అతిప్రమాణా బలినో దీప్తజిహ్వా మహావిషాః। నిపీడితశిరోగ్రీవా వ్యవేష్టన్త మహాహయః
అతిపెద్దవి, బలమైనవి, అగ్ని వంటి నాలుకలు, ఘోరమైన విషంతో ఉన్న పాములు, తలలు మెడలు నలిగిపోయి, బలంగా వంకరగా తిరిగాయి.
కింనరోరగగన్ధర్వయక్షవిద్యాధరాస్తథా। పీడితం తం నగవరం త్యక్త్వా గగనమాస్థితాః
కిన్నరులు, పాములు, గంధర్వులు, యక్షులు, విద్యాధరులు కూడా ఆ నలిగిన గొప్ప పర్వతాన్ని వదిలిపెట్టి, ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయారు.
స చ భూమిధరః శ్రీమాన్ బలినా తేన పీడితః। సవృక్షశిఖరోదగ్రః ప్రవివేశ రసాతలమ్
ఆ మహిమాన్వితమైన పర్వతం, అతని బలానికి నలిగిపోయి, పొడవైన చెట్లతో సహా, పాతాళంలోకి ప్రవేశించింది.
దశయోజనవిస్తారస్త్రింశద్యోజనముచ్ఛ్రితః। ధరణ్యాం సమతాం యాతః స బభూవ ధరాధరః
పది యోజనాల వెడల్పు, ముప్పది యోజనాల ఎత్తు ఉన్న ఆ పర్వతం, భూమితో సమానంగా మారిపోయింది.
స లిలఙ్ఘయిషుర్భీమం సలీలం లవణార్ణవమ్। కల్లోలాస్ఫాలవేలాన్తముత్పపాత నభో హరిః
భయంకరమైన ఉప్పు సముద్రాన్ని సులభంగా దాటి పోవాలని ఆశించి, ఆ వానరుడు అలలు ఎగిసిపడే తీరాన్ని తాకుతూ ఆకాశంలోకి ఎగిరాడు.
thumb|సప్తపఞ్చాశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే సప్తపఞ్చాశః సర్గః ॥౫-
ఇప్పుడు యాభై ఏడవ సర్గను వినండి.
ఆప్లుత్య చ మహావేగః పక్షవానివ పర్వతః। భుజఙ్గయక్షగన్ధర్వప్రబుద్ధకమలోత్పలమ్
అతడు గొప్ప వేగంతో, రెక్కలున్న పర్వతంలా ఎగిరి, పాములు, యక్షులు, గంధర్వులు, వికసించిన కమలాలు, ఉట్పలాలు అన్నింటినీ దాటి పోయాడు.
స చన్ద్రకుముదం రమ్యం సార్కకారణ్డవం శుభమ్। తిష్యశ్రవణకాదమ్బమభ్రశైవలశాద్వలమ్
అతడు చంద్రుడిని అందమైన కుముదపువ్వుగా, సూర్యుడిని ప్రకాశవంతమైన కారండవపక్షిగా, నక్షత్రాలను కాదంబపువ్వుల్లా, మేఘాలను ఆకాశంలో ఆకుపచ్చ మొక్కలుగా చూశాడు.
పునర్వసుమహామీనం లోహితాఙ్గమహాగ్రహమ్। ఐరావతమహాద్వీపం స్వాతీహంసవిలాసితమ్
పునర్వసు నక్షత్రాన్ని పెద్ద చేపలుగా, అంగారకుడిని గొప్ప మొసలిగా, ఐరావతాన్ని విశాలమైన దీవిగా, స్వాతి నక్షత్రాన్ని ఆడుకుంటున్న హంసగా చూశాడు.
వాతసంఘాతజాలోర్మిచన్ద్రాంశుశిశిరామ్బుమత్। హనూమానపరిశ్రాన్తః పుప్లువే గగనార్ణవమ్
గాలివాటాల అలలు, చంద్రకాంతి చల్లదనం కలిగిన ఆకాశసముద్రాన్ని, అలసిపోయిన హనుమంతుడు దాటి పోయాడు.
గ్రసమాన ఇవాకాశం తారాధిపమివోల్లిఖన్। హరన్నివ సనక్షత్రం గగనం సార్కమణ్డలమ్
ఆకాశాన్ని మింగుతున్నట్టు, చంద్రుడిని తాకుతున్నట్టు, నక్షత్రాలతో కూడిన ఆకాశాన్ని, సూర్య మండలాన్ని తీసుకుపోతున్నట్టు అతడు ఎగిరిపోయాడు.
అపారమపరిశ్రాన్తశ్చామ్బుధిం సమగాహత। హనూమాన్ మేఘజాలాని వికర్షన్నివ గచ్ఛతి
అలసటతో కూడి ఉన్నా, హనుమంతుడు ఆపరిమితమైన మేఘాల సముద్రంలోకి ప్రవేశించి, మేఘాలను లాగుతున్నట్టు ముందుకు సాగాడు.
పాణ్డురారుణవర్ణాని నీలమాఞ్జిష్ఠకాని చ। హరితారుణవర్ణాని మహాభ్రాణి చకాశిరే
పసుపు, ఎరుపు, నీలం, గాఢ ఎరుపు, ఆకుపచ్చ, తెలుపు రంగులతో మెరిసే గొప్ప మేఘాలు కనిపించాయి.
ప్రవిశన్నభ్రజాలాని నిష్క్రమంశ్చ పునః పునః। ప్రకాశశ్చాప్రకాశశ్చ చన్ద్రమా ఇవ దృశ్యతే
మేఘాల గుంపుల్లోకి ప్రవేశించి, మళ్లీ బయటకు వస్తూ, ఒక్కసారి ప్రకాశవంతంగా, ఇంకొకసారి మాయమై, చంద్రుడిలా కనిపించాడు.
వివిధాభ్రఘనాపన్నగోచరో ధవలామ్బరః। దృశ్యాదృశ్యతనుర్వీరస్తథా చన్ద్రాయతేఽమ్బరే
వివిధమైన మబ్బుల్లో సంచరిస్తూ, తెల్లని వేషంలో, కొన్నిసార్లు కనపడుతూ, మరికొన్నిసార్లు కనపడకపోతూ, ఆ వీరుడు ఆకాశంలో చంద్రుడిలా ప్రకాశించాడు.
తార్క్ష్్యాయమాణో గగనే స బభౌ వాయునన్దనః। దారయన్ మేఘవృన్దాని నిష్పతంశ్చ పునః పునః
గరుడుడిలా ఆకాశంలో ఎగురుతూ, వాయుపుత్రుడు మేఘాల గుంపులను చీల్చుకుంటూ, మళ్లీ మళ్లీ బయటకు వచ్చి, ప్రకాశంగా కనిపించాడు.
నదన్ నాదేన మహతా మేఘస్వనమహాస్వనః। ప్రవరాన్ రాక్షసాన్ హత్వా నామ విశ్రావ్య చాత్మనః
పెద్ద మేఘాల గర్జనలా గొప్ప శబ్దంతో అరుస్తూ, ముఖ్యమైన రాక్షసులను సంహరించి, తన పేరు ప్రకటించాడు.
ఆకులాం నగరీం కృత్వా వ్యథయిత్వా చ రావణమ్। అర్దయిత్వా మహావీరాన్ వైదేహీమభివాద్య చ
పట్టణాన్ని కలకలం చేయగా, రావణుడిని బాధించి, మహావీరులను జయించి, వైదేహిని నమస్కరించాడు.
ఆజగామ మహాతేజాః పునర్మధ్యేన సాగరమ్। పర్వతేన్ద్రం సునాభం చ సముపస్పృశ్య వీర్యవాన్
అతని తేజస్సుతో కూడిన హనుమంతుడు మళ్లీ సముద్రం మధ్యగా తిరిగి వచ్చి, శక్తితో నిండినవాడై, పర్వతాధిపతి సునాభ శిఖరాన్ని తాకాడు.
జ్యాముక్త ఇవ నారాచో మహావేగోఽభ్యుపాగమత్। స కించిదారాత్ సమ్ప్రాప్తః సమాలోక్య మహాగిరిమ్
వేగంగా వదిలిన బాణంలా, అతడు గొప్ప వేగంతో సమీపించి, కొంచెం దగ్గరికి వచ్చి, ఆ మహాపర్వతాన్ని చూశాడు.
మహేన్ద్రం మేఘసంకాశం ననాద స మహాకపిః। స పూరయామాస కపిర్దిశో దశ సమన్తతః
మేఘంలా నలుపుగా ఉన్న మహేంద్ర పర్వతాన్ని చూసి, ఆ మహాకపి గర్జించాడు. అతని గర్జనతో పది దిక్కులన్నీ నిండిపోయాయి.
నదన్ నాదేన మహతా మేఘస్వనమహాస్వనః। స తం దేశమనుప్రాప్తః సుహృద్దర్శనలాలసః
పెద్ద మేఘాల మాదిరిగా గొప్ప శబ్దంతో అరుస్తూ, అతడు ఆ ప్రదేశానికి చేరుకొని, స్నేహితులను చూడాలని తహతహలాడాడు.
ననాద సుమహానాదం లాఙ్గూలం చాప్యకమ్పయత్। తస్య నానద్యమానస్య సుపర్ణాచరితే పథి
అతడు బలమైన గర్జన చేసి, తన తోకను ఊపాడు. గరుడుడు సంచరించే మార్గంలో, అతడు గర్జిస్తూ పోయాడు.
ఫలతీవాస్య ఘోషేణ గగనం సార్కమణ్డలమ్। యే తు తత్రోత్తరే కూలే సముద్రస్య మహాబలాః
అతని గర్జనతో, సూర్యమండలంతో కూడిన ఆకాశం itself కంపించినట్లు అనిపించింది. సముద్రం ఉత్తర తీరంలో ఉన్న మహాబలులు—
పూర్వం సంవిష్ఠితాః శూరా వాయుపుత్రదిదృక్షవః। మహతో వాయునున్నస్య తోయదస్యేవ నిఃస్వనమ్। శుశ్రువుస్తే తదా ఘోషమూరువేగం హనూమతః
అక్కడ ముందుగా కూర్చున్న, వాయుపుత్రుడిని చూడాలని ఆశించిన వీరులు, గాలి తోడుగా ఉన్న పెద్ద మేఘం గర్జనలా, హనుమంతుని ఘనమైన శబ్దాన్ని వినారు.
తే దీనమనసః సర్వే శుశ్రువుః కాననౌకసః। వానరేన్ద్రస్య నిర్ఘోషం పర్జన్యనినదోపమమ్
అందరు అడవి వాసి వానరులు, మనసులో దుఃఖంతో ఉన్నా, వానరేంద్రుని మేఘగర్జనలాంటి గొప్ప శబ్దాన్ని విన్నారు.
నిశమ్య నదతో నాదం వానరాస్తే సమన్తతః। బభూవురుత్సుకాః సర్వే సుహృద్దర్శనకాఙ్క్షిణః
అతడు గట్టిగా అరుస్తున్న శబ్దాన్ని చుట్టూ వినగానే, అందరు వానరులు ఉత్సాహంగా, తమ స్నేహితుడిని చూడాలని తహతహలాడారు.
జామ్బవాన్ స హరిశ్రేష్ఠః ప్రీతిసంహృష్టమానసః। ఉపామన్త్ర్య హరీన్ సర్వానిదం వచనమబ్రవీత్
వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన జాంబవంతుడు, ఆనందంతో హృదయం ఉప్పొంగి, అందరు వానరులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు:
సర్వథా కృతకార్యోఽసౌ హనూమాన్ నాత్ర సంశయః। న హ్యస్యాకృతకార్యస్య నాద ఏవంవిధో భవేత్
హనుమంతుడు తప్పకుండా తన పని పూర్తి చేశాడు, ఇందులో సందేహమే లేదు. ఎందుకంటే, పని పూర్తికాకపోతే ఇలాంటి శబ్దం అతనివల్ల రావడం కాదు.
తస్య బాహూరువేగం చ నినాదం చ మహాత్మనః। నిశమ్య హరయో హృష్టాః సముత్పేతుర్యతస్తతః
ఆ మహాత్ముడైన హనుమంతుని చేతులు, తొడల శక్తిని, అతని గొప్ప గర్జనను విని, వానరులు ఆనందంతో అక్కడక్కడి నుండి ఎగిరిపడ్డారు.