పరిఖాశ్చ శతఘ్న్యశ్చ యన్త్రాణి వివిధాని చ। శోభయన్తి పురీం లఙ్కాం రావణస్య దురాత్మనః
లంక నగరాన్ని, దుష్టచిత్తుడైన రావణుడి పట్టణాన్ని, పెద్ద పెద్ద కాలువలు, వందల మందిని చంపగల యంత్రాలు, ఇంకా色色 యంత్రాలు అలంకరిస్తున్నాయి.
అయుతం రక్షసామత్ర పూర్వద్వారం సమాశ్రితమ్। శూలహస్తా దురాధర్షాః సర్వే ఖడ్గాగ్రయోధినః
పూర్వ ద్వారాన్ని పది వేల రాక్షసులు కాపలా వహిస్తున్నారు. వాళ్లందరూ శూలాలు పట్టుకుని, ఎదుర్కోవడం చాలా కష్టమైనవారు, ఖడ్గాలతో యుద్ధంలో నిపుణులు.
నియుతం రక్షసామత్ర దక్షిణద్వారమాశ్రితమ్। చతురఙ్గేణ సైన్యేన యోధాస్తత్రాప్యనుత్తమాః
దక్షిణ ద్వారాన్ని లక్ష మంది రాక్షసులు కాపాడుతున్నారు. అక్కడ నాలుగు విభాగాల సైన్యం ఉంది, యోధులు అందరూ అపూర్వమైనవారు.
ప్రయుతం రక్షసామత్ర పశ్చిమద్వారమాశ్రితమ్। చర్మఖడ్గధరాః సర్వే తథా సర్వాస్త్రకోవిదాః
పశ్చిమ ద్వారాన్ని పదిలక్షల రాక్షసులు కాపలా వహిస్తున్నారు. వాళ్లందరూ కవచాలు, ఖడ్గాలు ధరించి, ఆయుధాలలో నిపుణులు.
న్యర్బుదం రక్షసామత్ర ఉత్తరద్వారమాశ్రితమ్। రథినశ్చాశ్వవాహాశ్చ కులపుత్రాః సుపూజితాః
ఉత్తర ద్వారాన్ని కోటి మంది రాక్షసులు కాపాడుతున్నారు. వాళ్లలో రథస్వారులు, గుర్రస్వారులు, మంచి వంశానికి చెందిన, గౌరవప్రదమైన యోధులు ఉన్నారు.
శతశోఽథ సహస్రాణి మధ్యమం స్కన్ధమాశ్రితాః। యాతుధానా దురాధర్షాః సాగ్రకోటిశ్చ రక్షసామ్
నడుమ భాగంలో వందలు, వేల సంఖ్యలో ఎదుర్కోవడం కష్టమైన యాతుధానులు, ఇంకా కోటి మంది రాక్షసులు ఉన్నారు.
తే మయా సంక్రమా భగ్నాః పరిఖాశ్చావపూరితాః। దగ్ధా చ నగరీ లఙ్కా ప్రాకారాశ్చావసాదితాః। బలైకదేశః క్షపితో రాక్షసానాం మహాత్మనామ్
నేను ఆ దారులను ధ్వంసం చేసాను, కాలువలను నింపించాను, లంక నగరాన్ని కాల్చాను, ప్రాకారాలను కూల్చాను, రాక్షస సైన్యంలో ఒక భాగాన్ని పూర్తిగా నాశనం చేసాను.
యేన కేన తు మార్గేణ తరామ వరుణాలయమ్। హతేతి నగరీ లఙ్కా వానరైరుపధార్యతామ్
ఏ దారిలోనైనా మనం వరుణుని ఆలయాన్ని దాటి పోదాం. వానరులు లంక నగరాన్ని నాశనం చేసినట్టుగా భావించాలి.
అఙ్గదో ద్వివిదో మైన్దో జామ్బవాన్ పనసో నలః। నీలః సేనాపతిశ్చైవ బలశేషేణ కిం తవ
అంగదుడు, ద్వివిదుడు, మైందుడు, జాంబవంతుడు, పనసుడు, నలుడు, సేనాధిపతి నీలుడు ఉన్నప్పుడు మిగతా సైన్యానికి అవసరం ఏముంది?
ప్లవమానా హి గత్వా త్వాం రావణస్య మహాపురీమ్। సపర్వతవనాం భిత్త్వా సఖాతాం చ సతోరణామ్। సప్రాకారాం సభవనామానయిష్యన్తి రాఘవ
వాళ్లు దాటి వచ్చి, పర్వతాలు, అరణ్యాలు, కాలువలు, గేట్లు, ప్రాకారాలు, భవనాలతో కూడిన రావణుడి మహానగరాన్ని చీల్చి, నీ వద్దకు చేరుకుంటారు రాఘవా.
ఏవమాజ్ఞాపయ క్షిప్రం బలానాం సర్వసంగ్రహమ్। ముహూర్తేన తు యుక్తేన ప్రస్థానమభిరోచయ
అందువల్ల, త్వరగా మొత్తం సైన్యాన్ని కూడబెట్టమని ఆజ్ఞాపించు. సరైన సమయంలో ప్రయాణం ప్రారంభించడానికి ఏర్పాట్లు చేయు.
thumb|చతుర్థః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే చతుర్థః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో నాలుగవ సర్గను వినండి.
శ్రుత్వా హనూమతో వాక్యం యథావదనుపూర్వశః। తతోఽబ్రవీన్మహాతేజా రామః సత్యపరాక్రమః
హనుమంతుడు చెప్పిన మాటలను యథావిధిగా, క్రమంగా విన్న రాముడు, మహాతేజస్వి, నిజమైన పరాక్రమవంతుడు, అప్పుడు ఇలా అన్నాడు.
యన్నివేదయసే లఙ్కాం పురీం భీమస్య రక్షసః। క్షిప్రమేనాం వధిష్యామి సత్యమేతద్ బ్రవీమి తే
నీవు చెప్పిన భయంకర రాక్షసుడైన రావణుడి లంక నగరాన్ని నేను త్వరలోనే నాశనం చేస్తాను. ఇది నీకు నేను చెప్పే నిజం.
అస్మిన్ ముహూర్తే సుగ్రీవ ప్రయాణమభిరోచయ। యుక్తో ముహూర్తే విజయే ప్రాప్తో మధ్యం దివాకరః
సుగ్రీవా, ఈ క్షణంలోనే ప్రయాణానికి ఏర్పాట్లు చేయు. విజయానికి అనుకూలంగా సూర్యుడు మధ్యాహ్నానికి చేరుకున్నాడు.
ఉత్తరాఫాల్గునీ హ్యద్య శ్వస్తు హస్తేన యోక్ష్యతే। అభిప్రయామ సుగ్రీవ సర్వానీకసమావృతాః
ఈ రోజు ఉత్తరఫాల్గుణి నక్షత్రం, రేపు హస్త నక్షత్రంతో కలుస్తుంది. అందువల్ల, సుగ్రీవా, అన్ని సైన్యాలతో కలిసి మనం ప్రయాణం ప్రారంభిద్దాం.
నిమిత్తాని చ పశ్యామి యాని ప్రాదుర్భవన్తి వై। నిహత్య రావణం సీతామానయిష్యామి జానకీమ్
నాకు కొన్ని శుభసూచకాలు కనబడుతున్నాయి. రావణుడిని సంహరించి, జనకుని కుమార్తె అయిన సీతను తిరిగి తీసుకొస్తాను.
ఉపరిష్టాద్ధి నయనం స్ఫురమాణమిమం మమ। విజయం సమనుప్రాప్తం శంసతీవ మనోరథమ్
నా కుడి కన్ను పైన భాగంలో కొట్టుకుంటోంది. ఇది నాకు విజయాన్ని, నా కోరిక నెరవేరుతుందని సూచిస్తున్నట్లుంది.
తతో వానరరాజేన లక్ష్మణేన సుపూజితః। ఉవాచ రామో ధర్మాత్మా పునరప్యర్థకోవిదః
తర్వాత వానరరాజు, లక్ష్మణుడు ఎంతో గౌరవంగా ఆహ్వానించగా, ధర్మాన్ని తెలిసిన రాముడు, మళ్లీ జ్ఞానంతో మాట్లాడాడు.
అగ్రే యాతు బలస్యాస్య నీలో మార్గమవేక్షితుమ్। వృతః శతసహస్రేణ వానరాణాం తరస్వినామ్
ఈ సేనకు ముందుగా నీలుడు వెళ్ళి మార్గాన్ని పరిశీలించాలి. అతనితో లక్ష సంఖ్యలో వేగవంతమైన వానరులు ఉండాలి.
ఫలమూలవతా నీల శీతకాననవారిణా। పథా మధుమతా చాశు సేనాం సేనాపతే నయ
సేనాధిపతి నీలా, పండ్లు, కందులు, చల్లని అడవి నీరు, తేనెలు ఉన్న మార్గంలో వేగంగా సేనను నడిపించు.
దూషయేయుర్దురాత్మానః పథి మూలఫలోదకమ్। రాక్షసాః పథి రక్షేథాస్తేభ్యస్త్వం నిత్యముద్యతః
దుష్టమైన రాక్షసులు మార్గంలో పండ్లు, కందులు, నీటిని కలుషితం చేయవచ్చు. నీవు ఎప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉండి వాటిని రక్షించాలి.
నిమ్నేషు వనదుర్గేషు వనేషు చ వనౌకసః। అభిప్లుత్యాభిపశ్యేయుః పరేషాం నిహితం బలమ్
తక్కువ ప్రదేశాల్లో, అడవి కోటల్లో, అడవుల్లో నివసించే వానరులు దూకి, శత్రువుల సేన ఎక్కడ దాగి ఉందో గమనించాలి.
యత్తు ఫల్గు బలం కించిత్ తదత్రైవోపపద్యతామ్। ఏతద్ధి కృత్యం ఘోరం నో విక్రమేణ ప్రయుజ్యతామ్
ఎక్కడైనా శక్తిలేని శత్రు బలగం ఉంటే, అక్కడే ఎదుర్కోవాలి. ఈ భయంకరమైన పనిని ధైర్యంతో పూర్తి చేయాలి.
సాగరౌఘనిభం భీమమగ్రానీకం మహాబలాః। కపిసింహాః ప్రకర్షన్తు శతశోఽథ సహస్రశః
సముద్రపు అలల వలె భయంకరంగా ఉన్న ముందరి బలగాన్ని, శక్తివంతమైన వానరసింహులు వందల, వేల సంఖ్యలో ముందుకు తీసుకెళ్లాలి.
గజశ్చ గిరిసంకాశో గవయశ్చ మహాబలః। గవాక్షశ్చాగ్రతో యాతు గవాం దృప్త ఇవర్షభః
పర్వతాన్ని పోలిన గజుడు, మహాబలుడు అయిన గవయుడు, గవాక్షుడు—ఈ ముగ్గురూ గోవులలో గర్వంగా ఉండే ఎద్దుల్లా ముందుగా పోవాలి.
యాతు వానరవాహిన్యా వానరః ప్లవతాం పతిః। పాలయన్ దక్షిణం పార్శ్వమృషభో వానరర్షభః
వానరసేనలో దూకే వానరులకు అధిపతిగా ఉన్న వానరశ్రేష్ఠుడు ఋషభుడు, సేనకు కుడివైపు రక్షణగా ఉండాలి.
గన్ధహస్తీవ దుర్ధర్షస్తరస్వీ గన్ధమాదనః। యాతు వానరవాహిన్యాః సవ్యం పార్శ్వమధిష్ఠితః
యుద్ధహస్తిని పోలిన వేగవంతుడు గంధమాదనుడు, వానరసేనకు ఎడమవైపు రక్షణగా ఉండాలి.
యాస్యామి బలమధ్యేఽహం బలౌఘమభిహర్షయన్। అధిరుహ్య హనూమన్తమైరావతమివేశ్వరః
నేను స్వయంగా సేన మధ్యలోకి వెళ్లి, హనుమంతునిపై ఎక్కి, సైనికులకు ఉత్సాహం నింపుతాను. అది ఇంద్రుడు ఐరావతంపై ఉండినట్లే.
అఙ్గదేనైష సంయాతు లక్ష్మణశ్చాన్తకోపమః। సార్వభౌమేన భూతేశో ద్రవిణాధిపతిర్యథా
యమధర్మరాజుని పోలిన లక్ష్మణుడు, అంగదునితో కలిసి ముందుకు పోవాలి. అది భూతాధిపతి సమ్రాట్తో కలిసి పోయినట్లే.