మహేన్ద్రం మేఘసంకాశం ననాద స మహాకపిః। స పూరయామాస కపిర్దిశో దశ సమన్తతః
మేఘంలా నలుపుగా ఉన్న మహేంద్ర పర్వతాన్ని చూసి, ఆ మహాకపి గర్జించాడు. అతని గర్జనతో పది దిక్కులన్నీ నిండిపోయాయి.
నదన్ నాదేన మహతా మేఘస్వనమహాస్వనః। స తం దేశమనుప్రాప్తః సుహృద్దర్శనలాలసః
పెద్ద మేఘాల మాదిరిగా గొప్ప శబ్దంతో అరుస్తూ, అతడు ఆ ప్రదేశానికి చేరుకొని, స్నేహితులను చూడాలని తహతహలాడాడు.
ననాద సుమహానాదం లాఙ్గూలం చాప్యకమ్పయత్। తస్య నానద్యమానస్య సుపర్ణాచరితే పథి
అతడు బలమైన గర్జన చేసి, తన తోకను ఊపాడు. గరుడుడు సంచరించే మార్గంలో, అతడు గర్జిస్తూ పోయాడు.
ఫలతీవాస్య ఘోషేణ గగనం సార్కమణ్డలమ్। యే తు తత్రోత్తరే కూలే సముద్రస్య మహాబలాః
అతని గర్జనతో, సూర్యమండలంతో కూడిన ఆకాశం itself కంపించినట్లు అనిపించింది. సముద్రం ఉత్తర తీరంలో ఉన్న మహాబలులు—
పూర్వం సంవిష్ఠితాః శూరా వాయుపుత్రదిదృక్షవః। మహతో వాయునున్నస్య తోయదస్యేవ నిఃస్వనమ్। శుశ్రువుస్తే తదా ఘోషమూరువేగం హనూమతః
అక్కడ ముందుగా కూర్చున్న, వాయుపుత్రుడిని చూడాలని ఆశించిన వీరులు, గాలి తోడుగా ఉన్న పెద్ద మేఘం గర్జనలా, హనుమంతుని ఘనమైన శబ్దాన్ని వినారు.
తే దీనమనసః సర్వే శుశ్రువుః కాననౌకసః। వానరేన్ద్రస్య నిర్ఘోషం పర్జన్యనినదోపమమ్
అందరు అడవి వాసి వానరులు, మనసులో దుఃఖంతో ఉన్నా, వానరేంద్రుని మేఘగర్జనలాంటి గొప్ప శబ్దాన్ని విన్నారు.
నిశమ్య నదతో నాదం వానరాస్తే సమన్తతః। బభూవురుత్సుకాః సర్వే సుహృద్దర్శనకాఙ్క్షిణః
అతడు గట్టిగా అరుస్తున్న శబ్దాన్ని చుట్టూ వినగానే, అందరు వానరులు ఉత్సాహంగా, తమ స్నేహితుడిని చూడాలని తహతహలాడారు.
జామ్బవాన్ స హరిశ్రేష్ఠః ప్రీతిసంహృష్టమానసః। ఉపామన్త్ర్య హరీన్ సర్వానిదం వచనమబ్రవీత్
వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన జాంబవంతుడు, ఆనందంతో హృదయం ఉప్పొంగి, అందరు వానరులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు:
సర్వథా కృతకార్యోఽసౌ హనూమాన్ నాత్ర సంశయః। న హ్యస్యాకృతకార్యస్య నాద ఏవంవిధో భవేత్
హనుమంతుడు తప్పకుండా తన పని పూర్తి చేశాడు, ఇందులో సందేహమే లేదు. ఎందుకంటే, పని పూర్తికాకపోతే ఇలాంటి శబ్దం అతనివల్ల రావడం కాదు.
తస్య బాహూరువేగం చ నినాదం చ మహాత్మనః। నిశమ్య హరయో హృష్టాః సముత్పేతుర్యతస్తతః
ఆ మహాత్ముడైన హనుమంతుని చేతులు, తొడల శక్తిని, అతని గొప్ప గర్జనను విని, వానరులు ఆనందంతో అక్కడక్కడి నుండి ఎగిరిపడ్డారు.
తే నగాగ్రాన్నగాగ్రాణి శిఖరాచ్ఛిఖరాణి చ। ప్రహృష్టాః సమపద్యన్త హనూమన్తం దిదృక్షవః
వారు పర్వత శిఖరాల మీద నుంచి మరో శిఖరాల మీదకు, ఆనందంతో, హనుమంతుని చూడాలని పరుగెత్తారు.
తే ప్రీతాః పాదపాగ్రేషు గృహ్య శాఖామవస్థితాః। వాసాంసి చ ప్రకాశాని సమావిధ్యన్త వానరాః
ఆనందంతో ఉన్న వానరులు, చెట్ల కొమ్మలపై నిలబడి, వాటిని పట్టుకుని, తమ ప్రకాశవంతమైన వస్త్రాలను ఊపారు.
గిరిగహ్వరసంలీనో యథా గర్జతి మారుతః। ఏవం జగర్జ బలవాన్ హనూమాన్ మారుతాత్మజః
పర్వత గుహలో దాగి ఉన్న గాలి ఎలా గర్జిస్తుందో, అలాగే బలవంతుడైన మారు తాత్మజుడు హనుమంతుడు గొప్పగా గర్జించాడు.
తమభ్రఘనసంకాశమాపతన్తం మహాకపిమ్। దృష్ట్వా తే వానరాః సర్వే తస్థుః ప్రాఞ్జలయస్తదా
అంధకార మేఘాల్లా కనిపించే ఆ మహాకపిని దిగివస్తూ చూసి, అందరు వానరులు చేతులు జోడించి నిలబడ్డారు.
తతస్తు వేగవాన్ వీరో గిరేర్గిరినిభః కపిః। నిపపాత గిరేస్తస్య శిఖరే పాదపాకులే
ఆ వేగవంతుడైన వీరుడు, పర్వతంతో సమానమైన కపివీరుడు, ఆ పర్వత శిఖరంపై చెట్ల మధ్య దిగి వచ్చాడు.
హర్షేణాపూర్యమాణోఽసౌ రమ్యే పర్వతనిర్ఝరే। ఛిన్నపక్ష ఇవాకాశాత్ పపాత ధరణీధరః
ఆనందంతో నిండిపోయిన హనుమంతుడు, అందమైన పర్వత ప్రవాహంలో, రెక్కలు కోసిన పర్వతమొకటి ఆకాశం నుంచి పడిపోవడంలా దిగిపోయాడు.
తతస్తే ప్రీతమనసః సర్వే వానరపుఙ్గవాః। హనూమన్తం మహాత్మానం పరివార్యోపతస్థిరే
అప్పుడు అందరు వానర శ్రేష్ఠులు ఆనందంతో హనుమంతుడిని చుట్టుముట్టి దగ్గరికి వచ్చారు.
పరివార్య చ తే సర్వే పరాం ప్రీతిముపాగతాః। ప్రహృష్టవదనాః సర్వే తమాగతముపాగమన్
అందరూ హనుమంతుడిని చుట్టుముట్టి, పరమానందంతో, ఆనందభరితమైన ముఖాలతో అతని రాకను ఆహ్వానించారు.
ఉపాయనాని చాదాయ మూలాని చ ఫలాని చ। ప్రత్యర్చయన్ హరిశ్రేష్ఠం హరయో మారుతాత్మజమ్
వేర్లు, పండ్లు తీసుకొచ్చి, వానరులు వానరశ్రేష్ఠుడైన మారు తాత్మజుడైన హనుమంతుడిని సత్కరించారు.
వినేదుర్ముదితాః కేచిత్ కేచిత్ కిలకిలాం తథా। హృష్టాః పాదపశాఖాశ్చ ఆనిన్యుర్వానరర్షభాః
కొంతమంది ఆనందంతో పాటలు పాడారు, మరికొంతమంది హర్షధ్వని చేశారు, హర్షితులైన వానర నాయకులు చెట్ల కొమ్మలను తెచ్చారు.
హనూమాంస్తు గురూన్ వృద్ధాఞ్జామ్బవత్ప్రముఖాంస్తదా। కుమారమఙ్గదం చైవ సోఽవన్దత మహాకపిః
అప్పుడు మహాకపియైన హనుమంతుడు, జాంబవంతుడు మొదలైన వృద్ధులను, కుమారుడైన అంగదుడిని నమస్కరించాడు.
స తాభ్యాం పూజితః పూజ్యః కపిభిశ్చ ప్రసాదితః। దృష్టా దేవీతి విక్రాన్తః సంక్షేపేణ న్యవేదయత్
ఆ ఇద్దరి చేత సత్కరింపబడి, వానరులచేత గౌరవింపబడి, విక్రమశాలి హనుమంతుడు 'సీతను చూశాను' అని సంక్షిప్తంగా తెలిపాడు.
నిషసాద చ హస్తేన గృహీత్వా వాలినః సుతమ్। రమణీయే వనోద్దేశే మహేన్ద్రస్య గిరేస్తదా
తర్వాత వాలిని కుమారుడి చేతిని పట్టుకుని, హనుమంతుడు మహేంద్రపర్వతపు అందమైన అడవి ప్రాంతంలో కూర్చున్నాడు.
హనూమానబ్రవీత్ పృష్టస్తదా తాన్ వానరర్షభాన్। అశోకవనికాసంస్థా దృష్టా సా జనకాత్మజా
అప్పుడు హనుమంతుడు, వానర శ్రేష్ఠులు అడిగినప్పుడు, 'అశోకవనంలో కూర్చున్న జనకుని కుమార్తెను చూశాను' అని చెప్పాడు.
రక్ష్యమాణా సుఘోరాభీ రాక్షసీభిరనిన్దితా। ఏకవేణీధరా బాలా రామదర్శనలాలసా
భయంకరమైన రాక్షసస్త్రీలు కాపలుకాస్తూ, అపరాధములేని, ఒంటి జడతో, బాల్యంతో, రాముని దర్శనం కోసం తపిస్తూ ఉన్న సీతను చూశాను.
ఉపవాసపరిశ్రాన్తా మలినా జటిలా కృశా। తతో దృష్టేతి వచనం మహార్థమమృతోపమమ్
ఉపవాసంతో అలసిపోయి, మురికిగా, జటాలతో, క్షీణించి ఉన్న ఆమెను చూశాను—'చూశాను' అనే మాటలు అమృతంతో సమానమైన మహార్ధంగా పలికాయి.
నిశమ్య మారుతేః సర్వే ముదితా వానరాభవన్। క్ష్వేడన్త్యన్యే నదన్త్యన్యే గర్జన్త్యన్యే మహాబలాః
మారుతి మాటలు విని, అందరు వానరులు ఆనందంతో నిండిపోయారు; కొందరు ఊదారు, మరికొందరు అరచారు, ఇంకొందరు గొప్ప శక్తితో గర్జించారు.
చక్రుః కిలకిలామన్యే ప్రతిగర్జన్తి చాపరే। కేచిదుచ్ఛ్రితలాఙ్గూలాః ప్రహృష్టాః కపికుఞ్జరాః
కొంతమంది కిలకిలారవాలు చేశారు, మరికొందరు ప్రతిగర్జనలు చేశారు; కొంతమంది ఆనందంతో తమ పొడవైన తోకలను పైకి ఎత్తారు.
ఆయతాఞ్చితదీర్ఘాణి లాఙ్గూలాని ప్రవివ్యధుః। అపరే తు హనూమన్తం శ్రీమన్తం వానరోత్తమమ్
వారు తమ పొడవైన వంకర తోకలను చాపారు; మరికొందరు ఆనందంతో వానరశ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుడిని తాకారు.
ఆప్లుత్య గిరిశృఙ్గేషు సంస్పృశన్తి స్మ హర్షితాః। ఉక్తవాక్యం హనూమన్తమఙ్గదస్తు తదాబ్రవీత్
పర్వత శిఖరాలపైకి ఎగిరి, ఆనందంతో హనుమంతుడిని ఆలింగనం చేశారు; అప్పుడు అంగదుడు హనుమంతుడిని ఇలా అనాడు.