతే మే శరీరజః
ఆమె పాదాలు మృదువుగా, బాగా ఆకారంలో, ఎర్రటి తళుకులుతో మెరిసిపోతున్నాయి. ఆమె తామ్రవర్ణపు నఖాలను చూస్తే నా శరీరంలో కోరికలు ముదురుతున్నాయి.
హుతాగ్నేరర్చిసంకాశామేనాం సౌరీమివ ప్రభామ్। ఉన్నసం విమలం వల్గు వదనం చారులోచనమ్
ఆమె ముఖం హోమాగ్నిలోని జ్వాలలా ప్రకాశిస్తోంది, సూర్యుని కాంతిలా వెలుగుతోంది. ఎత్తైన, నిర్మలమైన, ఆకర్షణీయమైన ముఖం, అందమైన కళ్లతో అలంకరించబడి ఉంది.
పశ్యంస్తదవశస్తస్యాః కామస్య వశమేయివాన్। క్రోధహర్షసమానేన దుర్వర్ణకరణేన చ
ఆమెను చూస్తూ, నేను తనపై ఆకర్షణకు లోనై, కోపం, ఆనందం కలిసిపోవడంతో నా ముఖవర్ణం మారిపోయింది.
శోకసంతాపనిత్యేన కామేన కలుషీకృతః। సా తు సంవత్సరం కాలం మామయాచత భామినీ
శోకంతో, కోరికతో ఎప్పుడూ బాధపడుతూ, నా మనసు కలుషితమైంది. అయినా ఆ ప్రకాశవంతమైన సీత నాకు ఒక సంవత్సరం సమయం అడిగింది.
ప్రతీక్షమాణా భర్తారం రామమాయతలోచనా। తన్మయా చారునేత్రాయాః ప్రతిజ్ఞాతం వచః శుభమ్
ఆ అందమైన కన్నుల సీత, తన భర్త రాముడిని ఎదురుచూస్తూ ఉండగా, నేను ఆమెకు మంచి మాట ఇచ్చాను.
శ్రాన్తోఽహం సతతం కామాద్ యాతో హయ ఇవాధ్వని। కథం సాగరమక్షోభ్యం తరిష్యన్తి వనౌకసః
నిత్యం కోరికతో అలసిపోయి ఉన్నాను, దూర ప్రయాణంలో గుర్రం లాగా. అడవిలో నివసించే వారు ఈ అశాంతమైన సముద్రాన్ని ఎలా దాటి పోతారు?
బహుసత్త్వఝషాకీర్ణం తౌ వా దశరథాత్మజౌ। అథవా కపినైకేన కృతం నః కదనం మహత్
ఈ సముద్రం అనేక జంతువులు, చేపలతో నిండిపోయింది. అయినా దశరథుని ఇద్దరు కుమారులు లేదా ఒక్క వానరుడు మనకు గొప్ప నష్టం కలిగించారు.
దుర్జ్ఞేయాః కార్యగతయో బ్రూత యస్య యథామతి। మానుషాన్నో భయం నాస్తి తథాపి తు విమృశ్యతామ్
ఏ పని ఎలా చేయాలో గ్రహించడం కష్టం. ప్రతి ఒక్కరూ తన అభిప్రాయాన్ని చెప్పండి. మనుషుల వల్ల భయం లేదు, అయినా మనం ఆలోచించాలి.
తదా దేవాసురే యుద్ధే యుష్మాభిః సహితోఽజయమ్। తే మే భవన్తశ్చ తథా సుగ్రీవప్రముఖాన్ హరీన్
ఒకప్పుడు దేవతలు, రాక్షసుల యుద్ధంలో మీతో కలిసి నేను విజయం సాధించాను. ఇప్పుడు సుగ్రీవుడు ముందుండి వచ్చిన ఈ వానరులు కూడా నా ఎదుటే ఉన్నారు.
పరే పారే సముద్రస్య పురస్కృత్య నృపాత్మజౌ। సీతాయాః పదవీం ప్రాప్య సమ్ప్రాప్తౌ వరుణాలయమ్
సముద్రాన్ని దాటి, రాజకుమారులను ముందుగా ఉంచుకుని, వారు సీత మార్గాన్ని అనుసరించి వరుణుని నివాసానికి చేరుకున్నారు.
అదేయా చ యథా సీతా వధ్యౌ దశరథాత్మజౌ। భవద్భిర్మన్త్ర్యతాం మన్త్రః సునీతం చాభిధీయతామ్
సీతను ఇవ్వకూడదు, అలాగే దశరథుని కుమారులను చంపాలి. అందరూ కలిసి చక్కటి యోచన చేయండి, మంచి మార్గాన్ని చెప్పండి.