నిర్జితాస్తే మహాబాహో నాగా గత్వా రసాతలమ్। వాసుకిస్తక్షకః శఙ్ఖో జటీ చ వశమాహృతాః
మహాబాహువైన నీవు, పాతాళానికి వెళ్లి, వాసుకి, తక్షక, శంఖ, జటీ అనే నాగులను కూడా నీ ఆధీనంలోకి తీసుకొచ్చావు.
అక్షయా బలవన్తశ్చ శూరా లబ్ధవరాః పునః। త్వయా సంవత్సరం యుద్ధ్వా సమరే దానవా విభో
అక్షయమైన, బలమైన, వీరమైన, వరప్రాప్తులైన దానవులను నీవు, ఓ ప్రభూ, ఒక సంవత్సరం యుద్ధం చేసి ఓడించావు.
స్వబలం సముపాశ్రిత్య నీతా వశమరిందమ। మాయాశ్చాధిగతాస్తత్ర బహ్వ్యో వై రాక్షసాధిప
నీ స్వబలాన్ని నమ్ముకొని, శత్రువులను జయించినవాడవు; అక్కడ నీవు, రాక్షసాధిపతి, అనేక మాయాశక్తులను కూడా సంపాదించావు.
శూరాశ్చ బలవన్తశ్చ వరుణస్య సుతా రణే। నిర్జితాస్తే మహాభాగ చతుర్విధబలానుగాః
వీరులైన, బలవంతులైన వరుణుని కుమారులు, నాలుగు రకాల సేనలతో కూడి యుద్ధంలో నీవు వారిని ఓడించావు, మహాభాగ.
మృత్యుదణ్డమహాగ్రాహం శాల్మలీద్రుమమణ్డితమ్। కాలపాశమహావీచిం యమకింకరపన్నగమ్
మరణదండం, శాల్మలి వృక్షం, కాలపాశం, యముని పాములతో అలంకరించబడిన యమలోక మహాసముద్రంలో నీవు ప్రవేశించావు.
మహాజ్వరేణ దుర్ధర్షం యమలోకమహార్ణవమ్। అవగాహ్య త్వయా రాజన్ యమస్య బలసాగరమ్
మహాజ్వరంతో భయంకరమైన యమలోక మహాసముద్రంలోకి నీవు, ఓ రాజా, యముని బలంతో నిండిన ఆ సముద్రంలో మునిగావు.
జయశ్చ విపులః ప్రాప్తో మృత్యుశ్చ ప్రతిషేధితః। సుయుద్ధేన చ తే సర్వే లోకస్తత్ర సుతోషితాః
నీవు గొప్ప విజయాన్ని సాధించావు, మరణాన్ని దూరం చేసావు; నీ సుయుద్ధంతో అక్కడ అన్ని లోకాలు ఎంతో సంతోషించాయి.
క్షత్రియైర్బహుభిర్వీరైః శక్రతుల్యపరాక్రమైః। ఆసీద్ వసుమతీ పూర్ణా మహద్భిరివ పాదపైః
ఇంద్రునికి సమానమైన పరాక్రమం కలిగిన అనేక వీర క్షత్రియులతో భూమి, పెద్ద పెద్ద వృక్షాలతో నిండినట్టు, ఒకప్పుడు నిండిపోయింది.
తేషాం వీర్యగుణోత్సాహైర్న సమో రాఘవో రణే। ప్రసహ్య తే త్వయా రాజన్ హతాః సమరదుర్జయాః
వీర్యం, గుణం, ఉత్సాహంలో రాఘవుడు యుద్ధంలో వారికి సమానం కాదు; కానీ సమరంలో ఓడించలేని వారిని నీవు బలవంతంగా సంహరించావు, ఓ రాజా.
తిష్ఠ వా కిం మహారాజ శ్రమేణ తవ వానరాన్। అయమేకో మహాబాహురిన్ద్రజిత్ క్షపయిష్యతి
ఓ మహారాజా, నీవు నిలబడవచ్చు లేదా నీ శ్రమను తగ్గించుకోవచ్చు; ఈ మహాబాహువు అయిన ఇంద్రజిత్ ఒక్కడే వానరులను నాశనం చేస్తాడు.
అనేన చ మహారాజ మాహేశ్వరమనుత్తమమ్। ఇష్ట్వా యజ్ఞం వరో లబ్ధో లోకే పరమదుర్లభః
ఈయన, ఓ మహారాజా, మహేశ్వరుని అర్చించి, యజ్ఞం చేసి, లోకంలో చాలా దుర్లభమైన వరాన్ని పొందాడు.
శక్తితోమరమీనం చ వినికీర్ణాన్త్రశైవలమ్। గజకచ్ఛపసమ్బాధమశ్వమణ్డూకసంకులమ్
తన శక్తి, తోమరంతో యుద్ధభూమిని, ఆంత్రములు సముద్రపు తుప్పలుగా, ఏనుగులు, తాబేళ్లు గుంపుగా, కుదిరిన గుర్రాలు, కప్పలతో నింపిన సముద్రంలా మార్చేశాడు.
రుద్రాదిత్యమహాగ్రాహం మరుద్వసుమహోరగమ్। రథాశ్వగజతోయౌఘం పదాతిపులినం మహత్
రుద్రులు, ఆదిత్యులు, మహా మొసళ్ళు, మరుతులు, వసువులు, పెద్ద పాములతో కూడిన సముద్రంలా, రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు అలలుగా, పాదాటులు తీరంలా యుద్ధభూమిని మార్చేశాడు.
అనేన హి సమాసాద్య దేవానాం బలసాగరమ్। గృహీతో దైవతపతిర్లఙ్కాం చాపి ప్రవేశితః
ఈయన దేవతల సేనల సముద్రాన్ని ఎదుర్కొని, దేవతాధిపతిని పట్టుకొని, లంకలోకి తీసుకొచ్చాడు.
పితామహనియోగాచ్చ ముక్తః శమ్బరవృత్రహా। గతస్త్రివిష్టపం రాజన్ సర్వదేవనమస్కృతః
పితామహుని ఆజ్ఞతో శంబరుడు, వృత్రుని సంహరించినవాడు విడుదలై, అన్ని దేవతలు నమస్కరించగా, స్వర్గానికి వెళ్లాడు, ఓ రాజా.
తమేవ త్వం మహారాజ విసృజేన్ద్రజితం సుతమ్। యావద్ వానరసేనాం తాం సరామాం నయతి క్షయమ్
అందుచేత, మహారాజా, మీరు మీ కుమారుడు ఇంద్రజిత్తును పంపించండి. అతడు రాముడితో కలసి ఆ వానరసేనను పూర్తిగా నాశనం చేసే వరకు అతడే పోరాడాలి.
రాజన్నాపదయుక్తేయమాగతా ప్రాకృతాజ్జనాత్। హృది నైవ త్వయా కార్యా త్వం వధిష్యసి రాఘవమ్
రాజా, ఈ కష్టం సాధారణ మనుషుల వల్లే వచ్చింది. దీనిని మనసులో పెట్టుకోకండి. మీరు రాఘవుడిని ఖచ్చితంగా సంహరిస్తారు.
thumb|అష్టమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే అష్టమః సర్గః ॥౬-
శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలోని యుద్ధకాండలో ఎనిమిదవ సర్గను ఇప్పుడు వినండి.
తతో నీలామ్బుదప్రఖ్యః ప్రహస్తో నామ రాక్షసః। అబ్రవీత్ ప్రాఞ్జలిర్వాక్యం శూరః సేనాపతిస్తదా
ఆ సమయంలో, నీలిమేఘంలా కనిపించే, ప్రహస్తుడు అనే రాక్షసుడు, ధైర్యవంతుడు మరియు సేనాధిపతి, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు.
దేవదానవగన్ధర్వాః పిశాచపతగోరగాః। సర్వే ధర్షయితుం శక్యాః కిం పునర్మానవౌ రణే
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, పిశాచులు, పక్షులు, సర్పాలు — వీరందరినీ జయించవచ్చు. మరి యుద్ధంలో ఇద్దరు మనుషులను ఓడించడం ఎంత సులభం!
సర్వే ప్రమత్తా విశ్వస్తా వఞ్చితాః స్మ హనూమతా। నహి మే జీవతో గచ్ఛేజ్జీవన్ స వనగోచరః
మనమందరం నిర్లక్ష్యంగా, నమ్మకంగా ఉండి, హనుమంతుని చేత మోసపోయాము. నేను బ్రతికినంత వరకు ఆ అడవిలో తిరిగే వాడు బ్రతికి పోవడం అసాధ్యం.
సర్వాం సాగరపర్యన్తాం సశైలవనకాననామ్। కరోమ్యవానరాం భూమిమాజ్ఞాపయతు మాం భవాన్
సముద్రం వరకు ఉన్న పర్వతాలు, అడవులు, వనాలతో కూడిన భూమిని వానరుల్లేని స్థలంగా చేస్తాను. మీరు ఆజ్ఞాపించండి.
రక్షాం చైవ విధాస్యామి వానరాద్ రజనీచర। నాగమిష్యతి తే దుఃఖం కించిదాత్మాపరాధజమ్
రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసా, వానరుల నుండి రక్షణను కూడా నేను ఏర్పాటు చేస్తాను. మీ తప్పు వల్ల మీకు ఎలాంటి బాధ రాదు.
అబ్రవీత్ తు సుసంక్రుద్ధో దుర్ముఖో నామ రాక్షసః। ఇదం న క్షమణీయం హి సర్వేషాం నః ప్రధర్షణమ్
అప్పుడు దుర్ముఖుడు అనే రాక్షసుడు, తీవ్రమైన కోపంతో ఇలా అన్నాడు: 'మనందరికి ఈ అవమానం సహించదగినది కాదు.'
అయం పరిభవో భూయః పురస్యాన్తఃపురస్య చ। శ్రీమతో రాక్షసేన్ద్రస్య వానరేణ ప్రధర్షణమ్
ఈ అవమానం మన పట్టణానికి, అంతఃపురానికి మరింత నింద. వానరుడు మన గొప్ప రాక్షసేంద్రునికి చేసిన ఈ అవమానం తట్టుకోలేం.
తతోఽబ్రవీత్ సుసంక్రుద్ధో వజ్రదంష్ట్రో మహాబలః। ప్రగృహ్య పరిఘం ఘోరం మాంసశోణితరూషితమ్
అప్పుడు మహాబలుడు వజ్రదంష్ట్రుడు తీవ్రమైన కోపంతో, మాంసరక్తాలతో తడిసిన భయంకరమైన గదను పట్టుకుని ఇలా అన్నాడు.
కిం నో హనూమతా కార్యం కృపణేన తపస్వినా। రామే తిష్ఠతి దుర్ధర్షే సుగ్రీవేఽపి సలక్ష్మణే
హనుమంతుడు అనే ఆ దుర్భాగ్యుడు, తపస్సు చేసేవాడు మనకు ఎందుకు అవసరం? రాముడు, సుగ్రీవుడు, లక్ష్మణుడు ఉన్నప్పుడు అతడితో మనకు పని లేదు.
అద్య రామం ససుగ్రీవం పరిఘేణ సలక్ష్మణమ్। ఆగమిష్యామి హత్వైకో విక్షోభ్య హరివాహినీమ్
ఈరోజు నేను ఒక్కడే గదతో రాముడు, సుగ్రీవుడు, లక్ష్మణుడిని సంహరించి, వానరసేనను చిదురుముదురు చేస్తాను.
ఇదం మమాపరం వాక్యం శృణు రాజన్ యదిచ్ఛసి। ఉపాయకుశలో హ్యేవ జయేచ్ఛత్రూనతన్ద్రితః
రాజా, మీరు ఇష్టపడితే, నా ఇంకొక మాట వినండి. యుక్తులు తెలిసినవాడు, అలసిపోని వాడు శత్రువులను తప్పక జయిస్తాడు.
కామరూపధరాః శూరాః సుభీమా భీమదర్శనాః। రాక్షసా వా సహస్రాణి రాక్షసాధిప నిశ్చితాః
రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసాధిపతీ, కావలసిన రూపం ధరించే, పరాక్రమశాలులు, భయంకరమైన రూపధారులు అయిన వేలాది రాక్షసులు సిద్ధంగా ఉన్నారు.