తృణవద్ భాషితం తాసాం గణయామాస జానకీ। గర్జితం చ తథా తాసాం సీతాం ప్రాప్య నిరర్థకమ్
జానకీ ఆ రాక్షసస్త్రీల మాటలను గడ్డి లాంటివిగా, విలువ లేనివిగా భావించింది. వాళ్ళ గర్జన కూడా సీతకు వినిపించినా, దానికి అర్థం లేదని తేల్చేసింది.
వృథా గర్జితనిశ్చేష్టా రాక్షస్యః పిశితాశనాః। రావణాయ శశంసుస్తాః సీతావ్యవసితం మహత్
ఆ మాంసాహారిణి రాక్షసస్త్రీలు వ్యర్థంగా బెదిరింపులు చేసి, చేతల్లోను ప్రయోజనం లేకుండా సీతా దృఢ సంకల్పాన్ని రావణునికి చెప్పాయి.
తతస్తాః సహితాః సర్వా విహతాశా నిరుద్యమాః। పరిక్లిశ్య సమస్తాస్తా నిద్రావశముపాగతాః
అంతటా వాళ్ల ఆశలు నశించి, శ్రమతో అలసిపోయి, బాధతో ఉన్న ఆ రాక్షసస్త్రీలు చివరికి నిద్రలోకి జారిపోయారు.
తాసు చైవ ప్రసుప్తాసు సీతా భర్తృహితే రతా। విలప్య కరుణం దీనా ప్రశుశోచ సుదుఃఖితా
వాళ్లు నిద్రపోయిన తర్వాత, భర్తకు మేలు కావాలని తపించే సీత, దుఃఖంతో, దయతో, హృదయాన్ని బాధిస్తూ విలపించింది.
తాసాం మధ్యాత్ సముత్థాయ త్రిజటా వాక్యమబ్రవీత్। ఆత్మానం ఖాదత క్షిప్రం న సీతామసితేక్షణామ్
వాళ్ల మధ్యనుంచి లేచి త్రిజటా ఇలా చెప్పింది: 'మీరు త్వరగా మీరే మీరే తినేసుకోండి, కాని సీతను కాదు.'
జనకస్యాత్మజాం సాధ్వీం స్నుషాం దశరథస్య చ। స్వప్నో హ్యద్య మయా దృష్టో దారుణో రోమహర్షణః
'ఇది జనకుని కుమార్తె, దశరథుని కోడలు, మంచిదైన సీత. నేడు నేను భయంకరమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే కలను చూశాను.'
రక్షసాం చ వినాశాయ భర్తురస్యా జయాయ చ। అలమస్మాన్ పరిత్రాతుం రాఘవాద్ రాక్షసీగణమ్
'ఆ కల రాక్షసుల నాశనానికి, ఆమె భర్త విజయానికి సూచనగా ఉంది. ఇక మనం రాఘవుని దగ్గర రక్షణ కోరుదాం.'
అభియాచామ వైదేహీమేతద్ధి మమ రోచతే। యది హ్యేవంవిధః స్వప్నో దుఃఖితాయాః ప్రదృశ్యతే
'వైదేహిని మనం క్షమించమని అడగాలి. నాకు ఇది నచ్చింది. ఎందుకంటే ఇలాంటి కల బాధపడే వారికి కనబడితే—'
సా దుఃఖైర్వివిధైర్ముక్తా సుఖమాప్నోత్యనుత్తమమ్। ప్రణిపాతప్రసన్నా హి మైథిలీ జనకాత్మజా
'ఆమె అనేక బాధల నుండి విముక్తి పొంది, అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందుతుంది. ఎందుకంటే జనకుని కుమార్తె అయిన మైతిలి, నమస్కరించే వారికి దయ చూపుతుంది.'
అలమేషా పరిత్రాతుం రాక్షస్యో మహతో భయాత్। తతః సా హ్రీమతీ బాలా భర్తుర్విజయహర్షితా
'ఈమె ఒక్కతే రాక్షసస్త్రీలను పెద్ద భయాల నుంచి రక్షించగలదు.' అప్పుడు భర్త విజయం వల్ల ఆనందపడిన ఆ లజ్జాశీలురాలు సీత—
అవోచద్ యది తత్ తథ్యం భవేయం శరణం హి వః। తాం చాహం తాదృశీం దృష్ట్వా సీతాయా దారుణాం దశామ్
'అది నిజమైతే, నేను మీకు ఆశ్రయం అవుతాను,' అని చెప్పింది. 'సీతను ఇంత దుర్భర స్థితిలో చూసి—'
చిన్తయామాస విశ్రాన్తో న చ మే నిర్వృతం మనః। సమ్భాషణార్థే చ మయా జానక్యాశ్చిన్తితో విధిః
విశ్రాంతిగా ఉండి నేను ఆలోచించాను, అయినా నా మనస్సుకు శాంతి రాలేదు. జానకితో ఎలా మాట్లాడాలని నేను తలంచాను.
ఇక్ష్వాకుకులవంశస్తు స్తుతో మమ పురస్కృతః। శ్రుత్వా తు గదితాం వాచం రాజర్షిగణభూషితామ్
ఇక్ష్వాకువంశాన్ని నేను ప్రశంసిస్తూ ముందుకు తెచ్చాను. రాజర్షుల మాటలతో అలంకరించబడిన ఆ మాటలు విని—
ప్రత్యభాషత మాం దేవీ బాష్పైః పిహితలోచనా। కస్త్వం కేన కథం చేహ ప్రాప్తో వానరపుఙ్గవ
ఆ దేవి కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిపోయి, నన్ను ఇలా అడిగింది: 'నువ్వెవరు? ఎవరి ద్వారా, ఎలా ఇక్కడికి వచ్చావు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడా?'
కా చ రామేణ తే ప్రీతిస్తన్మే శంసితుమర్హసి। తస్యాస్తద్ వచనం శ్రుత్వా అహమప్యబ్రువం వచః
'రాముడితో నీకు ఏ సంబంధం ఉంది? అది నాకు చెప్పాలి.' అని ఆమె అడిగింది. ఆమె మాటలు విని నేనూ ఇలా చెప్పాను.
దేవి రామస్య భర్తుస్తే సహాయో భీమవిక్రమః। సుగ్రీవో నామ విక్రాన్తో వానరేన్ద్రో మహాబలః
'దేవి! నీ భర్త రామునికి భయంకరమైన పరాక్రమశాలి సుగ్రీవుడు అనే వానరుల రాజు సహాయంగా ఉన్నాడు.'
తస్య మాం విద్ధి భృత్యం త్వం హనూమన్తమిహాగతమ్। భర్త్రా సమ్ప్రహితస్తుభ్యం రామేణాక్లిష్టకర్మణా
'ఆయన సేవకుడిని, హనుమంతుడిని, నిన్ను చూసేందుకు ఇక్కడికి వచ్చాను. నీ భర్త రాముడు నన్ను నీవద్దకు పంపాడు.'
ఇదం తు పురుషవ్యాఘ్రః శ్రీమాన్ దాశరథిః స్వయమ్। అఙ్గులీయమభిజ్ఞానమదాత్ తుభ్యం యశస్విని
'ఇది, ఓ మహిమాన్వితురాలా, దశరథుని కుమారుడు, పురుషశార్దూలుడు రాముడు స్వయంగా నీకు గుర్తుగా ఇచ్చిన ఉంగరం.'
తదిచ్ఛామి త్వయాజ్ఞప్తం దేవి కిం కరవాణ్యహమ్। రామలక్ష్మణయోః పార్శ్వం నయామి త్వాం కిముత్తరమ్
అందుచేత, దేవీ! నీవు చెప్పినట్లు నేను ఏం చేయాలో ఆజ్ఞాపించు. నిన్ను రాముడు, లక్ష్మణుడు ఉన్నవారి దగ్గరకు తీసుకెళ్లాలా? నీ అభిప్రాయం ఏమిటి?
ఏతచ్ఛ్రుత్వా విదిత్వా చ సీతా జనకనన్దినీ। ఆహ రావణముత్పాట్య రాఘవో మాం నయత్వితి
ఇలా విని, అర్థం చేసుకున్న జనకుని కుమార్తె సీతా ఇలా చెప్పింది: 'రాఘవుడు రావణుడిని సంహరించి, నన్ను తీసుకెళ్లాలి.'
ప్రణమ్య శిరసా దేవీమహమార్యామనిన్దితామ్। రాఘవస్య మనోహ్లాదమభిజ్ఞానమయాచిషమ్
ఆ మహార్య, నిందలేని దేవిని తలవంచి నమస్కరించి, రాముని మనసుకు ఆనందం కలిగించే గుర్తు ఇవ్వమని అడిగాను.
అథ మామబ్రవీత్ సీతా గృహ్యతామయముత్తమః। మణిర్యేన మహాబాహూ రామస్త్వాం బహు మన్యతే
అప్పుడు సీతా నన్ను చూసి, 'ఈ ఉత్తమమైన మణిని తీసుకెళ్ళు. దీని వల్ల బలవంతుడైన రాముడు నిన్ను ఎంతో గౌరవంగా భావిస్తాడు' అని చెప్పింది.
ఇత్యుక్త్వా తు వరారోహా మణిప్రవరముత్తమమ్। ప్రాయచ్ఛత్ పరమోద్విగ్నా వాచా మాం సందిదేశ హ
అలా చెప్పి, ఆ ఉత్తమాంగన, గాఢంగా విచారంతో, ఆ విలువైన మణిని నాకు ఇచ్చి, మాటలతో నాకు బాధ్యత అప్పగించింది.
తతస్తస్యై ప్రణమ్యాహం రాజపుత్ర్యై సమాహితః। ప్రదక్షిణం పరిక్రామమిహాభ్యుద్గతమానసః
తర్వాత, రాజకుమార్తెకు భక్తితో నమస్కరించి, ఆమె చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి, హృదయం తిరిగి వెళ్లాలనే ఉత్సాహంతో బయలుదేరాను.
ఉత్తరం పునరేవాహ నిశ్చిత్య మనసా తదా। హనూమన్ మమ వృత్తాన్తం వక్తుమర్హసి రాఘవే
ఆమె మళ్లీ మనసులో నిర్ణయించుకుని, 'హనుమంతా! నా కథను రాఘవునికి చెప్పాలి' అని నన్ను ఉద్దేశించి చెప్పింది.
యథా శ్రుత్వైవ నచిరాత్ తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ। సుగ్రీవసహితౌ వీరావుపేయాతాం తథా కురు
'నువ్వు చెప్పిన వెంటనే రాముడు, లక్ష్మణుడు, సుగ్రీవుడు కలిసి త్వరగా ఇక్కడికి రావాలంటే, అలాగే చేయు' అని చెప్పింది.
యదన్యథా భవేదేతద్ ద్వౌ మాసౌ జీవితం మమ। న మాం ద్రక్ష్యతి కాకుత్స్థో మ్రియే సాహమనాథవత్
'ఇది జరగకపోతే, నాకు ఇంక రెండు నెలలు మాత్రమే ప్రాణం మిగిలి ఉంటుంది. కాకుత్స్థుడు నన్ను చూడకపోతే, అనాథలా నేను మరణిస్తాను' అని చెప్పింది.
తచ్ఛ్రుత్వా కరుణం వాక్యం క్రోధో మామభ్యవర్తత। ఉత్తరం చ మయా దృష్టం కార్యశేషమనన్తరమ్
ఆమె ఆ విషాదమైన మాటలు విని, నాకు కోపం వచ్చింది. తర్వాత ఏం చేయాలో ఆలోచించాను.
తతోఽవర్ధత మే కాయస్తదా పర్వతసంనిభః। యుద్ధాకాఙ్క్షీ వనం తస్య వినాశయితుమారభే
అప్పుడే నా శరీరం పర్వతంలా పెరిగింది. యుద్ధం చేయాలనే కోరికతో, ఆ అడవిని నాశనం చేయడం మొదలుపెట్టాను.
తద్ భగ్నం వనఖణ్డం తు భ్రాన్తత్రస్తమృగద్విజమ్। ప్రతిబుద్ధ్య నిరీక్షన్తే రాక్షస్యో వికృతాననాః
అప్పుడు, భయంతో పరుగెత్తిన జంతువులు, పక్షులు ఉన్న ఆ ధ్వంసమైన అడవిని, భయంకరమైన ముఖాలున్న రాక్షసస్త్రీలు చూశారు.