తిష్ఠ వా కిం మహారాజ శ్రమేణ తవ వానరాన్। అయమేకో మహాబాహురిన్ద్రజిత్ క్షపయిష్యతి
ఓ మహారాజా, నీవు నిలబడవచ్చు లేదా నీ శ్రమను తగ్గించుకోవచ్చు; ఈ మహాబాహువు అయిన ఇంద్రజిత్ ఒక్కడే వానరులను నాశనం చేస్తాడు.
అనేన చ మహారాజ మాహేశ్వరమనుత్తమమ్। ఇష్ట్వా యజ్ఞం వరో లబ్ధో లోకే పరమదుర్లభః
ఈయన, ఓ మహారాజా, మహేశ్వరుని అర్చించి, యజ్ఞం చేసి, లోకంలో చాలా దుర్లభమైన వరాన్ని పొందాడు.
శక్తితోమరమీనం చ వినికీర్ణాన్త్రశైవలమ్। గజకచ్ఛపసమ్బాధమశ్వమణ్డూకసంకులమ్
తన శక్తి, తోమరంతో యుద్ధభూమిని, ఆంత్రములు సముద్రపు తుప్పలుగా, ఏనుగులు, తాబేళ్లు గుంపుగా, కుదిరిన గుర్రాలు, కప్పలతో నింపిన సముద్రంలా మార్చేశాడు.
రుద్రాదిత్యమహాగ్రాహం మరుద్వసుమహోరగమ్। రథాశ్వగజతోయౌఘం పదాతిపులినం మహత్
రుద్రులు, ఆదిత్యులు, మహా మొసళ్ళు, మరుతులు, వసువులు, పెద్ద పాములతో కూడిన సముద్రంలా, రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు అలలుగా, పాదాటులు తీరంలా యుద్ధభూమిని మార్చేశాడు.
అనేన హి సమాసాద్య దేవానాం బలసాగరమ్। గృహీతో దైవతపతిర్లఙ్కాం చాపి ప్రవేశితః
ఈయన దేవతల సేనల సముద్రాన్ని ఎదుర్కొని, దేవతాధిపతిని పట్టుకొని, లంకలోకి తీసుకొచ్చాడు.
పితామహనియోగాచ్చ ముక్తః శమ్బరవృత్రహా। గతస్త్రివిష్టపం రాజన్ సర్వదేవనమస్కృతః
పితామహుని ఆజ్ఞతో శంబరుడు, వృత్రుని సంహరించినవాడు విడుదలై, అన్ని దేవతలు నమస్కరించగా, స్వర్గానికి వెళ్లాడు, ఓ రాజా.
తమేవ త్వం మహారాజ విసృజేన్ద్రజితం సుతమ్। యావద్ వానరసేనాం తాం సరామాం నయతి క్షయమ్
అందుచేత, మహారాజా, మీరు మీ కుమారుడు ఇంద్రజిత్తును పంపించండి. అతడు రాముడితో కలసి ఆ వానరసేనను పూర్తిగా నాశనం చేసే వరకు అతడే పోరాడాలి.
రాజన్నాపదయుక్తేయమాగతా ప్రాకృతాజ్జనాత్। హృది నైవ త్వయా కార్యా త్వం వధిష్యసి రాఘవమ్
రాజా, ఈ కష్టం సాధారణ మనుషుల వల్లే వచ్చింది. దీనిని మనసులో పెట్టుకోకండి. మీరు రాఘవుడిని ఖచ్చితంగా సంహరిస్తారు.
thumb|అష్టమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే అష్టమః సర్గః ॥౬-
శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలోని యుద్ధకాండలో ఎనిమిదవ సర్గను ఇప్పుడు వినండి.
తతో నీలామ్బుదప్రఖ్యః ప్రహస్తో నామ రాక్షసః। అబ్రవీత్ ప్రాఞ్జలిర్వాక్యం శూరః సేనాపతిస్తదా
ఆ సమయంలో, నీలిమేఘంలా కనిపించే, ప్రహస్తుడు అనే రాక్షసుడు, ధైర్యవంతుడు మరియు సేనాధిపతి, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు.
దేవదానవగన్ధర్వాః పిశాచపతగోరగాః। సర్వే ధర్షయితుం శక్యాః కిం పునర్మానవౌ రణే
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, పిశాచులు, పక్షులు, సర్పాలు — వీరందరినీ జయించవచ్చు. మరి యుద్ధంలో ఇద్దరు మనుషులను ఓడించడం ఎంత సులభం!
సర్వే ప్రమత్తా విశ్వస్తా వఞ్చితాః స్మ హనూమతా। నహి మే జీవతో గచ్ఛేజ్జీవన్ స వనగోచరః
మనమందరం నిర్లక్ష్యంగా, నమ్మకంగా ఉండి, హనుమంతుని చేత మోసపోయాము. నేను బ్రతికినంత వరకు ఆ అడవిలో తిరిగే వాడు బ్రతికి పోవడం అసాధ్యం.
సర్వాం సాగరపర్యన్తాం సశైలవనకాననామ్। కరోమ్యవానరాం భూమిమాజ్ఞాపయతు మాం భవాన్
సముద్రం వరకు ఉన్న పర్వతాలు, అడవులు, వనాలతో కూడిన భూమిని వానరుల్లేని స్థలంగా చేస్తాను. మీరు ఆజ్ఞాపించండి.
రక్షాం చైవ విధాస్యామి వానరాద్ రజనీచర। నాగమిష్యతి తే దుఃఖం కించిదాత్మాపరాధజమ్
రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసా, వానరుల నుండి రక్షణను కూడా నేను ఏర్పాటు చేస్తాను. మీ తప్పు వల్ల మీకు ఎలాంటి బాధ రాదు.
అబ్రవీత్ తు సుసంక్రుద్ధో దుర్ముఖో నామ రాక్షసః। ఇదం న క్షమణీయం హి సర్వేషాం నః ప్రధర్షణమ్
అప్పుడు దుర్ముఖుడు అనే రాక్షసుడు, తీవ్రమైన కోపంతో ఇలా అన్నాడు: 'మనందరికి ఈ అవమానం సహించదగినది కాదు.'
అయం పరిభవో భూయః పురస్యాన్తఃపురస్య చ। శ్రీమతో రాక్షసేన్ద్రస్య వానరేణ ప్రధర్షణమ్
ఈ అవమానం మన పట్టణానికి, అంతఃపురానికి మరింత నింద. వానరుడు మన గొప్ప రాక్షసేంద్రునికి చేసిన ఈ అవమానం తట్టుకోలేం.
తతోఽబ్రవీత్ సుసంక్రుద్ధో వజ్రదంష్ట్రో మహాబలః। ప్రగృహ్య పరిఘం ఘోరం మాంసశోణితరూషితమ్
అప్పుడు మహాబలుడు వజ్రదంష్ట్రుడు తీవ్రమైన కోపంతో, మాంసరక్తాలతో తడిసిన భయంకరమైన గదను పట్టుకుని ఇలా అన్నాడు.
కిం నో హనూమతా కార్యం కృపణేన తపస్వినా। రామే తిష్ఠతి దుర్ధర్షే సుగ్రీవేఽపి సలక్ష్మణే
హనుమంతుడు అనే ఆ దుర్భాగ్యుడు, తపస్సు చేసేవాడు మనకు ఎందుకు అవసరం? రాముడు, సుగ్రీవుడు, లక్ష్మణుడు ఉన్నప్పుడు అతడితో మనకు పని లేదు.
అద్య రామం ససుగ్రీవం పరిఘేణ సలక్ష్మణమ్। ఆగమిష్యామి హత్వైకో విక్షోభ్య హరివాహినీమ్
ఈరోజు నేను ఒక్కడే గదతో రాముడు, సుగ్రీవుడు, లక్ష్మణుడిని సంహరించి, వానరసేనను చిదురుముదురు చేస్తాను.
ఇదం మమాపరం వాక్యం శృణు రాజన్ యదిచ్ఛసి। ఉపాయకుశలో హ్యేవ జయేచ్ఛత్రూనతన్ద్రితః
రాజా, మీరు ఇష్టపడితే, నా ఇంకొక మాట వినండి. యుక్తులు తెలిసినవాడు, అలసిపోని వాడు శత్రువులను తప్పక జయిస్తాడు.
కామరూపధరాః శూరాః సుభీమా భీమదర్శనాః। రాక్షసా వా సహస్రాణి రాక్షసాధిప నిశ్చితాః
రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసాధిపతీ, కావలసిన రూపం ధరించే, పరాక్రమశాలులు, భయంకరమైన రూపధారులు అయిన వేలాది రాక్షసులు సిద్ధంగా ఉన్నారు.
కాకుత్స్థముపసంగమ్య బిభ్రతో మానుషం వపుః। సర్వే హ్యసమ్భ్రమా భూత్వా బ్రువన్తు రఘుసత్తమమ్
వారు అందరూ మానవ రూపంలో కకుత్స్థుడిని చేరి, ఏ మాత్రం గందరగోళం లేకుండా రఘువంశశ్రేష్ఠుడిని సంభోదించాలి.
ప్రేషితా భరతేనైవ భ్రాత్రా తవ యవీయసా। స హి సేనాం సముత్థాప్య క్షిప్రమేవోపయాస్యతి
భరతుడు అనే మీ తమ్ముడు పంపినవాడిగా, అతడు సేనను సమీకరించి త్వరగా ఇక్కడికి వస్తాడని చెప్పాలి.
తతో వయమితస్తూర్ణం శూలశక్తిగదాధరాః। చాపబాణాసిహస్తాశ్చ త్వరితాస్తత్ర యామహే
అప్పుడు మేమంతా ఇక్కడినుంచి వేగంగా, కత్తులు, విల్లు, బాణాలు, గదలు, శూలాలు, శక్తులతో ఆయుధాలు ధరించి అక్కడికి వెళ్దాం.
ఆకాశే గణశః స్థిత్వా హత్వా తాం హరివాహినీమ్। అశ్మశస్త్రమహావృష్ట్యా ప్రాపయామ యమక్షయమ్
మనమంతా గగనంలో గుంపులుగా నిలబడి, ఆ వానరసైన్యాన్ని రాళ్లు, ఆయుధాలతో భారీ వర్షంలా కొట్టి, వారిని యమలోకానికి పంపుదాం.
ఏవం చేదుపసర్పేతామనయం రామలక్ష్మణౌ। అవశ్యమపనీతేన జహతామేవ జీవితమ్
రాముడు, లక్ష్మణుడు ఇలా ముందుకు వస్తే, తప్పకుండా వారిద్దరూ ప్రాణాలు కోల్పోయి మరణిస్తారు.
కౌమ్భకర్ణిస్తతో వీరో నికుమ్భో నామ వీర్యవాన్। అబ్రవీత్ పరమక్రుద్ధో రావణం లోకరావణమ్
అప్పుడు కుంభకర్ణుని వంశస్థుడైన పరాక్రమశాలి నికుంభుడు, ప్రపంచానికి భయంకరుడైన రావణుడిని కోపంతో ఇలా పలికాడు.
సర్వే భవన్తస్తిష్ఠన్తు మహారాజేన సంగతాః। అహమేకో హనిష్యామి రాఘవం సహలక్ష్మణమ్
మీ అందరూ మహారాజుతో కలిసి ఇక్కడే ఉండండి; నేనొక్కడినే రాఘవుడిని, లక్ష్మణుడిని చంపుతాను.
సుగ్రీవం సహనూమన్తం సర్వాంశ్చైవాత్ర వానరాన్। తతో వజ్రహనుర్నామ రాక్షసః పర్వతోపమః
సుగ్రీవుడు, హనుమంతుడు, ఇక్కడ ఉన్న అన్ని వానరులతో పాటు, పర్వతంలా ఉన్న వజ్రహనునామక రాక్షసుడు—
క్రుద్ధః పరిలిహన్ సృక్కాం జిహ్వయా వాక్యమబ్రవీత్। స్వైరం కుర్వన్తు కార్యాణి భవన్తో విగతజ్వరాః
కోపంతో నాలుకతో పెదవులు నాకుతూ, "మీరు అందరూ భయపడకుండా మీ పనులు చేసుకోండి" అని అన్నాడు.