మహత్సోపాశ్రయం భేజే రావణః పరమాసనమ్। తతః శశాసేశ్వరవద్దూతాఁల్లఘుపరాక్రమాన్
రావణుడు ఆ గొప్ప పాదపీఠంతో కూడిన పరమాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఆ తరువాత, ప్రభువులా తన వేగవంతమైన దూతలకు ఆజ్ఞాపించాడు.
సమానయత మే క్షిప్రమిహైతాన్ రాక్షసానితి। కృత్యమస్తి మహజ్జానే కర్తవ్యమితి శత్రుభిః
"వేగంగా ఆ రాక్షసులను నాకు ఇక్కడికి తీసుకొమ్ము!" అని అన్నాడు. "శత్రువుల విషయమై ఒక గొప్ప పని చేయాల్సి ఉందని నాకు తెలుసు."
రాక్షసాస్తద్వచః శ్రుత్వా లఙ్కాయాం పరిచక్రముః। అనుగేహమవస్థాయ విహారశయనేషు చ। ఉద్యానేషు చ రక్షాంసి చోదయన్తో హ్యభీతవత్
ఆ మాటలు విని, రాక్షసులు లంకలో ఇంటింటికీ, వినోదగృహాలు, పడకగదులు, తోటలలో తిరుగుతూ, రాక్షసులను నిర్భయంగా పిలిపించారు.
తే రథాన్తచరా ఏకే దృప్తానేకే దృఢాన్ హయాన్। నాగానేకేఽధిరురుహుర్జగ్ముశ్చైకే పదాతయః
వారిలో కొందరు రథాలపై, మరికొందరు గర్వంగా, బలంగా గుర్రాలపై, ఇంకొందరు ఏనుగులపై ఎక్కారు. ఇంకొందరు కాలినడకన వెళ్లారు.
సా పురీ పరమాకీర్ణా రథకుఞ్జరవాజిభిః। సమ్పతద్భిర్విరురుచే గరుత్మద్భిరివామ్బరమ్
ఆ నగరం రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు పరుగెత్తుతూ నిండిపోయి, గరుడులతో నిండిన ఆకాశంలా ప్రకాశించింది.
తే వాహనాన్యవస్థాయ యానాని వివిధాని చ। సభాం పద్భిః ప్రవివిశుః సింహా గిరిగుహామివ
వారు తమ వాహనాలు, ఇతర రకాల రథాలు వదిలేసి, కాలినడకన సభలోకి సింహాలు కొండ గుహలోకి వెళ్లినట్లు ప్రవేశించారు.
రాజ్ఞః పాదౌ గృహీత్వా తు రాజ్ఞా తే ప్రతిపూజితాః। పీఠేష్వన్యే బృసీష్వన్యే భూమౌ కేచిదుపావిశన్
వారు రాజు పాదాలను తాకి నమస్కరించి, రాజు వారికి గౌరవం చూపాడు. కొందరు పీఠాలపై, మరికొందరు పీఠికలపై, ఇంకొందరు నేలపై కూర్చున్నారు.
తే సమేత్య సభాయాం వై రాక్షసా రాజశాసనాత్। యథార్హముపతస్థుస్తే రావణం రాక్షసాధిపమ్
రాజు ఆజ్ఞతో ఆ రాక్షసులు సభలో చేరి, రాక్షసాధిపతైన రావణుని యథార్హంగా సమీపించి గౌరవించారు.
మన్త్రిణశ్చ యథాముఖ్యా నిశ్చితార్థేషు పణ్డితాః। అమాత్యాశ్చ గుణోపేతాః సర్వజ్ఞా బుద్ధిదర్శనాః
నిర్ణయాత్మక విషయాల్లో నిపుణులైన ముఖ్యమంత్రి, సద్గుణాలతో కూడిన, అన్నింటిని తెలిసిన, బుద్ధిశాలి అమాత్యులు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
సమీయుస్తత్ర శతశః శూరాశ్చ బహవస్తథా। సభాయాం హేమవర్ణాయాం సర్వార్థస్య సుఖాయ వై
ఆ బంగారు వర్ణంతో మెరిసే సభలో, శూరులు వందల సంఖ్యలో సమాకూర్చి, అందరి కార్యాలు సుఖంగా జరిగేలా ఉన్నారు.
తతో మహాత్మా విపులం సుయుగ్యం రథం వరం హేమవిచిత్రితాఙ్గమ్। శుభం సమాస్థాయ యయౌ యశస్వీ విభీషణః సంసదమగ్రజస్య
తర్వాత మహాత్ముడైన, యశస్వి విభీషణుడు, విశాలమైన, బంగారు అలంకరణలతో కూడిన, బాగా జోడించబడిన శ్రేష్ఠమైన రథంపై ఎక్కి తన అన్నయ్య సభకు వెళ్లాడు.
స పూర్వజాయావరజః శశంస నామాథ పశ్చాచ్చరణౌ వవన్దే। శుకః ప్రహస్తశ్చ తథైవ తేభ్యో దదౌ యథార్హం పృథగాసనాని
తన పెద్ద భార్య, చిన్న భార్యతో కలిసి వచ్చి, ముందుగా తన పేరు చెప్పి, తరువాత వారి పాదాలకు నమస్కరించాడు. శుకుడు, ప్రహస్తుడు కూడా వారికి యథావిధిగా వేర్వేరు ఆసనాలు ఇచ్చారు.
సువర్ణనానామణిభూషణానాం సువాససాం సంసది రాక్షసానామ్। తేషాం పరార్ఘ్యాగురుచన్దనానాం స్రజాం చ గన్ధాః ప్రవవుః సమన్తాత్
ఆ రాక్షసుల సభలో బంగారం, రకరకాల రత్నాలతో అలంకరించబడినవారు, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించినవారు, విలువైన అగరు, గంధపు వాసనలు, ఉత్తమమైన పుష్పమాలల సుగంధాలు చుట్టూ వ్యాపించాయి.
న చుక్రుశుర్నానృతమాహ కశ్చిత్ సభాసదో నాపి జజల్పురుచ్చైః। సంసిద్ధార్థాః సర్వ ఏవోగ్రవీర్యా భర్తుః సర్వే దదృశుశ్చాననం తే
ఆ సభలో ఎవ్వరూ అబద్ధం చెప్పలేదు, ఎవరూ పెద్దగా మాట్లాడలేదు. అందరూ తమ కార్యాల్లో నిపుణులు, గొప్ప బలశాలి, వారు అందరూ తమ ప్రభువు ముఖాన్ని చూశారు.
స రావణః శస్త్రభృతాం మనస్వినాం మహాబలానాం సమితౌ మనస్వీ। తస్యాం సభాయాం ప్రభయా చకాశే మధ్యే వసూనామివ వజ్రహస్తః
అస్త్రధారులలో ధైర్యవంతుడైన రావణుడు, మహాబలశాలుల మధ్య ఆ సభలో తన తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, వసువుల మధ్య వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన ఇంద్రుడిలా కనిపించాడు.
thumb|ద్వాదశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే ద్వాదశః సర్గః ॥౬-
ఇప్పుడు పదకొండవ సర్గను వినండి.
స తాం పరిషదం కృత్స్నాం సమీక్ష్య సమితింజయః। ప్రచోదయామాస తదా ప్రహస్తం వాహినీపతిమ్
సమరంలో విజేత అయిన వాడు ఆ సభను పూర్తిగా పరిశీలించి, ఆ సమయంలో సైన్యాధిపతిగా ఉన్న ప్రహస్తుడిని ప్రోత్సహించాడు.
సేనాపతే యథా తే స్యుః కృతవిద్యాశ్చతుర్విధాః। యోధా నగరరక్షాయాం తథా వ్యాదేష్టుమర్హసి
సేనాధిపతీ! నీవు యుద్ధ విద్యలో నిపుణులైన వారిని నగరాన్ని కాపాడటానికి నియమించాలి.
స ప్రహస్తః ప్రణీతాత్మా చికీర్షన్ రాజశాసనమ్। వినిక్షిపద్ బలం సర్వం బహిరన్తశ్చ మన్దిరే
ప్రహస్తుడు రాజాజ్ఞను పాటించాలనే సంకల్పంతో, తన మనస్సును నియంత్రించుకొని, మొత్తం సైన్యాన్ని బయట, లోపల, రాజప్రాసాదంలోను ఏర్పాటు చేశాడు.
తతో వినిక్షిప్య బలం సర్వం నగరగుప్తయే। ప్రహస్తః ప్రముఖే రాజ్ఞో నిషసాద జగాద చ
అంతటా సైన్యాన్ని నగర రక్షణ కోసం ఏర్పాటు చేసిన తరువాత, ప్రహస్తుడు రాజు ముందర కూర్చొని మాట్లాడాడు.
విహితం బహిరన్తశ్చ బలం బలవతస్తవ। కురుష్వావిమనాః క్షిప్రం యదభిప్రేతమస్తి తే
మీ బలగాన్ని బయట, లోపల అన్నీ సక్రమంగా ఏర్పాటు చేశాను. ఇప్పుడు ఏది చేయాలని అనుకుంటున్నారో, ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే చేయండి.
ప్రహస్తస్య వచః శ్రుత్వా రాజా రాజ్యహితైషిణః। సుఖేప్సుః సుహృదాం మధ్యే వ్యాజహార స రావణః
ప్రహస్తుడి మాటలు విని, రాజ్యం మేలు కోరుతూ, స్నేహితుల సుఖాన్ని కోరుతూ, రావణుడు తన మిత్రుల మధ్య మాట్లాడాడు.
ప్రియాప్రియే సుఖే దుఃఖే లాభాలాభే హితాహితే। ధర్మకామార్థకృచ్ఛ్రేషు యూయమర్హథ వేదితుమ్
ఇష్టమైన, ఇష్టంలేని విషయాల్లో, సుఖంలో, దుఃఖంలో, లాభంలో, నష్టంలో, మేలు, చెడులో, ధర్మం, కామం, అర్థంలో కలిగే కష్టాల్లో మీరు తెలుసుకోదగినవారు.
సర్వకృత్యాని యుష్మాభిః సమారబ్ధాని సర్వదా। మన్త్రకర్మనియుక్తాని న జాతు విఫలాని మే
మీరు ఎప్పుడూ నా పనులన్నింటినీ మంచి ఆలోచనతో, కర్తవ్యంతో చేపట్టి, అవి నాకు ఎప్పుడూ విఫలమవలేదు.
ససోమగ్రహనక్షత్రైర్మరుద్భిరివ వాసవః। భవద్భిరహమత్యర్థం వృతః శ్రియమవాప్నుయామ్
మీరు నన్ను చుట్టుముట్టినట్లు, చంద్రుడు, గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, వాయువులు ఇంద్రుడిని చుట్టుముట్టినట్లు, నేను గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాను.
అహం తు ఖలు సర్వాన్ వః సమర్థయితుముద్యతః। కుమ్భకర్ణస్య తు స్వప్నాన్ నేమమర్థమచోదయమ్
నేను మీ అందరినీ రక్షించడానికి సిద్ధమయ్యాను. కానీ కుంభకర్ణుని స్వప్నాల విషయాన్ని మాత్రం ప్రస్తావించలేదు.
అయం హి సుప్తః షణ్మాసాన్ కుమ్భకర్ణో మహాబలః। సర్వశస్త్రభృతాం ముఖ్యః స ఇదానీం సముత్థితః
ఈ మహాబలశాలి కుంభకర్ణుడు ఆరు నెలలు నిద్రపోయాడు. ఆయనే అస్త్రధారులలో ముఖ్యుడు. ఇప్పుడు లేచాడు.
సా మే న శయ్యామారోఢుమిచ్ఛత్యలసగామినీ। త్రిషు లోకేషు చాన్యా మే న సీతాసదృశీ తథా
ఆ మందముగా నడిచే స్త్రీ నా మంచాన్ని ఎక్కాలని కోరడం లేదు. మూడు లోకాలలో నాకు సీతకు సమానమైన మరో స్త్రీ లేదు.
తనుమధ్యా పృథుశ్రోణీ శరదిన్దునిభాననా। హేమబిమ్బనిభా సౌమ్యా మాయేవ మయనిర్మితా
సన్నని నడుము, విస్తారమైన నితంబాలు, శరదృతువులోని చంద్రునిలా ముఖం, బంగారంలా మెరిసే అందం, మాయుడు మాయతో తయారు చేసినవాడిలా సౌమ్యంగా ఉంది.
సులోహితతలౌ శ్లక్ష్ణౌ చరణౌ సుప్రతిష్ఠితౌ। దృష్ట్వా తామ్రనఖౌ తస్యా దీప్యతే మే శరీరజః
ఆమె పాదాలు మృదువుగా, బాగా ఆకారంలో, ఎర్రటి తళుకులుతో మెరిసిపోతున్నాయి. ఆమె తామ్రవర్ణపు నఖాలను చూస్తే నా శరీరంలో కోరికలు ముదురుతున్నాయి.