వినశ్యేద్ధి పురీ లఙ్కా శూరాః సర్వే చ రాక్షసాః। రామస్య దయితా పత్నీ న స్వయం యది దీయతే
రాముని ప్రియమైన భార్యను మనమే స్వచ్ఛందంగా అప్పగించకపోతే, లంక నగరమూ, అన్ని వీర రాక్షసులూ నశించిపోతారు.
ప్రసాదయే త్వాం బన్ధుత్వాత్ కురుష్వ వచనం మమ। హితం తథ్యం త్వహం బ్రూమి దీయతామస్య మైథిలీ
బంధుత్వం వల్ల నిన్ను వేడుకుంటున్నాను—నా మాట విను. నేను నీకు మేలు, నిజం చెప్పుతున్నాను. మైథిలిని అతనికి అప్పగించు.
పురా శరత్సూర్యమరీచిసంనిభాన్ నవాగ్రపుఙ్ఖాన్ సుదృఢాన్ నృపాత్మజః। సృజత్యమోఘాన్ విశిఖాన్ వధాయ తే ప్రదీయతాం దాశరథాయ మైథిలీ
శరదృతువు సూర్యకిరణాల్లా మెరిసే, కొత్తగా పదునుపెట్టిన, బలమైన, తప్పకుండా లక్ష్యాన్ని తాకే బాణాలను రాజకుమారుడు నీ వినాశనానికి ప్రయోగించకముందే, మైథిలిని దశరథుని కుమారుడికి అప్పగించు.
త్యజాశు కోపం సుఖధర్మనాశనం భజస్వ ధర్మం రతికీర్తివర్ధనమ్। ప్రసీద జీవేమ సపుత్రబాన్ధవాః ప్రదీయతాం దాశరథాయ మైథిలీ
సంతోషాన్నీ, ధర్మాన్నీ నాశనం చేసే కోపాన్ని వెంటనే వదిలేయి. ఆనందాన్నీ, కీర్తినీ పెంచే ధర్మాన్ని ఆశ్రయించు. దయచూపు—మనము మన పిల్లలతో, బంధువులతో జీవించగలుగుదాం. మైథిలిని దశరథుని కుమారుడికి అప్పగించు.
విభీషణవచః శ్రుత్వా రావణో రాక్షసేశ్వరః। విసర్జయిత్వా తాన్ సర్వాన్ ప్రవివేశ స్వకం గృహమ్
విభీషణుని మాటలు విన్న రాక్షసాధిపతి రావణుడు అందరినీ పంపించి, తన ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు.
thumb|దశమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే దశమః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకిరామాయణంలో యుద్ధకాండలో పదవ సర్గను వినండి.
తతః ప్రత్యుషసి ప్రాప్తే ప్రాప్తధర్మార్థనిశ్చయః। రాక్షసాధిపతేర్వేశ్మ భీమకర్మా విభీషణః
ఆ తరువాత, ఉదయం వేళ, ధర్మార్థ నిశ్చయంతో ఉన్న మహాప్రతాపి విభీషణుడు రాక్షసాధిపతి నివాసానికి చేరుకున్నాడు.
శైలాగ్రచయసంకాశం శైలశృఙ్గమివోన్నతమ్। సువిభక్తమహాకక్షం మహాజనపరిగ్రహమ్
ఆ భవనం పర్వతశిఖరాల్లా ఉన్న శిఖరంలా ఎత్తుగా, విస్తృతమైన ప్రాంగణాలతో, జనసమూహాలతో నిండిపోయి ఉంది.
మతిమద్భిర్మహామాత్రైరనురక్తైరధిష్ఠితమ్। రాక్షసైరాప్తపర్యాప్తైః సర్వతః పరిరక్షితమ్
అది తెలివైన, నమ్మకమైన మంత్రులతో నిండినది; విశ్వాసపాత్రులైన, తగినంత రాక్షసులతో అన్ని వైపులా బలంగా కాపాడబడింది.
మత్తమాతఙ్గనిఃశ్వాసైర్వ్యాకులీకృతమారుతమ్। శఙ్ఖఘోషమహాఘోషం తూర్యసమ్బాధనాదితమ్
మత్తులో ఉన్న ఏనుగుల ఊపిరితో గాలి కలవరపడింది; శంఖాల ఘోషతో, వాద్యాల ధ్వనితో ఆ ప్రాంతం మారుమోగిపోతుంది.
ప్రమదాజనసమ్బాధం ప్రజల్పితమహాపథమ్। తప్తకాఞ్చననిర్యూహం భూషణోత్తమభూషితమ్
ఆ నగరం స్త్రీలతో కిక్కిరిసిపోయి, పెద్ద వీధుల్లో మాటలతో గోలగా, బంగారు తలుపులు, అద్భుతమైన అలంకారాలతో అందంగా అలంకరించబడింది.
గన్ధర్వాణామివావాసమాలయం మరుతామివ। రత్నసంచయసమ్బాధం భవనం భోగినామివ
అది గంధర్వుల నివాసంలా, మరుతుల మందిరంలా, రత్నాలతో నిండిపోయి, పాముల నివాసంలా ప్రకాశిస్తోంది.
తం మహాభ్రమివాదిత్యస్తేజోవిస్తృతరశ్మివాన్। అగ్రజస్యాలయం వీరః ప్రవివేశ మహాద్యుతిః
అతడు మహోత్సాహంతో, విశాలమైన మేఘంలోకి ప్రవేశించే సూర్యుడిలా, తన అన్నయ్య నివాసంలోకి వెలిగిపోయే కాంతితో అడుగుపెట్టాడు.
పుణ్యాన్ పుణ్యాహఘోషాంశ్చ వేదవిద్భిరుదాహృతాన్। శుశ్రావ సుమహాతేజా భ్రాతుర్విజయసంశ్రితాన్
అతడు అపారమైన తేజస్సుతో, వేదాలు తెలిసినవారు తన అన్నయ్య విజయాన్ని కోరుతూ పలికే మంగళధ్వనులు, శుభశబ్దాలు వినిపించాయి.
పూజితాన్ దధిపాత్రైశ్చ సర్పిభిః సుమనోక్షతైః। మన్త్రవేదవిదో విప్రాన్ దదర్శ స మహాబలః
అతడు మంత్రాలు, వేదాలు తెలిసిన బ్రాహ్మణులను, పెరుగు పాత్రలు, నెయ్యి, పువ్వులతో గౌరవించబడుతూ చూశాడు.
స రాజదృష్టిసమ్పన్నమాసనం హేమభూషితమ్। జగామ సముదాచారం ప్రయుజ్యాచారకోవిదః
ఆచారంలో నిపుణుడైన అతడు, రాజులకు తగిన బంగారు అలంకారంతో ఉన్న ఆసనాన్ని చేరి, యథావిధిగా నమస్కరించాడు.
స రావణం మహాత్మానం విజనే మన్త్రిసంనిధౌ। ఉవాచ హితమత్యర్థం వచనం హేతునిశ్చితమ్
విభీషణుడు, మంత్రులు సమక్షంలో, ఒంటరిగా ఉన్న రావణుని వద్దకు వెళ్లి, మంచి ప్రయోజనాన్ని కలిగించే, బలమైన కారణాలతో కూడిన మాటలు చెప్పాడు.
ప్రసాద్య భ్రాతరం జ్యేష్ఠం సాన్త్వేనోపస్థితక్రమః। దేశకాలార్థసంవాది దృష్టలోకపరావరః
తన పెద్ద అన్నయ్యను మృదువుగా ప్రసన్నపరచి, సమయానికి తగినట్లు, చోటు, అవసరాన్ని బట్టి, లోకంలో ఏది మంచిదో తెలిసినవాడిగా అతడు మాట్లాడాడు.
యదాప్రభృతి వైదేహీ సమ్ప్రాప్తేహ పరంతప। తదాప్రభృతి దృశ్యన్తే నిమిత్తాన్యశుభాని నః
సీతాదేవి ఇక్కడికి వచ్చినప్పటి నుండి, శత్రువులను జయించే రాజా, అప్పటి నుండి మనకు అనర్ధ సూచక లక్షణాలు కనిపిస్తున్నాయి.
సస్ఫులిఙ్గః సధూమార్చిః సధూమకలుషోదయః। మన్త్రసంధుక్షితోఽప్యగ్నిర్న సమ్యగభివర్ధతే
మంత్రాలతో వెలిగించిన అగ్ని, మంటలు, పొగ, బూడిదతో కూడి, సరిగా వెలిగిపోవడం లేదు.
అగ్నిష్టేష్వగ్నిశాలాసు తథా బ్రహ్మస్థలీషు చ। సరీసృపాణి దృశ్యన్తే హవ్యేషు చ పిపీలికాః
మీ అగ్నిశాలల్లో, యజ్ఞస్థలాల్లో, అలాగే బ్రహ్మ స్థలాల్లో, పాములు కనిపిస్తున్నాయి, హవిస్సులో చీమలు కూడా ఉన్నాయి.
గవాం పయాంసి స్కన్నాని విమదా వరకుఞ్జరాః। దీనమశ్వాః ప్రహేషన్తే నవగ్రాసాభినన్దినః
ఆవుల పాలు కారిపోతున్నాయి, గొప్ప ఏనుగులు మత్తులో ఉన్నాయి, గుర్రాలు బలహీనంగా, కొత్త మేతకు ఆనందిస్తూ హ neigh చేస్తూ ఉన్నాయి.
ఖరోష్ట్రాశ్వతరా రాజన్ భిన్నరోమాః స్రవన్తి చ। న స్వభావేఽవతిష్ఠన్తే విధానైరపి చిన్తితాః
ఓ రాజా, ఒంటెలు, ఉష్ట్రాలు, గాడిదలు毛లు ఊడిపోతున్నాయి, శరీరం నుండి ద్రవం కారుతోంది; యథావిధిగా చూసుకున్నా కూడా, అవి సహజ స్థితిలో లేవు.
వాయసాః సంఘశః క్రూరా వ్యాహరన్తి సమన్తతః। సమవేతాశ్చ దృశ్యన్తే విమానాగ్రేషు సంఘశః
క్రూరమైన కాకులు గుంపులుగా చుట్టూ అరుస్తున్నాయి; అవి రాజమహళ్ల ముందు గుంపులుగా కనిపిస్తున్నాయి.
గృధ్రాశ్చ పరిలీయన్తే పురీముపరి పిణ్డితాః। ఉపపన్నాశ్చ సంధ్యే ద్వే వ్యాహరన్త్యశివం శివాః
గద్దలు గుంపులుగా నగరంపై చేరి కూర్చున్నాయి; రెండు సంధ్యలలో శుభపక్షి లు కూడా అశుభంగా అరుస్తున్నాయి.
క్రవ్యాదానాం మృగాణాం చ పురీద్వారేషు సంఘశః। శ్రూయన్తే విపులా ఘోషాః సవిస్ఫూర్జితనిఃస్వనాః
పురి ద్వారాల వద్ద మాంసాహార జంతువులు, అడవి జంతువులు గుంపులుగా గట్టిగా అరుస్తూ, ఉల్లాసంగా శబ్దాలు చేస్తున్నాయి.
తదేవం ప్రస్తుతే కార్యే ప్రాయశ్చిత్తమిదం క్షమమ్। రోచయే వీర వైదేహీ రాఘవాయ ప్రదీయతామ్
ఇలా పరిస్థితి ఉన్నప్పుడు, ఈ పరిహారం తగినదే. ఓ వీరా, సీతాదేవిని రాఘవునికి అప్పగించమని నేను సూచిస్తున్నాను.
ఇదం చ యది వా మోహాల్లోభాద్ వా వ్యాహృతం మయా। తత్రాపి చ మహారాజ న దోషం కర్తుమర్హసి
ఇది నేను మాయ వల్లా, లోభంతోనైనా మాట్లాడితేనూ, ఓ మహారాజా, దయచేసి నన్ను తప్పుపట్టకండి.
అయం హి దోషః సర్వస్య జనస్యాస్యోపలక్ష్యతే। రక్షసాం రాక్షసీనాం చ పురస్యాన్తఃపురస్య చ
ఈ తప్పు ఇక్కడ ఉన్న అందరికీ, రాక్షసులకు, రాక్షసీసులకు, పట్టణానికీ, అంతఃపురానికీ కనిపిస్తోంది.
ప్రాపణే చాస్య మన్త్రస్య నివృత్తాః సర్వమన్త్రిణః। అవశ్యం చ మయా వాచ్యం యద్ దృష్టమథవా శ్రుతమ్। సమ్ప్రధార్య యథాన్యాయం తద్ భవాన్ కర్తుమర్హతి
ఈ సలహా చెప్పిన తర్వాత, అందరు మంత్రులు వెనక్కి వెళ్లిపోయారు. నేను చూసింది లేదా విన్నది తప్పకుండా చెప్పాలి. బాగా ఆలోచించి, నీవు తగినట్లు చేయాలి.