తాం దృష్ట్వా తాదృశీం నారీం రామపత్నీం యశస్వినీమ్। తత్రైవ శింశపావృక్షే పశ్యన్నహమవస్థితః
అలాంటి మహిళను, రాముని మహిమ గల భార్యను చూసి, నేను అక్కడే శింశపా వృక్షంపై ఉండి ఆమెను చూస్తూ ఉన్నాను.
తతో హలహలాశబ్దం కాఞ్చీనూపురమిశ్రితమ్। శృణోమ్యధికగమ్భీరం రావణస్య నివేశనే
ఆ తరువాత రావణుని మందిరంలో, కంచులు, నూపురాల శబ్దంతో కలిసిన, గంభీరమైన హల్లాహల్లా శబ్దాన్ని నేను విన్నాను.
తతోఽహం పరమోద్విగ్నః స్వరూపం ప్రత్యసంహరమ్। అహం చ శింశపావృక్షే పక్షీవ గహనే స్థితః
ఆ సమయంలో నేను చాలా ఆందోళనతో నా అసలు రూపాన్ని దాచుకుని, ఒక పక్షిలా శింశపా చెట్టు లోపల దాగిపోయాను.
తతో రావణదారాశ్చ రావణశ్చ మహాబలః। తం దేశమనుసమ్ప్రాప్తో యత్ర సీతాభవత్ స్థితా
అప్పుడే రావణుడు, అతని భార్యలు కలసి, సీత ఉండే చోటుకు వచ్చారు.
తం దృష్ట్వాథ వరారోహా సీతా రక్షోగణేశ్వరమ్। సంకుచ్యోరూ స్తనౌ పీనౌ బాహుభ్యాం పరిరభ్య చ
రాక్షసుల అధిపతిని చూసిన సీత, తన నడుమును లోపలికి మడిచింది, చేతులతో తన వక్షోజాలను కప్పుకుంది.
విత్రస్తాం పరమోద్విగ్నాం వీక్ష్యమాణామితస్తతః। త్రాణం కంచిదపశ్యన్తీం వేపమానాం తపస్వినీమ్
ఆమె భయంతో, తీవ్రంగా కలవరపడి, చుట్టూ చూస్తూ, తనకు ఎవ్వరూ రక్షణ ఇవ్వరని గ్రహించి, వణికుతూ, తపస్సులో నిమగ్నమై ఉండింది.
తామువాచ దశగ్రీవః సీతాం పరమదుఃఖితామ్। అవాక్శిరాః ప్రపతితో బహుమన్యస్వ మామితి
దశముఖుడు ఆపరాధభారంతో ఉన్న సీతను ఇలా అడిగాడు: 'నేను తలవంచి నీ ముందు పడుతున్నాను, దయచేసి నన్ను క్షమించు.'
యది చేత్త్వం తు మాం దర్పాన్నాభినన్దసి గర్వితే। ద్విమాసానన్తరం సీతే పాస్యామి రుధిరం తవ
'ఓ గర్వితురాలా! నువ్వు గర్వంతో నన్ను అంగీకరించకపోతే, రెండు నెలల తర్వాత నీ రక్తాన్ని తాగుతాను సీత.'
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య రావణస్య దురాత్మనః। ఉవాచ పరమక్రుద్ధా సీతా వచనముత్తమమ్
రావణుడు చెప్పిన ఆ దుష్టమైన మాటలు విని, సీతకు తీవ్రమైన కోపం వచ్చి, ఆమె ఉత్తమమైన మాటలు ఇలా చెప్పింది.
రాక్షసాధమ రామస్య భార్యామమితతేజసః। ఇక్ష్వాకువంశనాథస్య స్నుషాం దశరథస్య చ
'ఓ నీచ రాక్షసా! నేను అమిత తేజస్సుతో ఉన్న రాముని భార్యను, ఇక్ష్వాకువంశాధిపతి దశరథుని కోడలు.'
అవాచ్యం వదతో జిహ్వా కథం న పతితా తవ। కింస్విద్వీర్య తవానార్య యో మాం భర్తురసంనిధౌ
'ఇంత అసభ్యమైన మాటలు మాట్లాడుతున్న నీ నాలుక ఎలా పడిపోలేదు? నా భర్త లేని సమయంలో నన్ను తీసుకెళ్లే నీ బలమేంటి, ఓ నీచుడా?'
అపహృత్యాగతః పాప తేనాదృష్టో మహాత్మనా। న త్వం రామస్య సదృశో దాస్యేఽప్యస్య న యుజ్యసే
'ఆ మహాత్ముడైన రాముడు చూడకుండా నన్ను అపహరించి ఇక్కడికి వచ్చావు, కానీ నువ్వు రామునికి సమానుడు కాదు, ఆయనకు సేవకుడైనా కావడానికి అర్హుడవు కాదు.'
అజేయః సత్యవాక్ శూరో రణశ్లాఘీ చ రాఘవః। జానక్యా పరుషం వాక్యమేవముక్తో దశాననః
'రాఘవుడు ఎవ్వరూ జయించలేని వాడు, సత్యవాది, వీరుడు, యుద్ధంలో ప్రసిద్ధుడు.' అని జనకి దశముఖుడిని కఠినంగా మందలించింది.
జజ్వాల సహసా కోపాచ్చితాస్థ ఇవ పావకః। వివృత్య నయనే క్రూరే ముష్టిముద్యమ్య దక్షిణమ్
ఆ మాటలు విని రాక్షసుడు ఆక్రోశంతో ఒక్కసారిగా అగ్నిలా మండిపోయాడు, తన క్రూరమైన కళ్లను విప్పి, కుడి చేతిని ముడుచుకున్నాడు.
మైథిలీం హన్తుమారబ్ధః స్త్రీభిర్హాహాకృతం తదా। స్త్రీణాం మధ్యాత్ సముత్పత్య తస్య భార్యా దురాత్మనః
అతడు మైతిలిని చంపడానికి ముందుకు వచ్చాడు, ఆ సమయంలో అక్కడ ఉన్న స్త్రీలు భయంతో అరవడం మొదలుపెట్టారు. అప్పుడు ఆ దుష్టుని భార్య అక్కడి స్త్రీల మధ్య నుంచి లేచి వచ్చింది.
వరా మన్దోదరీ నామ తయా స ప్రతిషేధితః। ఉక్తశ్చ మధురాం వాణీం తయా స మదనార్దితః
మందోదరి అనే ఉత్తమ స్త్రీ అతన్ని ఆపింది. ప్రేమతో బాధపడుతూ, అతనికి మధురమైన మాటలు చెప్పింది.
సీతయా తవ కిం కార్యం మహేన్ద్రసమవిక్రమ। మయా సహ రమస్వాద్య మద్విశిష్టా న జానకీ
'ఇంద్రుడితో సమానమైన పరాక్రమం ఉన్న సీతతో నీకు ఏమి అవసరం? ఇప్పుడే నాతో ఆనందించు; జనకి నన్ను మించినవాళ్లా కాదు.'
దేవగన్ధర్వకన్యాభిర్యక్షకన్యాభిరేవ చ। సార్ధం ప్రభో రమస్వేతి సీతయా కిం కరిష్యసి
'దేవతల, గంధర్వుల, యక్షుల కుమార్తెలతో కలసి ఆనందించు ప్రభూ; సీతతో నీకు ఏమి పని?'
తతస్తాభిః సమేతాభిర్నారీభిః స మహాబలః। ఉత్థాప్య సహసా నీతో భవనం స్వం నిశాచరః
అప్పుడు ఆ మహాబలుడు అక్కడున్న స్త్రీలతో కలిసి, వారు అతన్ని లేచి, త్వరగా తన భవనానికి తీసుకెళ్లారు.
యాతే తస్మిన్ దశగ్రీవే రాక్షస్యో వికృతాననాః। సీతాం నిర్భర్త్సయామాసుర్వాక్యైః క్రూరైః సుదారుణైః
దశముఖుడు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయిన తర్వాత, భయంకరమైన ముఖాలు ఉన్న రాక్షసీస్త్రీలు సీతను క్రూరమైన, భయానకమైన మాటలతో బెదిరించడం మొదలుపెట్టారు.
తృణవద్ భాషితం తాసాం గణయామాస జానకీ। గర్జితం చ తథా తాసాం సీతాం ప్రాప్య నిరర్థకమ్
జానకీ ఆ రాక్షసస్త్రీల మాటలను గడ్డి లాంటివిగా, విలువ లేనివిగా భావించింది. వాళ్ళ గర్జన కూడా సీతకు వినిపించినా, దానికి అర్థం లేదని తేల్చేసింది.
వృథా గర్జితనిశ్చేష్టా రాక్షస్యః పిశితాశనాః। రావణాయ శశంసుస్తాః సీతావ్యవసితం మహత్
ఆ మాంసాహారిణి రాక్షసస్త్రీలు వ్యర్థంగా బెదిరింపులు చేసి, చేతల్లోను ప్రయోజనం లేకుండా సీతా దృఢ సంకల్పాన్ని రావణునికి చెప్పాయి.
తతస్తాః సహితాః సర్వా విహతాశా నిరుద్యమాః। పరిక్లిశ్య సమస్తాస్తా నిద్రావశముపాగతాః
అంతటా వాళ్ల ఆశలు నశించి, శ్రమతో అలసిపోయి, బాధతో ఉన్న ఆ రాక్షసస్త్రీలు చివరికి నిద్రలోకి జారిపోయారు.
తాసు చైవ ప్రసుప్తాసు సీతా భర్తృహితే రతా। విలప్య కరుణం దీనా ప్రశుశోచ సుదుఃఖితా
వాళ్లు నిద్రపోయిన తర్వాత, భర్తకు మేలు కావాలని తపించే సీత, దుఃఖంతో, దయతో, హృదయాన్ని బాధిస్తూ విలపించింది.
తాసాం మధ్యాత్ సముత్థాయ త్రిజటా వాక్యమబ్రవీత్। ఆత్మానం ఖాదత క్షిప్రం న సీతామసితేక్షణామ్
వాళ్ల మధ్యనుంచి లేచి త్రిజటా ఇలా చెప్పింది: 'మీరు త్వరగా మీరే మీరే తినేసుకోండి, కాని సీతను కాదు.'
జనకస్యాత్మజాం సాధ్వీం స్నుషాం దశరథస్య చ। స్వప్నో హ్యద్య మయా దృష్టో దారుణో రోమహర్షణః
'ఇది జనకుని కుమార్తె, దశరథుని కోడలు, మంచిదైన సీత. నేడు నేను భయంకరమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే కలను చూశాను.'
రక్షసాం చ వినాశాయ భర్తురస్యా జయాయ చ। అలమస్మాన్ పరిత్రాతుం రాఘవాద్ రాక్షసీగణమ్
'ఆ కల రాక్షసుల నాశనానికి, ఆమె భర్త విజయానికి సూచనగా ఉంది. ఇక మనం రాఘవుని దగ్గర రక్షణ కోరుదాం.'
అభియాచామ వైదేహీమేతద్ధి మమ రోచతే। యది హ్యేవంవిధః స్వప్నో దుఃఖితాయాః ప్రదృశ్యతే
'వైదేహిని మనం క్షమించమని అడగాలి. నాకు ఇది నచ్చింది. ఎందుకంటే ఇలాంటి కల బాధపడే వారికి కనబడితే—'
సా దుఃఖైర్వివిధైర్ముక్తా సుఖమాప్నోత్యనుత్తమమ్। ప్రణిపాతప్రసన్నా హి మైథిలీ జనకాత్మజా
'ఆమె అనేక బాధల నుండి విముక్తి పొంది, అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందుతుంది. ఎందుకంటే జనకుని కుమార్తె అయిన మైతిలి, నమస్కరించే వారికి దయ చూపుతుంది.'
అలమేషా పరిత్రాతుం రాక్షస్యో మహతో భయాత్। తతః సా హ్రీమతీ బాలా భర్తుర్విజయహర్షితా
'ఈమె ఒక్కతే రాక్షసస్త్రీలను పెద్ద భయాల నుంచి రక్షించగలదు.' అప్పుడు భర్త విజయం వల్ల ఆనందపడిన ఆ లజ్జాశీలురాలు సీత—