తవ రామ రణే శక్తాస్తథా ప్రతిసమాసితుమ్। తవ వీర్యవతః కశ్చిన్మయి యద్యస్తి సమ్భ్రమః
రామా! యుద్ధంలో నీకు ఎదురయ్యే శక్తి ఎవరికీ లేదు. నీకు నా విషయమై ఏదైనా సందేహముంటే—
క్షిప్రం సునిశితైర్బాణైర్హన్యతాం యుధి రావణః। భ్రాతురాదేశమాజ్ఞాయ లక్ష్మణో వా పరంతపః
క్షిప్రంగా పదునైన బాణాలతో యుద్ధంలో రావణుడిని లక్ష్మణుడు, తన అన్న మాటను పాటిస్తూ, శత్రువులకు భయంకరుడై, సంహరించాలి.
స కిమర్థం నరవరో న మాం రక్షతి రాఘవః। శక్తౌ తౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ వాయ్వగ్నిసమతేజసౌ
మహానుభావుడైన రాఘవుడు నన్ను ఎందుకు కాపాడడంలేదు? వాయువు, అగ్ని వంటి తేజస్సుతో ఉన్న ఆ ఇద్దరు పురుషవ్యాఘ్రులు శక్తివంతులే.
సురాణామపి దుర్ధర్షౌ కిమర్థం మాముపేక్షతః। మమైవ దుష్కృతం కించిన్మహదస్తి న సంశయః
దేవతలకూ దుర్జయులైన వారు నన్ను ఎందుకు పట్టించుకోవడంలేదు? నేను ఏదైనా పెద్ద పాపం చేసుంటానని అనిపిస్తోంది; ఇందులో సందేహమే లేదు.
సమర్థౌ సహితౌ యన్మాం న రక్షేతే పరంతపౌ। వైదేహ్యా వచనం శ్రుత్వా కరుణం సాధుభాషితమ్
శక్తివంతులైన ఆ ఇద్దరు శత్రుసంహారకులు, వైదేహి చెప్పిన దయతో కూడిన, సద్గుణమయమైన మాటలు విని కూడా నన్ను ఎందుకు కాపాడడంలేదు?
పునరప్యహమార్యాం తామిదం వచనమబ్రువమ్। త్వచ్ఛోకవిముఖో రామో దేవి సత్యేన తే శపే
మళ్లీ నేను ఆ మహానుభావురాలైన అమ్మవారితో ఇలా చెప్పాను: 'దేవి! నీ బాధతో రాముడు సంతోషాన్ని వదిలేశాడని, నిజంగా నీకు ప్రమాణంగా చెబుతున్నాను.'
రామే దుఃఖాభిభూతే చ లక్ష్మణః పరితప్యతే। కథంచిద్ భవతీ దృష్టా న కాలః పరిశోచితుమ్
రాముడు దుఃఖంతో మునిగిపోతుంటే, లక్ష్మణుడూ బాధపడుతున్నాడు. ఏదో విధంగా నేను నిన్ను చూశాను, కాని ఇప్పుడు విలాపించడానికి సమయం కాదు.
అస్మిన్ ముహూర్తే దుఃఖానామన్తం ద్రక్ష్యసి భామిని। తావుభౌ నరశార్దూలౌ రాజపుత్రౌ పరంతపౌ
ఈ క్షణంలోనే, ఓ సుందరివి! నీ బాధలకు ముగింపు కనిపిస్తుంది. ఆ ఇద్దరు నరశార్దూలులు, రాజపుత్రులు, శత్రువులను సంహరించేవారు—
త్వద్దర్శనకృతోత్సాహౌ లఙ్కాం భస్మీకరిష్యతః। హత్వా చ సమరే రౌద్రం రావణం సహబాన్ధవమ్
నీ దర్శనం కోసం ఉత్సాహంతో, లంకను బూడిద చేస్తారు. యుద్ధంలో రౌద్రుడైన రావణుడిని, అతని బంధువులతో కలిపి సంహరిస్తారు.
రాఘవస్త్వాం వరారోహే స్వపురీం నయితా ధ్రువమ్। యత్ తు రామో విజానీయాదభిజ్ఞానమనిన్దితే
ఓ సుందరీ! రాఘవుడు నిన్ను తప్పకుండా తన నగరానికి తీసుకెళ్తాడు. కాని, నిందలేని వాడివి! రాముడు నిన్ను గుర్తించడానికి ఒక గుర్తు ఇవ్వాలి.
ప్రీతిసంజననం తస్య ప్రదాతుం తత్ త్వమర్హసి। సాభివీక్ష్య దిశః సర్వా వేణ్యుద్గ్రథనముత్తమమ్
ఆయనకు ఆనందాన్ని కలిగించే దానిని ఇవ్వాలి. అప్పుడు ఆమె అన్ని దిశల్లో చూసి, తన గొప్ప జడను విప్పింది.
ముక్త్వా వస్త్రాద్ దదౌ మహ్యం మణిమేతం మహాబల। ప్రతిగృహ్య మణిం దోర్భ్యాం తవ హేతో రఘుప్రియ
తన వస్త్రం నుండి ఆ మణిని తీసి, నాకు ఇచ్చింది. నీకోసం ఆ మణిని నేను రెండు చేతులతో స్వీకరించాను, రఘువంశప్రియుడా.
శిరసా సమ్ప్రణమ్యైనామహమాగమనే త్వరే। గమనే చ కృతోత్సాహమవేక్ష్య వరవర్ణినీ
ఆమెకు నా తల వంచి నమస్కరించి, త్వరగా వెళ్లడానికి సిద్ధమయ్యాను. నేను వెళ్ళాలని ఉత్సాహంగా ఉన్నాను అని గమనించిన ఆ ప్రకాశవంతురాలు—
వివర్ధమానం చ హి మామువాచ జనకాత్మజా। అశ్రుపూర్ణముఖీ దీనా బాష్పగద్గదభాషిణీ
నేను మరింత త్వరపడుతుంటే, జనకుని కుమార్తె నన్ను చూచి మాట్లాడింది. ఆమె ముఖం కన్నీళ్లతో నిండిపోయి, దుఃఖంతో గొంతు కడిగి, మాటలు ఆపేసింది.
మమోత్పతనసమ్భ్రాన్తా శోకవేగసమాహతా। మామువాచ తతః సీతా సభాగ్యోఽసి మహాకపే
నా వెళ్లిపోవడం వల్ల కలిగిన కలవరంతో, దుఃఖం బలంగా పట్టుకున్నప్పుడు, ఆ సీతా నన్ను చూసి ఇలా చెప్పింది: 'నీకు అదృష్టం ఉంది, ఓ మహాకపి.'
యద్ ద్రక్ష్యసి మహాబాహుం రామం కమలలోచనమ్। లక్ష్మణం చ మహాబాహుం దేవరం మే యశస్వినమ్
‘నీవు మహాబాహువైన రాముడిని, కమలముఖుడైన రాముడిని, అలాగే మహాబాహువైన నా దేవర లక్ష్మణుడిని చూడబోతున్నావు.’
సీతయాప్యేవముక్తోఽహమబ్రువం మైథిలీం తథా। పృష్ఠమారోహ మే దేవి క్షిప్రం జనకనన్దని
సీతా ఇలా చెప్పిన తరువాత, నేనూ మిథిలా కుమార్తెను ఇలా అడిగాను: 'దేవీ, జనకుని కుమార్తె, త్వరగా నా వెనుక ఎక్కు.'
యావత్తే దర్శయామ్యద్య ససుగ్రీవం సలక్ష్మణమ్। రాఘవం చ మహాభాగే భర్తారమసితేక్షణే
‘ఈరోజే నేను నిన్ను రాఘవుడిని, సుగ్రీవుడిని, లక్ష్మణుడిని కలిసి చూపిస్తాను, ఓ శుభలక్షణాలదాలినీ, నల్లని కన్నులవాలినీ.’
సాబ్రవీన్మాం తతో దేవీ నైష ధర్మో మహాకపే। యత్తే పృష్ఠం సిషేవేఽహం స్వవశా హరిపుఙ్గవ
అప్పుడు ఆ దేవీ నన్ను చూసి ఇలా అంది: 'ఓ మహాకపి, నేను నీ వెనుక స్వేచ్ఛగా ఎక్కడం సరికాదు, ఓ వానరులలో శ్రేష్ఠుడా.'
పురా చ యదహం వీర స్పృష్టా గాత్రేషు రక్షసా। తత్రాహం కిం కరిష్యామి కాలేనోపనిపీడితా
‘మునుపు ఓ వీరా, ఆ రాక్షసుడు నా శరీరాన్ని తాకినప్పుడు, కాలచక్రం నన్ను బలవంతం చేసినప్పుడు, నేను ఏం చేయగలిగాను?’
గచ్ఛ త్వం కపిశార్దూల యత్ర తౌ నృపతేః సుతౌ। ఇత్యేవం సా సమాభాష్య భూయః సందేష్టుమాస్థితా
‘ఓ వానరసింహా, నీవు ఆ ఇద్దరు రాజకుమారుల దగ్గరకు వెళ్లు.’ అని ఆమె చెప్పి, మళ్లీ సందేశం చెప్పేందుకు సిద్ధమయ్యింది.
హనూమన్ సింహసంకాశౌ తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ। సుగ్రీవం చ సహామాత్యం సర్వాన్ బ్రూయా అనామయమ్
హనుమంతా, సింహాలవంటి రాముడు, లక్ష్మణుడు, సుగ్రీవుడు, అతని మంత్రులతో సహా అందరికీ నా క్షేమాన్ని తెలియజేయాలి.
యథా చ స మహాబాహుర్మాం తారయతి రాఘవః। అస్మాద్దుఃఖామ్బుసంరోధాత్ తత్ త్వమాఖ్యాతుమర్హసి
మహాబాహువైన రాఘవుడు ఈ దుఃఖసాగరంలోనుండి నన్ను ఎలా రక్షించగలడో కూడా నీవు చెప్పాలి.
ఇదం చ తీవ్రం మమ శోకవేగం రక్షోభిరేభిః పరిభర్త్సనం చ। బ్రూయాస్తు రామస్య గతః సమీపం శివశ్చ తేఽధ్వాస్తు హరిప్రవీర
రాముని దగ్గరకు వెళ్లినప్పుడు, నా తీవ్రమైన దుఃఖాన్ని, ఈ రాక్షసుల చేత ఎదుర్కొంటున్న దుర్వినియోగాన్ని చెప్పు. నీ ప్రయాణం సురక్షితంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను, ఓ వానరశ్రేష్ఠుడా.
ఏతత్ తవార్యా నృప సంయతా సా సీతా వచః ప్రాహ విషాదపూర్వమ్। ఏతచ్చ బుద్ధ్వా గదితం యథా త్వం శ్రద్ధత్స్వ సీతాం కుశలాం సమగ్రామ్
ఓ రాజకుమారా, నీకు విశ్వాసమైన సీతా, దుఃఖంతో కూడిన ఈ మాటలు చెప్పింది. ఆమె చెప్పిన ప్రతీదీ తెలుసుకొని, సీతా పూర్తిగా క్షేమంగా ఉందని నమ్ము.
thumb|అష్టషష్ఠితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే అష్టషష్ఠితమః సర్గః ॥౫-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో సుందరకాండలో అరవై ఎనిమిదవ సర్గను వినండి.
అథాహముత్తరం దేవ్యా పునరుక్తః ససమ్భ్రమమ్। తవ స్నేహాన్నరవ్యాఘ్ర సౌహార్దాదనుమాన్య చ
అప్పుడు నేను, దేవీ మళ్లీ కలవరంతో నన్ను ఉద్దేశించి మాట్లాడింది. నీపై ఉన్న ప్రేమతో, స్నేహంతో, నీ అనుమతితో, ఓ మనుషులలో సింహుడా.
ఏవం బహువిధం వాచ్యో రామో దాశరథిస్త్వయా। యథా మాం ప్రాప్నుయాచ్ఛీఘ్రం హత్వా రావణమాహవే
నీవు రాముడికి అనేక విధాలుగా చెప్పాలి. యుద్ధంలో రావణుడిని సంహరించి, త్వరగా నన్ను చేరుకునేలా చూడాలని.
యది వా మన్యసే వీర వసైకాహమరిందమ। కస్మింశ్చిత్ సంవృతే దేశే విశ్రాన్తః శ్వో గమిష్యసి
ఓ వీరా, నీవు అనుకూలంగా భావిస్తే, రహస్యమైన ఏదైనా చోట నేను ఒక్క రాత్రి ఉండిపోతాను. విశ్రాంతి తీసుకున్న తర్వాత రేపు నీవు వెళ్లవచ్చు.
మమ చాప్యల్పభాగ్యాయాః సాంనిధ్యాత్ తవ వానర। అస్య శోకవిపాకస్య ముహూర్తం స్యాద్ విమోక్షణమ్
నా వంటి దురదృష్టవంతురాలికి, ఓ వానరా, నీ సమీపం వల్ల ఈ బాధ ఫలితాన్ని కనీసం క్షణకాలమైనా మర్చిపోవచ్చు.