జానకీ న చ దగ్ధేతి విస్మయోదన్తభాషిణామ్। తతో మే బుద్ధిరుత్పన్నా శ్రుత్వా తామద్భుతాం గిరమ్
"సీత కాలిపోలేదు" అని వారు ఆశ్చర్యకరమైన వార్తను చెప్పారు. ఆ అద్భుతమైన మాటలు విని నాకు ధైర్యం కలిగింది.
అదగ్ధా జానకీత్యేవ నిమిత్తైశ్చోపలక్షితమ్। దీప్యమానే తు లాఙ్గూలే న మాం దహతి పావకః
"సీత కాలిపోలేదు" అని శుభసూచకాలు కూడా స్పష్టంగా చూపించాయి. నా తోక మండుతున్నా, ఆ అగ్ని నన్ను కాల్చలేదు.
హృదయం చ ప్రహృష్టం మే వాతాః సురభిగన్ధినః। తైర్నిమిత్తైశ్చ దృష్టార్థైః కారణైశ్చ మహాగుణైః
నా హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది. పరిమళభరితమైన గాలులు వీచాయి. ఆ శుభసూచకాలు, ప్రత్యక్షంగా కనిపించిన సంకేతాలతో నాకు నమ్మకం కలిగింది.
ఋషివాక్యైశ్చ దృష్టార్థైరభవం హృష్టమానసః। పునర్దృష్టా చ వైదేహీ విసృష్టశ్చ తయా పునః
ఋషుల మాటలు, ప్రత్యక్షంగా జరిగిన సంఘటనలు నా మనసును ఆనందంతో నింపాయి. మళ్లీ వైదేహిని చూశాను, ఆమె చేత మళ్లీ విడిపోను.
తతః పర్వతమాసాద్య తత్రారిష్టమహం పునః। ప్రతిప్లవనమారేభే యుష్మద్దర్శనకాఙ్క్షయా
తర్వాత ఒక పర్వతాన్ని చేరుకున్నాను. అక్కడ మళ్లీ ఒక ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొన్నాను. కానీ మిమ్మల్ని చూడాలనే తపనతో తిరిగి ప్రయాణం మొదలుపెట్టాను.
తతః శ్వసనచన్ద్రార్కసిద్ధగన్ధర్వసేవితమ్। పన్థానమహమాక్రమ్య భవతో దృష్టవానిహ
ఆపై గాలి, చంద్రుడు, సూర్యుడు, సిద్ధులు, గంధర్వులు సంచరించే మార్గాన్ని దాటి, ఇక్కడికి వచ్చి మిమ్మల్ని చూశాను.
రాఘవస్య ప్రసాదేన భవతాం చైవ తేజసా। సుగ్రీవస్య చ కార్యార్థం మయా సర్వమనుష్ఠితమ్
రాఘవుని అనుగ్రహంతో, మీ తేజస్సుతో, సుగ్రీవుని కార్యసిద్ధికోసం నేను అన్నీ పూర్తిచేశాను.
ఏతత్ సర్వం మయా తత్ర యథావదుపపాదితమ్। తత్ర యన్న కృతం శేషం తత్ సర్వం క్రియతామితి
అక్కడ నేను చేయాల్సినన్ని పనులన్నీ సరిగా చేశాను. ఇంకా మిగిలినవి ఏవైనా ఉంటే, అవన్నీ ఇప్పుడు చేయండి.
thumb|ఏకోనషష్ఠితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే ఏకోనషష్ఠితమః సర్గః ॥౫-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో సుందరకాండలో యాభై తొమ్మిదవ సర్గను వినండి.
ఏతదాఖ్యాయ తత్ సర్వం హనూమాన్ మారుతాత్మజః। భూయః సముపచక్రామ వచనం వక్తుముత్తరమ్
ఇలా అన్నీ వివరంగా చెప్పిన అనంతరం, మారు తనయుడు హనుమంతుడు మళ్లీ మాట్లాడటం ప్రారంభించాడు.
సఫలో రాఘవోద్యోగః సుగ్రీవస్య చ సమ్భ్రమః। శీలమాసాద్య సీతాయా మమ చ ప్రీణితం మనః
రాఘవుని ప్రయత్నం, సుగ్రీవుని ఉత్సాహం ఫలించాయి. సీతమ్మ గారి స్వభావాన్ని చూచి నా మనసు కూడా ఆనందించింది.
ఆర్యాయాః సదృశం శీలం సీతాయాః ప్లవగర్షభాః। తపసా ధారయేల్లోకాన్ క్రుద్ధా వా నిర్దహేదపి
సీతమ్మ గారి ప్రవర్తన మహానుభావురాలికి తగినదే, ఓ వానర శ్రేష్ఠులారా! ఆమె తపస్సుతో లోకాలను నిలబెట్టగలదు, కోపంతో అయితే వాటిని కాల్చగలదు కూడా.
సర్వథాతిప్రకృష్టోఽసౌ రావణో రాక్షసేశ్వరః। యస్య తాం స్పృశతో గాత్రం తపసా న వినాశితమ్
అలాంటి సీతమ్మను తాకినప్పుడు ఆమె తపస్సు వల్ల తన శరీరం నాశనం కాకుండా ఉండటం రాక్షసాధిపతి రావణుడు ఎంత గొప్పవాడో తెలియజేస్తుంది.
న తదగ్నిశిఖా కుర్యాత్ సంస్పృష్టా పాణినా సతీ। జనకస్య సుతా కుర్యాద్ యత్ క్రోధకలుషీకృతా
ఒక అగ్ని జ్వాలను చేతితో తాకినా ఏమి జరగదు; కానీ జనకుని కుమార్తె కోపంతో ఉన్నప్పుడు ఆమె చేయగలదాన్ని ఊహించలేం.
జామ్బవత్ప్రముఖాన్ సర్వాననుజ్ఞాప్య మహాకపీన్। అస్మిన్ నేవంగతే కార్యే భవతాం చ నివేదితే। న్యాయ్యం స్మ సహ వైదేహ్యా ద్రష్టుం తౌ పార్థివాత్మజౌ
జాంబవంతుడు మొదలైన మహావానరులందరినీ అనుమతి తీసుకొని, ఈ విషయం మీకు తెలియజేసిన తరువాత, వేదవతి సీతతో కలిసి ఆ ఇద్దరు రాజ కుమారులను కలవడం మనకు సమంజసం.
అహమేకోఽపి పర్యాప్తః సరాక్షసగణాం పురీమ్। తాం లఙ్కాం తరసా హన్తుం రావణం చ మహాబలమ్
నేను ఒక్కడినే అయినా, నా శక్తితో లంక నగరాన్ని, అందులోని రాక్షస సైన్యాన్ని, మహాబలుడు రావణుడిని కూడా సంహరించగలను.
కిం పునః సహితో వీరైర్బలవద్భిః కృతాత్మభిః। కృతాస్త్రైః ప్లవగైః శక్తైర్భవద్భిర్విజయైషిభిః
ఇంకా మీరు లాంటి వీరులు, బలవంతులు, ఆత్మనిగ్రహం కలవారు, ఆయుధ విద్యలో నిపుణులు, విజయాన్ని కోరేవారు నాతో ఉంటే, ఇంకెంత ఎక్కువగా సాధించగలం!
అహం తు రావణం యుద్ధే ససైన్యం సపురఃసరమ్। సహపుత్రం వధిష్యామి సహోదరయుతం యుధి
యుద్ధంలో రావణుడిని, అతని సైన్యాన్ని, నాయకులను, కుమారులను, సోదరులను — అందరినీ కలిపి నేను సంహరిస్తాను.
బ్రాహ్మమస్త్రం చ రౌద్రం చ వాయవ్యం వారుణం తథా। యది శక్రజితోఽస్త్రాణి దుర్నిరీక్ష్యాణి సంయుగే। తాన్యహం నిహనిష్యామి విధమిష్యామి రాక్షసాన్
బ్రహ్మాస్త్రం, రుద్రాస్త్రం, వాయవ్యాస్త్రం, వారుణాస్త్రం, ఇంద్రుని జయించినవాని ఆయుధాలు — యుద్ధంలో భయంకరమైన వాటిని కూడా నేను నాశనం చేస్తాను; రాక్షసులను సంహరిస్తాను.
భవతామభ్యనుజ్ఞాతో విక్రమో మే రుణద్ధి తమ్। మయాతులా విసృష్టా హి శైలవృష్టిర్నిరన్తరా
మీ అనుమతి లభిస్తే, నా పరాక్రమానికి ఎటువంటి అడ్డంకీ ఉండదు. నేను వదిలే కొండవర్షం ఎప్పటికీ ఆగదు.
దేవానపి రణే హన్యాత్ కిం పునస్తాన్ నిశాచరాన్। భవతామననుజ్ఞాతో విక్రమో మే రుణద్ధి మామ్
యుద్ధంలో దేవతలను కూడా సంహరించగలను — మరి ఆ రాత్రివేళ తిరిగే రాక్షసుల సంగతి ఏమిటి? కానీ మీ అనుమతి లేకుండా నా పరాక్రమాన్ని నేను నియంత్రించుకుంటాను.
సాగరోఽప్యతియాద్ వేలాం మన్దరః ప్రచలేదపి। న జామ్బవన్తం సమరే కమ్పయేదరివాహినీ
సముద్రం తన తీరాన్ని దాటి పోయినా, మందర పర్వతం కదిలినా, శత్రు సైన్యం యుద్ధంలో జాంబవంతుడిని కదిలించలేరు.
సర్వరాక్షససఙ్ఘానాం రాక్షసా యే చ పూర్వజాః। అలమేకోఽపి నాశాయ వీరో వాలిసుతః కపిః
అన్ని రాక్షస గుంపులలో, పురాతన రాక్షసులలో కూడా, వీరుడు వాలిపుత్రుడు ఒక్కడే వారిని నాశనం చేయడానికి సరిపోతాడు.
ప్లవగస్యోరువేగేన నీలస్య చ మహాత్మనః। మన్దరోఽప్యవశీర్యేత కిం పునర్యుధి రాక్షసాః
మహాత్ముడు నీలుడు వంటి వానరుని అపార వేగానికి మందర పర్వతం కూడా విరిగిపోతుంది — యుద్ధంలో రాక్షసుల సంగతి చెప్పనక్కర్లేదు.
సదేవాసురయక్షేషు గన్ధర్వోరగపక్షిషు। మైన్దస్య ప్రతియోద్ధారం శంసత ద్వివిదస్య వా
దేవతలు, అసురులు, యక్షులు, గంధర్వులు, నాగులు, పక్షులు — వీరిలో ఎవరు మైందుడు లేదా ద్వివిదునికి ఎదురుగా నిలబడగలరు?
అశ్విపుత్రౌ మహావేగావేతౌ ప్లవగసత్తమౌ। ఏతయోః ప్రతియోద్ధారం న పశ్యామి రణాజిరే
అశ్వినీ కుమారులు, వీర వానరులలో శ్రేష్ఠులు, వీరిద్దరి వేగానికి సమానులు యుద్ధరంగంలో ఎవరూ లేరు.
మయైవ నిహతా లఙ్కా దగ్ధా భస్మీకృతా పురీ। రాజమార్గేషు సర్వేషు నామ విశ్రావితం మయా
లంకను నేనే ధ్వంసం చేశాను, నగరాన్ని బూడిద చేశాను, రాజమార్గాల్లో నా పేరు ప్రతిధ్వనింపజేశాను.
జయత్యతిబలో రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః। రాజా జయతి సుగ్రీవో రాఘవేణాభిపాలితః
అతిబలుడు రాముడు విజయవంతుడవాడు, మహాబలుడు లక్ష్మణుడు కూడా గెలిచాడు. రాఘవుని రక్షణలో ఉన్న రాజు సుగ్రీవుడు కూడా విజయాన్ని సాధించాడు.
అహం కోసలరాజస్య దాసః పవనసమ్భవః। హనూమానితి సర్వత్ర నామ విశ్రావితం మయా
నేను కోసల రాజు రాముని సేవకుడిని, వాయుపుత్రుడిని, హనుమంతుడిని. నా పేరు ప్రతిచోటా వినిపించేలా చేశాను.
అశోకవనికామధ్యే రావణస్య దురాత్మనః। అధస్తాచ్ఛింశపామూలే సాధ్వీ కరుణమాస్థితా
అశోకవనంలో, రాక్షసుడైన రావణుడి భార్యగా, శింశపా చెట్టు కింద, సీతాదేవి దుఃఖంతో కూర్చుని ఉంది.