ద్వారేషు సంస్కృతా భీమాః కాలాయసమయాః శితాః। శతశో రచితా వీరైః శతఘ్న్యో రక్షసాం గణైః
ద్వారాల వద్ద భయంకరమైన, పదునైన నల్ల ఇనుప ఆయుధాలు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. వందలాది ప్రాణహానికర యంత్రాలను రాక్షస యోధులు నిర్మించారు.
సౌవర్ణస్తు మహాంస్తస్యాః ప్రాకారో దుష్ప్రధర్షణః। మణివిద్రుమవైదూర్యముక్తావిరచితాన్తరః
ఆ నగరానికి ఒక గొప్ప బంగారు ప్రాకారం ఉంది. దాన్ని దాటి పోవడం చాలా కష్టం. లోపల మణులు, పగడాలు, వైడూర్యాలు, ముత్యాలతో అలంకరించారు.
సర్వతశ్చ మహాభీమాః శీతతోయా మహాశుభాః। అగాధా గ్రాహవత్యశ్చ పరిఖా మీనసేవితాః
చుట్టూ చుట్టూ భయంకరమైన, చల్లని నీటితో నిండిన, లోతైన, మొసళ్లతో, చేపలతో నిండిన పెద్ద పరికలు ఉన్నాయి.
ద్వారేషు తాసాం చత్వారః సంక్రమాః పరమాయతాః। యన్త్రైరుపేతా బహుభిర్మహద్భిర్గృహపఙ్క్తిభిః
ఆ పరికల వద్ద నాలుగు విశాలమైన దారులు ఉన్నాయి. వాటిలో అనేక గొప్ప యంత్రాలు, పెద్ద పెద్ద ఇళ్ల వరుసలు ఉన్నాయి.
త్రాయన్తే సంక్రమాస్తత్ర పరసైన్యాగతే సతి। యన్త్రైస్తైరవకీర్యన్తే పరిఖాసు సమన్తతః
ఆ దారులు శత్రు సైన్యం వచ్చినప్పుడు రక్షణగా నిలుస్తాయి. ఆ యంత్రాలతో పరికలు అన్ని వైపులా మూసివేస్తారు.
ఏకస్త్వకమ్ప్యో బలవాన్ సంక్రమః సుమహాదృఢః। కాఞ్చనైర్బహుభిః స్తమ్భైర్వేదికాభిశ్చ శోభితః
అందులో ఒక దారి మాత్రం చాలా బలమైనది, కదలని విధంగా ఉంది. అది అనేక బంగారు స్తంభాలతో, వేదికలతో అలంకరించబడింది.
స్వయం ప్రకృతిమాపన్నో యుయుత్సూ రామ రావణః। ఉత్థితశ్చాప్రమత్తశ్చ బలానామనుదర్శనే
రామా, రావణుడు తన సహజ స్వభావంతో, యుద్ధానికి సిద్ధంగా, అప్రమత్తంగా లేచి, సైన్యాల కదలికలను జాగ్రత్తగా గమనిస్తున్నాడు.
లఙ్కా పునర్నిరాలమ్బా దేవదుర్గా భయావహా। నాదేయం పార్వతం వాన్యం కృత్రిమం చ చతుర్విధమ్
లంక నగరం ఎటువంటి ఆధారమూ లేకుండా, దేవతల కోటలా, భయంకరంగా ఉంది. అది కొండమీదా, అడవిలోనా, లేక మానవులు నిర్మించిన నాలుగు రకాల కోటలలో ఏదైనా కాదు.
స్థితా పారే సముద్రస్య దూరపారస్య రాఘవ। నౌపథశ్చాపి నాస్త్యత్ర నిరుద్దేశశ్చ సర్వతః
రాఘవా, ఈ సముద్రాన్ని దాటి చాలా దూరంలో ఉన్న తీరంలో లంక ఉంది. ఇక్కడ సముద్రంలో దారి లేదు, అన్ని వైపులా అది పూర్తిగా ఒంటరిగా ఉంది.
శైలాగ్రే రచితా దుర్గా సా పూర్దేవపురోపమా। వాజివారణసమ్పూర్ణా లఙ్కా పరమదుర్జయా
పర్వత శిఖరంపై నిర్మించిన ఆ కోట పూర్వకాల దేవతల పట్టణంలా ఉంది. గుర్రాలు, ఏనుగులతో నిండిన లంకను జయించడం చాలా కష్టం.
పరిఖాశ్చ శతఘ్న్యశ్చ యన్త్రాణి వివిధాని చ। శోభయన్తి పురీం లఙ్కాం రావణస్య దురాత్మనః
లంక నగరాన్ని, దుష్టచిత్తుడైన రావణుడి పట్టణాన్ని, పెద్ద పెద్ద కాలువలు, వందల మందిని చంపగల యంత్రాలు, ఇంకా色色 యంత్రాలు అలంకరిస్తున్నాయి.
అయుతం రక్షసామత్ర పూర్వద్వారం సమాశ్రితమ్। శూలహస్తా దురాధర్షాః సర్వే ఖడ్గాగ్రయోధినః
పూర్వ ద్వారాన్ని పది వేల రాక్షసులు కాపలా వహిస్తున్నారు. వాళ్లందరూ శూలాలు పట్టుకుని, ఎదుర్కోవడం చాలా కష్టమైనవారు, ఖడ్గాలతో యుద్ధంలో నిపుణులు.
నియుతం రక్షసామత్ర దక్షిణద్వారమాశ్రితమ్। చతురఙ్గేణ సైన్యేన యోధాస్తత్రాప్యనుత్తమాః
దక్షిణ ద్వారాన్ని లక్ష మంది రాక్షసులు కాపాడుతున్నారు. అక్కడ నాలుగు విభాగాల సైన్యం ఉంది, యోధులు అందరూ అపూర్వమైనవారు.
ప్రయుతం రక్షసామత్ర పశ్చిమద్వారమాశ్రితమ్। చర్మఖడ్గధరాః సర్వే తథా సర్వాస్త్రకోవిదాః
పశ్చిమ ద్వారాన్ని పదిలక్షల రాక్షసులు కాపలా వహిస్తున్నారు. వాళ్లందరూ కవచాలు, ఖడ్గాలు ధరించి, ఆయుధాలలో నిపుణులు.
న్యర్బుదం రక్షసామత్ర ఉత్తరద్వారమాశ్రితమ్। రథినశ్చాశ్వవాహాశ్చ కులపుత్రాః సుపూజితాః
ఉత్తర ద్వారాన్ని కోటి మంది రాక్షసులు కాపాడుతున్నారు. వాళ్లలో రథస్వారులు, గుర్రస్వారులు, మంచి వంశానికి చెందిన, గౌరవప్రదమైన యోధులు ఉన్నారు.
శతశోఽథ సహస్రాణి మధ్యమం స్కన్ధమాశ్రితాః। యాతుధానా దురాధర్షాః సాగ్రకోటిశ్చ రక్షసామ్
నడుమ భాగంలో వందలు, వేల సంఖ్యలో ఎదుర్కోవడం కష్టమైన యాతుధానులు, ఇంకా కోటి మంది రాక్షసులు ఉన్నారు.
తే మయా సంక్రమా భగ్నాః పరిఖాశ్చావపూరితాః। దగ్ధా చ నగరీ లఙ్కా ప్రాకారాశ్చావసాదితాః। బలైకదేశః క్షపితో రాక్షసానాం మహాత్మనామ్
నేను ఆ దారులను ధ్వంసం చేసాను, కాలువలను నింపించాను, లంక నగరాన్ని కాల్చాను, ప్రాకారాలను కూల్చాను, రాక్షస సైన్యంలో ఒక భాగాన్ని పూర్తిగా నాశనం చేసాను.
యేన కేన తు మార్గేణ తరామ వరుణాలయమ్। హతేతి నగరీ లఙ్కా వానరైరుపధార్యతామ్
ఏ దారిలోనైనా మనం వరుణుని ఆలయాన్ని దాటి పోదాం. వానరులు లంక నగరాన్ని నాశనం చేసినట్టుగా భావించాలి.
అఙ్గదో ద్వివిదో మైన్దో జామ్బవాన్ పనసో నలః। నీలః సేనాపతిశ్చైవ బలశేషేణ కిం తవ
అంగదుడు, ద్వివిదుడు, మైందుడు, జాంబవంతుడు, పనసుడు, నలుడు, సేనాధిపతి నీలుడు ఉన్నప్పుడు మిగతా సైన్యానికి అవసరం ఏముంది?
ప్లవమానా హి గత్వా త్వాం రావణస్య మహాపురీమ్। సపర్వతవనాం భిత్త్వా సఖాతాం చ సతోరణామ్। సప్రాకారాం సభవనామానయిష్యన్తి రాఘవ
వాళ్లు దాటి వచ్చి, పర్వతాలు, అరణ్యాలు, కాలువలు, గేట్లు, ప్రాకారాలు, భవనాలతో కూడిన రావణుడి మహానగరాన్ని చీల్చి, నీ వద్దకు చేరుకుంటారు రాఘవా.
ఏవమాజ్ఞాపయ క్షిప్రం బలానాం సర్వసంగ్రహమ్। ముహూర్తేన తు యుక్తేన ప్రస్థానమభిరోచయ
అందువల్ల, త్వరగా మొత్తం సైన్యాన్ని కూడబెట్టమని ఆజ్ఞాపించు. సరైన సమయంలో ప్రయాణం ప్రారంభించడానికి ఏర్పాట్లు చేయు.
thumb|చతుర్థః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే చతుర్థః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో నాలుగవ సర్గను వినండి.
శ్రుత్వా హనూమతో వాక్యం యథావదనుపూర్వశః। తతోఽబ్రవీన్మహాతేజా రామః సత్యపరాక్రమః
హనుమంతుడు చెప్పిన మాటలను యథావిధిగా, క్రమంగా విన్న రాముడు, మహాతేజస్వి, నిజమైన పరాక్రమవంతుడు, అప్పుడు ఇలా అన్నాడు.
యన్నివేదయసే లఙ్కాం పురీం భీమస్య రక్షసః। క్షిప్రమేనాం వధిష్యామి సత్యమేతద్ బ్రవీమి తే
నీవు చెప్పిన భయంకర రాక్షసుడైన రావణుడి లంక నగరాన్ని నేను త్వరలోనే నాశనం చేస్తాను. ఇది నీకు నేను చెప్పే నిజం.
అస్మిన్ ముహూర్తే సుగ్రీవ ప్రయాణమభిరోచయ। యుక్తో ముహూర్తే విజయే ప్రాప్తో మధ్యం దివాకరః
సుగ్రీవా, ఈ క్షణంలోనే ప్రయాణానికి ఏర్పాట్లు చేయు. విజయానికి అనుకూలంగా సూర్యుడు మధ్యాహ్నానికి చేరుకున్నాడు.
ఉత్తరాఫాల్గునీ హ్యద్య శ్వస్తు హస్తేన యోక్ష్యతే। అభిప్రయామ సుగ్రీవ సర్వానీకసమావృతాః
ఈ రోజు ఉత్తరఫాల్గుణి నక్షత్రం, రేపు హస్త నక్షత్రంతో కలుస్తుంది. అందువల్ల, సుగ్రీవా, అన్ని సైన్యాలతో కలిసి మనం ప్రయాణం ప్రారంభిద్దాం.
నిమిత్తాని చ పశ్యామి యాని ప్రాదుర్భవన్తి వై। నిహత్య రావణం సీతామానయిష్యామి జానకీమ్
నాకు కొన్ని శుభసూచకాలు కనబడుతున్నాయి. రావణుడిని సంహరించి, జనకుని కుమార్తె అయిన సీతను తిరిగి తీసుకొస్తాను.
ఉపరిష్టాద్ధి నయనం స్ఫురమాణమిమం మమ। విజయం సమనుప్రాప్తం శంసతీవ మనోరథమ్
నా కుడి కన్ను పైన భాగంలో కొట్టుకుంటోంది. ఇది నాకు విజయాన్ని, నా కోరిక నెరవేరుతుందని సూచిస్తున్నట్లుంది.
తతో వానరరాజేన లక్ష్మణేన సుపూజితః। ఉవాచ రామో ధర్మాత్మా పునరప్యర్థకోవిదః
తర్వాత వానరరాజు, లక్ష్మణుడు ఎంతో గౌరవంగా ఆహ్వానించగా, ధర్మాన్ని తెలిసిన రాముడు, మళ్లీ జ్ఞానంతో మాట్లాడాడు.
అగ్రే యాతు బలస్యాస్య నీలో మార్గమవేక్షితుమ్। వృతః శతసహస్రేణ వానరాణాం తరస్వినామ్
ఈ సేనకు ముందుగా నీలుడు వెళ్ళి మార్గాన్ని పరిశీలించాలి. అతనితో లక్ష సంఖ్యలో వేగవంతమైన వానరులు ఉండాలి.