సర్వే వయమపి ప్రాప్తాస్తత్ర గన్తుం కృతక్షణాః। స యత్ర హరివీరాణాం సుగ్రీవః పతిరవ్యయః
మేమందరం కూడా అక్కడికి వెళ్లడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాము. వానరవీరులలో శాశ్వతమైన అధిపతి సుగ్రీవుడు ఉన్న చోటికి.
త్వయా హ్యనుక్తైర్హరిభిర్నైవ శక్యం పదాత్ పదమ్। క్వచిద్ గన్తుం హరిశ్రేష్ఠ బ్రూమః సత్యమిదం తు తే
నీ ఆజ్ఞ లేకుండా, వానరశ్రేష్ఠా, ఈ వానరులు ఎక్కడా ఒక్క అడుగు కూడా వేయలేరు. ఇది నిజమని నీకు మేము చెబుతున్నాము.
ఏవం తు వదతాం తేషామఙ్గదః ప్రత్యభాషత। సాధు గచ్ఛామ ఇత్యుక్త్వా ఖముత్పేతుర్మహాబలాః
వారు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, అంగదుడు 'సరే, పోదాం' అని చెప్పాడు. వెంటనే మహాబలులు ఆకాశంలోకి ఎగిరారు.
ఉత్పతన్తమనూత్పేతుః సర్వే తే హరియూథపాః। కృత్వాఽఽకాశం నిరాకాశం యన్త్రోత్క్షిప్తా ఇవోపలాః
అందరూ వానరసేనాధిపతులు ఒకేసారి ఎగిరిపోతూ, ఆకాశాన్ని ఖాళీ చేసినట్లు చేశారు. అవి యంత్రంతో విసిరిన రాళ్లలా కనిపించాయి.
అఙ్గదం పురతః కృత్వా హనూమన్తం చ వానరమ్। తేఽమ్బరం సహసోత్పత్య వేగవన్తః ప్లవఙ్గమాః
అంగదుణ్ణి ముందుగా, హనుమంతుణ్ణి మధ్యలో ఉంచుకొని, ఆ వేగవంతమైన వానరులు ఒక్కసారిగా ఆకాశంలోకి దూకారు.
వినదన్తో మహానాదం ఘనా వాతేరితా యథా। అఙ్గదే సమనుప్రాప్తే సుగ్రీవో వానరేశ్వరః
వారు గర్జిస్తూ, గాలిలో నడిచే మేఘాల్లా పెద్ద శబ్దంతో ముందుకు పోయారు. అంగదుడు చేరుకున్నప్పుడు, వానరుల అధిపతి సుగ్రీవుడు—
ఉవాచ శోకసంతప్తం రామం కమలలోచనమ్। సమాశ్వసిహి భద్రం తే దృష్టా దేవీ న సంశయః
—విషాదంతో ఉన్న కమలలోచనుడైన రామునితో ఇలా అన్నాడు: 'ధైర్యంగా ఉండు, నీకు శుభం కలుగును. దేవిని చూసినట్టు సందేహం లేదు.'
నాగన్తుమిహ శక్యం తైరతీతసమయైరిహ। అఙ్గదస్య ప్రహర్షాచ్చ జానామి శుభదర్శన
'వారు నిర్ణయించిన సమయం మించిపోయిన తర్వాత ఇక్కడికి తిరిగి రావడం సాధ్యం కాదు, శుభదర్శన. అంగదుడి ఆనందాన్ని బట్టి నేను తెలుసుకున్నాను, శుభలక్షణాలున్న దేవిని కనుగొన్నారు.'
న మత్సకాశమాగచ్ఛేత్ కృత్యే హి వినిపాతితే। యువరాజో మహాబాహుః ప్లవతామఙ్గదో వరః
'మహాబాహువైన యువరాజు, వానరులలో అగ్రగణ్యుడైన అంగదుడు, పని విఫలమైతే నా దగ్గరకు వచ్చేవాడు కాదు.'
యద్యప్యకృతకృత్యానామీదృశః స్యాదుపక్రమః। భవేత్ తు దీనవదనో భ్రాన్తవిప్లుతమానసః
'వారు తమ పని పూర్తిచేయకపోతే, వారి ముఖాలు దిగులుగా, మనస్సులు అయోమయంగా, నిరాశతో ఉండేవారు.'
పితృపైతామహం చైతత్ పూర్వకైరభిరక్షితమ్। న మే మధువనం హన్యాదదృష్ట్వా జనకాత్మజామ్
నా పూర్వీకులు, తాతలు కాపాడిన ఈ మధువనాన్ని వారు జనకుని కుమార్తెను చూసినదాకా నాశనం చేయరేరు.
కౌసల్యా సుప్రజా రామ సమాశ్వసిహి సువ్రత। దృష్టా దేవీ న సందేహో న చాన్యేన హనూమతా
కౌసల్యా కుమారుడా, రామా, ధైర్యంగా ఉండు. దేవిని చూశారు, అనుమానం లేదు. అదీ హనుమంతుడే చూచాడు.
నహ్యన్యః కర్మణో హేతుః సాధనేఽస్య హనూమతః। హనూమతీహ సిద్ధిశ్చ మతిశ్చ మతిసత్తమ
ఈ కార్యం సఫలమవడానికి హనుమంతుడే కారణం. విజయమూ, గొప్ప బుద్ధీ హనుమంతునిలోనే ఉన్నాయి.
వ్యవసాయశ్చ శౌర్యం చ శ్రుతం చాపి ప్రతిష్ఠితమ్। జామ్బవాన్ యత్ర నేతా స్యాదఙ్గదశ్చ హరీశ్వరః
జాంబవంతుడు నాయకుడిగా, అంగదుడు వానరాధిపతిగా ఉన్నచోట ధృడనిశ్చయం, శౌర్యం, స్థిరమైన జ్ఞానం ఉంటాయి.
హనూమాంశ్చాప్యధిష్ఠాతా న తత్ర గతిరన్యథా। మా భూశ్చిన్తాసమాయుక్తః సమ్ప్రత్యమితవిక్రమ
హనుమంతుడు ఉన్నచోట వేరే ఫలితం ఉండదు. నీవు ఇక ఆందోళన పడకూ, పరిమితవీరుడా.
యదా హి దర్పితోదగ్రాః సంగతాః కాననౌకసః। నైషామకృతకార్యాణామీదృశః స్యాదుపక్రమః
ఈ అహంకారంతో ఉల్లాసంగా ఉన్న అడవి వాసులు కలిసివస్తే, వారి పని పూర్తికాకపోతే ఇలాంటి తిరుగు ఉండేది కాదు.
వనభఙ్గేన జానామి మధూనాం భక్షణేన చ। తతః కిలకిలాశబ్దం శుశ్రావాసన్నమమ్బరే
వనాన్ని ధ్వంసించడం, తేనె తినడం చూసి నాకు అర్థమైంది. ఆ తరువాత ఆకాశంలో దగ్గరగా గొంతెత్తిన శబ్దం వినిపించింది.
హనూమత్కర్మదృప్తానాం నదతాం కాననౌకసామ్। కిష్కిన్ధాముపయాతానాం సిద్ధిం కథయతామివ
హనుమంతుని కార్యంతో ఉల్లాసంగా, గర్జిస్తూ, విజయాన్ని ప్రకటించుకుంటూ కిష్కిందకు చేరుకుంటున్న అడవి వానరుల గోషలు.
తతః శ్రుత్వా నినాదం తం కపీనాం కపిసత్తమః। ఆయతాఞ్చితలాఙ్గూలః సోఽభవద్హృష్టమానసః
వానరుల ఆ గర్జన విని, పొడవైన ఎత్తైన తోకతో ఉన్న వానరశ్రేష్ఠుడు ధైర్యంగా హృదయంతో నిలిచాడు.
ఆజగ్ముస్తేఽపి హరయో రామదర్శనకాఙ్క్షిణః। అఙ్గదం పురతః కృత్వా హనూమన్తం చ వానరమ్
అంగదుని ముందుగా ఉంచి, హనుమంతుడితో పాటు రాముని దర్శించాలనే ఆకాంక్షతో ఆ వానరులు అక్కడికి వచ్చారు.
తేఽఙ్గదప్రముఖా వీరాః ప్రహృష్టాశ్చ ముదాన్వితాః। నిపేతుర్హరిరాజస్య సమీపే రాఘవస్య చ
అంగదుడు ముందుగా, ఆనందంతో ఉల్లాసంగా ఉన్న వీరులు, వానరరాజు దగ్గరికి, రాఘవుని దగ్గరికి చేరారు.
హనూమాంశ్చ మహాబాహుః ప్రణమ్య శిరసా తతః। నియతామక్షతాం దేవీం రాఘవాయ న్యవేదయత్
అప్పుడు మహాబలుడు హనుమంతుడు తలవంచి నమస్కరించి, దేవి క్షేమంగా, అపరిష్కృతంగా ఉన్నదని రాఘవునికి తెలిపాడు.
దృష్టా దేవీతి హనుమద్వదనాదమృతోపమమ్। ఆకర్ణ్య వచనం రామో హర్షమాప సలక్ష్మణః
‘దేవిని చూశాను’ అనే హనుమంతుని అమృతసమానమైన మాటలు విని, రాముడు లక్ష్మణుడితో కలిసి ఆనందంతో నిండిపోయాడు.
నిశ్చితార్థం తతస్తస్మిన్ సుగ్రీవం పవనాత్మజే। లక్ష్మణః ప్రీతిమాన్ ప్రీతం బహుమానాదవైక్షత
అప్పుడు లక్ష్మణుడు, నిజమని తెలుసుకొని, సుగ్రీవుని, వాయుపుత్రుడిని ఎంతో ప్రేమతో, గౌరవంతో చూశాడు.
ప్రీత్యా చ పరయోపేతో రాఘవః పరవీరహా। బహుమానేన మహతా హనూమన్తమవైక్షత
రాఘవుడు, శత్రు వీరులను సంహరించేవాడు, పరమానందంతో, గొప్ప గౌరవంతో హనుమంతుణ్ణి చూశాడు.
thumb|పఞ్చషష్ఠితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే పఞ్చషష్ఠితమః సర్గః ॥౫-
శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలో, సుందరకాండలో అరవై ఐదవ సర్గను వినండి.
తతః ప్రస్రవణం శైలం తే గత్వా చిత్రకాననమ్। ప్రణమ్య శిరసా రామం లక్ష్మణం చ మహాబలమ్
తర్వాత వారు ప్రస్రవణ పర్వతానికీ, అందమైన అడవికీ వెళ్లి, తలవంచి రామునికీ మహాబలుడు లక్ష్మణునికీ నమస్కరించారు.
యువరాజం పురస్కృత్య సుగ్రీవమభివాద్య చ। ప్రవృత్తిమథ సీతాయాః ప్రవక్తుముపచక్రముః
యువరాజు సుగ్రీవుని ముందుగా ఉంచి, అతనికి నమస్కరించి, వారు సీతా విషయాన్ని చెప్పడం ప్రారంభించారు.
రావణాన్తఃపురే రోధం రాక్షసీభిశ్చ తర్జనమ్। రామే సమనురాగం చ యథా చ నియమః కృతః
రావణాసురుని అంతఃపురంలో ఆమెను బంధించి, రాక్షసీస్త్రీలు బెదిరించడం, ఆమె రామునిపై ఉన్న అపారమైన ప్రేమను, నియమాలు పాటిస్తూ ఉండటం — ఇవన్నీ వారు వివరించారు.
ఏతదాఖ్యాయ తే సర్వం హరయో రామసంనిధౌ। వైదేహీమక్షతాం శ్రుత్వా రామస్తూత్తరమబ్రవీత్
ఇలా అన్నీ రాముని సమక్షంలో చెప్పిన వానరులు, వైదేహి క్షేమంగా ఉందని విని, రాముడు ఇంకా ఏమంటాడో అని ఎదురు చూశారు.