ప్రణమ్య శిరసా దేవీమహమార్యామనిన్దితామ్। రాఘవస్య మనోహ్లాదమభిజ్ఞానమయాచిషమ్
ఆ మహార్య, నిందలేని దేవిని తలవంచి నమస్కరించి, రాముని మనసుకు ఆనందం కలిగించే గుర్తు ఇవ్వమని అడిగాను.
అథ మామబ్రవీత్ సీతా గృహ్యతామయముత్తమః। మణిర్యేన మహాబాహూ రామస్త్వాం బహు మన్యతే
అప్పుడు సీతా నన్ను చూసి, 'ఈ ఉత్తమమైన మణిని తీసుకెళ్ళు. దీని వల్ల బలవంతుడైన రాముడు నిన్ను ఎంతో గౌరవంగా భావిస్తాడు' అని చెప్పింది.
ఇత్యుక్త్వా తు వరారోహా మణిప్రవరముత్తమమ్। ప్రాయచ్ఛత్ పరమోద్విగ్నా వాచా మాం సందిదేశ హ
అలా చెప్పి, ఆ ఉత్తమాంగన, గాఢంగా విచారంతో, ఆ విలువైన మణిని నాకు ఇచ్చి, మాటలతో నాకు బాధ్యత అప్పగించింది.
తతస్తస్యై ప్రణమ్యాహం రాజపుత్ర్యై సమాహితః। ప్రదక్షిణం పరిక్రామమిహాభ్యుద్గతమానసః
తర్వాత, రాజకుమార్తెకు భక్తితో నమస్కరించి, ఆమె చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి, హృదయం తిరిగి వెళ్లాలనే ఉత్సాహంతో బయలుదేరాను.
ఉత్తరం పునరేవాహ నిశ్చిత్య మనసా తదా। హనూమన్ మమ వృత్తాన్తం వక్తుమర్హసి రాఘవే
ఆమె మళ్లీ మనసులో నిర్ణయించుకుని, 'హనుమంతా! నా కథను రాఘవునికి చెప్పాలి' అని నన్ను ఉద్దేశించి చెప్పింది.
యథా శ్రుత్వైవ నచిరాత్ తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ। సుగ్రీవసహితౌ వీరావుపేయాతాం తథా కురు
'నువ్వు చెప్పిన వెంటనే రాముడు, లక్ష్మణుడు, సుగ్రీవుడు కలిసి త్వరగా ఇక్కడికి రావాలంటే, అలాగే చేయు' అని చెప్పింది.
యదన్యథా భవేదేతద్ ద్వౌ మాసౌ జీవితం మమ। న మాం ద్రక్ష్యతి కాకుత్స్థో మ్రియే సాహమనాథవత్
'ఇది జరగకపోతే, నాకు ఇంక రెండు నెలలు మాత్రమే ప్రాణం మిగిలి ఉంటుంది. కాకుత్స్థుడు నన్ను చూడకపోతే, అనాథలా నేను మరణిస్తాను' అని చెప్పింది.
తచ్ఛ్రుత్వా కరుణం వాక్యం క్రోధో మామభ్యవర్తత। ఉత్తరం చ మయా దృష్టం కార్యశేషమనన్తరమ్
ఆమె ఆ విషాదమైన మాటలు విని, నాకు కోపం వచ్చింది. తర్వాత ఏం చేయాలో ఆలోచించాను.
తతోఽవర్ధత మే కాయస్తదా పర్వతసంనిభః। యుద్ధాకాఙ్క్షీ వనం తస్య వినాశయితుమారభే
అప్పుడే నా శరీరం పర్వతంలా పెరిగింది. యుద్ధం చేయాలనే కోరికతో, ఆ అడవిని నాశనం చేయడం మొదలుపెట్టాను.
తద్ భగ్నం వనఖణ్డం తు భ్రాన్తత్రస్తమృగద్విజమ్। ప్రతిబుద్ధ్య నిరీక్షన్తే రాక్షస్యో వికృతాననాః
అప్పుడు, భయంతో పరుగెత్తిన జంతువులు, పక్షులు ఉన్న ఆ ధ్వంసమైన అడవిని, భయంకరమైన ముఖాలున్న రాక్షసస్త్రీలు చూశారు.
మాం చ దృష్ట్వా వనే తస్మిన్ సమాగమ్య తతస్తతః। తాః సమభ్యాగతాః క్షిప్రం రావణాయాచచక్షిరే
అక్కడ అడవిలో నన్ను చూసిన ఆ రాక్షసస్త్రీలు వెంటనే ఒక్కటిగా చేరి, రావణుని దగ్గరకు వెళ్లి సమాచారం చెప్పారు.
రాజన్ వనమిదం దుర్గం తవ భగ్నం దురాత్మనా। వానరేణ హ్యవిజ్ఞాయ తవ వీర్యం మహాబల
'మహారాజా! నీకు ఎంతో రక్షణ కలిగిన ఈ అడవి, నీ శక్తిని తెలియని ఒక దుష్ట వానరుడు ధ్వంసం చేశాడు' అని చెప్పారు.
తస్య దుర్బుద్ధితా రాజంస్తవ విప్రియకారిణః। వధమాజ్ఞాపయ క్షిప్రం యథాసౌ న పునర్వ్రజేత్
'అతని దురుద్దేశ్యానికి, నీకు నచ్చని పనులకు కారణమైన వానరుణ్ని వెంటనే చంపమని ఆజ్ఞాపించు. అతడు మళ్లీ రాకూడదు' అని అన్నారు.
తచ్ఛ్రుత్వా రాక్షసేన్ద్రేణ విసృష్టా బహుదుర్జయాః। రాక్షసాః కింకరా నామ రావణస్య మనోఽనుగాః
అది విని, రాక్షసాధిపతి రావణుడు, తన మనసుకు అనుగుణంగా ఉండే, కింకరులు అనే భయంకరమైన రాక్షసులను పంపించాడు.
తేషామశీతిసాహస్రం శూలముద్గరపాణినామ్। మయా తస్మిన్ వనోద్దేశే పరిఘేణ నిషూదితమ్
వారు ఎనబై వేల మంది, చేతుల్లో శూలాలు, గదలు పట్టుకుని వచ్చారు. వారిని నేను ఆ అడవిలో నా గొప్ప గదతో సంహరించాను.
తేషాం తు హతశిష్టా యే తే గతా లఘువిక్రమాః। నిహతం చ మయా సైన్యం రావణాయాచచక్షిరే
వారిలో కొంతమంది మాత్రమే ప్రాణాలతో బయటపడి, త్వరగా వెళ్లి, రావణునికి 'నీ సైన్యం హనుమంతునిచేత సంహరించబడింది' అని చెప్పారు.
తతో మే బుద్ధిరుత్పన్నా చైత్యప్రాసాదముత్తమమ్। తత్రస్థాన్ రాక్షసాన్ హత్వా శతం స్తమ్భేన వై పునః
అప్పుడే నా మనసులో ఒక ఆలోచన వచ్చింది. ఆ గొప్ప గుడి మీద దాడి చేయాలని నిశ్చయించాను. అక్కడ ఉన్న వందమంది రాక్షసులను ఒక గొప్ప స్తంభంతో కొట్టి చంపాను.
లలామభూతో లఙ్కాయా మయా విధ్వంసితో రుషా। తతః ప్రహస్తస్య సుతం జమ్బుమాలినమాదిశత్
లంకకు అలంకారంగా ఉన్న ఆ గుడిని కోపంతో నేనే ధ్వంసం చేసాను. ఆ తరువాత ప్రహస్తుని కుమారుడైన జంబుమాలిని రావణుడు పంపించాడు.
రాక్షసైర్బహుభిః సార్ధం ఘోరరూపైర్భయానకైః। తమహం బలసమ్పన్నం రాక్షసం రణకోవిదమ్
అతడు భయంకరమైన రూపాలున్న అనేక రాక్షసులతో కలిసి వచ్చాడు. అతడు బలవంతుడు, యుద్ధంలో నిపుణుడు. నేను అతనితో ఎదుర్కొన్నాను.
పరిఘేణాతిఘోరేణ సూదయామి సహానుగమ్। తచ్ఛ్రుత్వా రాక్షసేన్ద్రస్తు మన్త్రిపుత్రాన్ మహాబలాన్
నా భయంకరమైన గొప్ప గదతో అతడిని, అతని అనుచరులను కూడా సంహరించాను. ఇది విని రాక్షసాధిపతి రావణుడు తన మంత్రుల కుమారులను, మహాబలులను పంపించాడు.
పదాతిబలసమ్పన్నాన్ ప్రేషయామాస రావణః। పరిఘేణైవ తాన్ సర్వాన్ నయామి యమసాదనమ్
పదాతి సైన్యంలో బలవంతులైన ఆ మంత్రిపుత్రులను రావణుడు పంపించాడు. నేను నా గదతో వారందరినీ యమలోకానికి పంపాను.
మన్త్రిపుత్రాన్ హతాన్ శ్రుత్వా సమరే లఘువిక్రమాన్। పఞ్చ సేనాగ్రగాన్ శూరాన్ ప్రేషయామాస రావణః
యుద్ధంలో వేగంగా పోరాడిన మంత్రిపుత్రులు చనిపోయారని విని, రావణుడు ఐదుగురు ధైర్యవంతమైన సేనాధిపతులను పంపించాడు.
తానహం సహసైన్యాన్ వై సర్వానేవాభ్యసూదయమ్। తతః పునర్దశగ్రీవః పుత్రమక్షం మహాబలమ్
వారిని వారి సైన్యాలతో సహా నేను అంతమొందించాను. తరువాత మళ్లీ పది తలలున్న రావణుడు తన బలవంతమైన కుమారుడు అక్షుని పంపించాడు.
బహుభీ రాక్షసైః సార్ధం ప్రేషయామాస సంయుగే। తం తు మన్దోదరీపుత్రం కుమారం రణపణ్డితమ్
అతడిని అనేక రాక్షసులతో కలిసి యుద్ధానికి పంపించాడు. ఆ కుమారుడు మందోదరి పుత్రుడు, యుద్ధంలో నిపుణుడు.
సహసా ఖం సముద్యన్తం పాదయోశ్చ గృహీతవాన్। తమాసీనం శతగుణం భ్రామయిత్వా వ్యపేషయమ్
అతడు అకస్మాత్తుగా ఆకాశంలోకి ఎగిరినప్పుడు, నేను అతని కాళ్లను పట్టుకొని, వందసార్లు తిప్పి నేలమీద పడేశాను.
తమక్షమాగతం భగ్నం నిశమ్య స దశాననః। తతశ్చేన్ద్రజితం నామ ద్వితీయం రావణః సుతమ్
అక్షుడు వచ్చి చనిపోయాడని విని, పది తలలున్న రావణుడు కోపంతో తన రెండవ కుమారుడు, ఇంద్రజిత్ను పంపించాడు.
వ్యాదిదేశ సుసంక్రుద్ధో బలినం యుద్ధదుర్మదమ్। తచ్చాప్యహం బలం సర్వం తం చ రాక్షసపుఙ్గవమ్
అతని మీద తీవ్రమైన కోపంతో, బలవంతుడైన, యుద్ధంలో గర్వంతో ఉన్న ఇంద్రజిత్ను పంపించాడు. ఆ రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన అతడిని, అతని సర్వ సైన్యాన్ని నేను ఎదుర్కొన్నాను.
నష్టౌజసం రణే కృత్వా పరం హర్షముపాగతః। మహతాపి మహాబాహుః ప్రత్యయేన మహాబలః
యుద్ధంలో అతని శక్తిని తగ్గించాను. అయినా అతడు గొప్ప ఆనందాన్ని పొందాడు. అయినా అతడు మహాబలుడు, మహాబాహువు, తన శక్తిపై నమ్మకంతో ఉన్నాడు.
ప్రహితో రావణేనైష సహ వీరైర్మదోద్ధతైః। సోఽవిషహ్యం హి మాం బుద్ధ్వా స్వసైన్యం చావమర్దితమ్
రావణుడు అతడిని గర్వంతో ఉన్న వీరులతో కలిసి పంపించాడు. నేను జయించలేనివాడినని, తన సైన్యం నాశనం అయిందని తెలుసుకొని అలా ప్రవర్తించాడు.
బ్రహ్మణోఽస్త్రేణ స తు మాం ప్రబద్ధ్వా చాతివేగినః। రజ్జుభిశ్చాపి బధ్నన్తి తతో మాం తత్ర రాక్షసాః
అతడు బ్రహ్మాస్త్రంతో, గాలి వేగంతో నన్ను బంధించాడు. తరువాత రాక్షసులు నన్ను కట్టేశారు.