అహం లఙ్కాపురీ వీర నిర్జితా విక్రమేణ తే। యస్మాత్ తస్మాద్ విజేతాసి సర్వరక్షాంస్యశేషతః
'వీరా! నీ పరాక్రమంతో లంకా నగరం నీ చేతిలో పడింది. అందువల్ల నీవు అన్ని రాక్షసులను పూర్తిగా జయిస్తావు.'
తత్రాహం సర్వరాత్రం తు విచరఞ్జనకాత్మజామ్। రావణాన్తఃపురగతో న చాపశ్యం సుమధ్యమామ్
అక్కడ రాత్రంతా తిరుగుతూ జనకుని కుమార్తెను వెతికాను. రావణుడి అంతఃపురంలోకి వెళ్లినా, సన్నని నడుము గల ఆమెను చూడలేకపోయాను.
తతః సీతామపశ్యంస్తు రావణస్య నివేశనే। శోకసాగరమాసాద్య న పారముపలక్షయే
అప్పుడప్పుడు రావణుని మందిరంలో సీతను కనుగొనలేక, నేను దుఃఖ సముద్రంలో మునిగిపోయాను; దానికి ఆపురాన్ని కనిపెట్టలేకపోయాను.
శోచతా చ మయా దృష్టం ప్రాకారేణాభిసంవృతమ్। కాఞ్చనేన వికృష్టేన గృహోపవనముత్తమమ్
దుఃఖంతో ఉన్న నాకు, బంగారు ప్రాకారంతో చుట్టబడిన అద్భుతమైన గృహోపవనం కనబడింది.
సప్రాకారమవప్లుత్య పశ్యామి బహుపాదపమ్। అశోకవనికామధ్యే శింశపాపాదపో మహాన్
ఆ ప్రాకారాన్ని దాటి, అనేక వృక్షాల మధ్య అశోకవనంలో ఒక గొప్ప శింశపా వృక్షాన్ని చూశాను.
తమారుహ్య చ పశ్యామి కాఞ్చనం కదలీవనమ్। అదూరాచ్ఛింశపావృక్షాత్ పశ్యామి వరవర్ణినీమ్
ఆ వృక్షంపైకి ఎక్కి, అక్కడి నుండి బంగారు అరటి తోటను చూశాను. శింశపా వృక్షానికి దగ్గరగా, అద్భుతమైన వర్ణం గల ఒక మహిళను చూశాను.
శ్యామాం కమలపత్రాక్షీముపవాసకృశాననామ్। తదేకవాసఃసంవీతాం రజోధ్వస్తశిరోరుహామ్
ఆమె నలుపు వర్ణంతో, కమలదళాల్లాంటి కళ్లతో, ఉపవాసం వల్ల ముఖం క్షీణించి, ఒక్క వస్త్రంతో, తలపై ధూళితో ఉండేది.
మాంసశోణితభక్ష్యాభిర్వ్యాఘ్రీభిర్హరిణీం యథా। సా మయా రాక్షసీమధ్యే తర్జ్యమానా ముహుర్ముహుః
మాంసం, రక్తాన్ని తినే రాక్షసస్త్రీల మధ్య, పులుల మధ్య చిలుకలా, ఆమెను వారు పదే పదే బెదిరిస్తూ ఉన్నారు.
ఏకవేణీధరా దీనా భర్తృచిన్తాపరాయణా। భూమిశయ్యా వివర్ణాఙ్గీ పద్మినీవ హిమాగమే
ఒక్క జడతో, విషాదంగా, భర్తను మాత్రమే ఆలోచిస్తూ, నేలపై పడుకుని, రంగు పోయిన దేహంతో, శీతాకాలంలో కమలంలా కనిపించింది.
రావణాద్ వినివృత్తార్థా మర్తవ్యే కృతనిశ్చయా। కథంచిన్మృగశావాక్షీ తూర్ణమాసాదితా మయా
రావణుని నుండి ఆశలు కోల్పోయి, మరణించాలనే నిర్ణయంతో, ఎలాగోనో మృగశావాక్షి ఆమెను నేను త్వరగా కనుగొన్నాను.
తాం దృష్ట్వా తాదృశీం నారీం రామపత్నీం యశస్వినీమ్। తత్రైవ శింశపావృక్షే పశ్యన్నహమవస్థితః
అలాంటి మహిళను, రాముని మహిమ గల భార్యను చూసి, నేను అక్కడే శింశపా వృక్షంపై ఉండి ఆమెను చూస్తూ ఉన్నాను.
తతో హలహలాశబ్దం కాఞ్చీనూపురమిశ్రితమ్। శృణోమ్యధికగమ్భీరం రావణస్య నివేశనే
ఆ తరువాత రావణుని మందిరంలో, కంచులు, నూపురాల శబ్దంతో కలిసిన, గంభీరమైన హల్లాహల్లా శబ్దాన్ని నేను విన్నాను.
తతోఽహం పరమోద్విగ్నః స్వరూపం ప్రత్యసంహరమ్। అహం చ శింశపావృక్షే పక్షీవ గహనే స్థితః
ఆ సమయంలో నేను చాలా ఆందోళనతో నా అసలు రూపాన్ని దాచుకుని, ఒక పక్షిలా శింశపా చెట్టు లోపల దాగిపోయాను.
తతో రావణదారాశ్చ రావణశ్చ మహాబలః। తం దేశమనుసమ్ప్రాప్తో యత్ర సీతాభవత్ స్థితా
అప్పుడే రావణుడు, అతని భార్యలు కలసి, సీత ఉండే చోటుకు వచ్చారు.
తం దృష్ట్వాథ వరారోహా సీతా రక్షోగణేశ్వరమ్। సంకుచ్యోరూ స్తనౌ పీనౌ బాహుభ్యాం పరిరభ్య చ
రాక్షసుల అధిపతిని చూసిన సీత, తన నడుమును లోపలికి మడిచింది, చేతులతో తన వక్షోజాలను కప్పుకుంది.
విత్రస్తాం పరమోద్విగ్నాం వీక్ష్యమాణామితస్తతః। త్రాణం కంచిదపశ్యన్తీం వేపమానాం తపస్వినీమ్
ఆమె భయంతో, తీవ్రంగా కలవరపడి, చుట్టూ చూస్తూ, తనకు ఎవ్వరూ రక్షణ ఇవ్వరని గ్రహించి, వణికుతూ, తపస్సులో నిమగ్నమై ఉండింది.
తామువాచ దశగ్రీవః సీతాం పరమదుఃఖితామ్। అవాక్శిరాః ప్రపతితో బహుమన్యస్వ మామితి
దశముఖుడు ఆపరాధభారంతో ఉన్న సీతను ఇలా అడిగాడు: 'నేను తలవంచి నీ ముందు పడుతున్నాను, దయచేసి నన్ను క్షమించు.'
యది చేత్త్వం తు మాం దర్పాన్నాభినన్దసి గర్వితే। ద్విమాసానన్తరం సీతే పాస్యామి రుధిరం తవ
'ఓ గర్వితురాలా! నువ్వు గర్వంతో నన్ను అంగీకరించకపోతే, రెండు నెలల తర్వాత నీ రక్తాన్ని తాగుతాను సీత.'
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య రావణస్య దురాత్మనః। ఉవాచ పరమక్రుద్ధా సీతా వచనముత్తమమ్
రావణుడు చెప్పిన ఆ దుష్టమైన మాటలు విని, సీతకు తీవ్రమైన కోపం వచ్చి, ఆమె ఉత్తమమైన మాటలు ఇలా చెప్పింది.
రాక్షసాధమ రామస్య భార్యామమితతేజసః। ఇక్ష్వాకువంశనాథస్య స్నుషాం దశరథస్య చ
'ఓ నీచ రాక్షసా! నేను అమిత తేజస్సుతో ఉన్న రాముని భార్యను, ఇక్ష్వాకువంశాధిపతి దశరథుని కోడలు.'
అవాచ్యం వదతో జిహ్వా కథం న పతితా తవ। కింస్విద్వీర్య తవానార్య యో మాం భర్తురసంనిధౌ
'ఇంత అసభ్యమైన మాటలు మాట్లాడుతున్న నీ నాలుక ఎలా పడిపోలేదు? నా భర్త లేని సమయంలో నన్ను తీసుకెళ్లే నీ బలమేంటి, ఓ నీచుడా?'
అపహృత్యాగతః పాప తేనాదృష్టో మహాత్మనా। న త్వం రామస్య సదృశో దాస్యేఽప్యస్య న యుజ్యసే
'ఆ మహాత్ముడైన రాముడు చూడకుండా నన్ను అపహరించి ఇక్కడికి వచ్చావు, కానీ నువ్వు రామునికి సమానుడు కాదు, ఆయనకు సేవకుడైనా కావడానికి అర్హుడవు కాదు.'
అజేయః సత్యవాక్ శూరో రణశ్లాఘీ చ రాఘవః। జానక్యా పరుషం వాక్యమేవముక్తో దశాననః
'రాఘవుడు ఎవ్వరూ జయించలేని వాడు, సత్యవాది, వీరుడు, యుద్ధంలో ప్రసిద్ధుడు.' అని జనకి దశముఖుడిని కఠినంగా మందలించింది.
జజ్వాల సహసా కోపాచ్చితాస్థ ఇవ పావకః। వివృత్య నయనే క్రూరే ముష్టిముద్యమ్య దక్షిణమ్
ఆ మాటలు విని రాక్షసుడు ఆక్రోశంతో ఒక్కసారిగా అగ్నిలా మండిపోయాడు, తన క్రూరమైన కళ్లను విప్పి, కుడి చేతిని ముడుచుకున్నాడు.
మైథిలీం హన్తుమారబ్ధః స్త్రీభిర్హాహాకృతం తదా। స్త్రీణాం మధ్యాత్ సముత్పత్య తస్య భార్యా దురాత్మనః
అతడు మైతిలిని చంపడానికి ముందుకు వచ్చాడు, ఆ సమయంలో అక్కడ ఉన్న స్త్రీలు భయంతో అరవడం మొదలుపెట్టారు. అప్పుడు ఆ దుష్టుని భార్య అక్కడి స్త్రీల మధ్య నుంచి లేచి వచ్చింది.
వరా మన్దోదరీ నామ తయా స ప్రతిషేధితః। ఉక్తశ్చ మధురాం వాణీం తయా స మదనార్దితః
మందోదరి అనే ఉత్తమ స్త్రీ అతన్ని ఆపింది. ప్రేమతో బాధపడుతూ, అతనికి మధురమైన మాటలు చెప్పింది.
సీతయా తవ కిం కార్యం మహేన్ద్రసమవిక్రమ। మయా సహ రమస్వాద్య మద్విశిష్టా న జానకీ
'ఇంద్రుడితో సమానమైన పరాక్రమం ఉన్న సీతతో నీకు ఏమి అవసరం? ఇప్పుడే నాతో ఆనందించు; జనకి నన్ను మించినవాళ్లా కాదు.'
దేవగన్ధర్వకన్యాభిర్యక్షకన్యాభిరేవ చ। సార్ధం ప్రభో రమస్వేతి సీతయా కిం కరిష్యసి
'దేవతల, గంధర్వుల, యక్షుల కుమార్తెలతో కలసి ఆనందించు ప్రభూ; సీతతో నీకు ఏమి పని?'
తతస్తాభిః సమేతాభిర్నారీభిః స మహాబలః। ఉత్థాప్య సహసా నీతో భవనం స్వం నిశాచరః
అప్పుడు ఆ మహాబలుడు అక్కడున్న స్త్రీలతో కలిసి, వారు అతన్ని లేచి, త్వరగా తన భవనానికి తీసుకెళ్లారు.
యాతే తస్మిన్ దశగ్రీవే రాక్షస్యో వికృతాననాః। సీతాం నిర్భర్త్సయామాసుర్వాక్యైః క్రూరైః సుదారుణైః
దశముఖుడు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయిన తర్వాత, భయంకరమైన ముఖాలు ఉన్న రాక్షసీస్త్రీలు సీతను క్రూరమైన, భయానకమైన మాటలతో బెదిరించడం మొదలుపెట్టారు.