సోత్తరీయమివామ్భోదైః శృఙ్గాన్తరవిలమ్బిభిః। బోధ్యమానమివ ప్రీత్యా దివాకరకరైః శుభైః
శిఖరాల మధ్య మేఘాలు పై వస్త్రంలా వేలాడుతూ, సూర్యుని కాంతిరశ్ములతో ఆనందంగా మేల్కొంటున్నట్టు ఆ పర్వతం కనిపించింది.
ఉన్మిషన్తమివోద్ధూతైర్లోచనైరివ ధాతుభిః। తోయౌఘనిఃస్వనైర్మన్ద్రైః ప్రాధీతమివ పర్వతమ్
రంగురంగుల ఖనిజాలు కన్నుల్లా మెరుస్తూ, ఆ పర్వతం ఆనందంతో మేల్కొంటున్నట్టు, ప్రవాహించే నీటి మృదువైన శబ్దాలతో వేదపాఠాలు చదువుతున్నట్టు అనిపించింది.
ప్రగీతమివ విస్పష్టం నానాప్రస్రవణస్వనైః। దేవదారుభిరుద్ధూతైరూర్ధ్వబాహుమివ స్థితమ్
వివిధ ప్రవాహాల స్వరాలతో స్పష్టంగా పాడబడుతున్నట్టు, గాలిలో ఊగిపోతున్న దేవదారువృక్షాలతో చేతులు పైకి ఎత్తినవాడిలా నిలిచింది.
ప్రపాతజలనిర్ఘోషైః ప్రాక్రుష్టమివ సర్వతః। వేపమానమివ శ్యామైః కమ్పమానైః శరద్వనైః
జలపాతాల గర్జనలతో అన్ని వైపులా పిలవబడుతున్నట్టు, శరదృతువులో ఊగిపోతున్న నల్లని అడవులతో వణుకుతున్నట్టు కనిపించింది.
వేణుభిర్మారుతోద్ధూతైః కూజన్తమివ కీచకైః। నిఃశ్వసన్తమివామర్షాద్ ఘోరైరాశీవిషోత్తమైః
గాలిలో ఊగిపోతున్న వెంబులు పక్షుల్లా కూస్తూ, భయంకరమైన పాముల శ్వాసలతో కోపంగా ఊపిరి తీసుకుంటున్నట్టు అనిపించింది.
నీహారకృతగమ్భీరైర్ధ్యాయన్తమివ గహ్వరైః। మేఘపాదనిభైః పాదైః ప్రక్రాన్తమివ సర్వతః
మబ్బులతో నిండిన లోయల్లో లోతైన ధ్యానంలో మునిగిపోయినట్టు, మేఘాల పాదాలతో అన్ని వైపులా ముందుకు సాగుతున్నట్టు కనిపించింది.
జృమ్భమాణమివాకాశే శిఖరైరభ్రమాలిభిః। కూటైశ్చ బహుధా కీర్ణం శోభితం బహుకన్దరైః
శిఖరాలు మేఘాలతో చుట్టబడి ఆకాశంలో ఆవలిక లాగ, అనేక కొండచరియలతో, ఎన్నో గుహలతో అలంకరించబడింది.
సాలతాలైశ్చ కర్ణైశ్చ వంశైశ్చ బహుభిర్వృతమ్। లతావితానైర్వితతైః పుష్పవద్భిరలంకృతమ్
సాల, తాళ, కర్ణ, అనేక వెంబులతో ఆ పర్వతం కప్పబడి, పుష్పాలతో నిండిన వల్లుల తలుపులతో అందంగా అలంకరించబడింది.
నానామృగగణైః కీర్ణం ధాతునిష్యన్దభూషితమ్। బహుప్రస్రవణోపేతం శిలాసంచయసంకటమ్
వివిధ జంతువులతో నిండిన, ఖనిజ ప్రవాహాలతో అలంకరించబడిన, ఎన్నో జలప్రవాహాలు, శిలాసంచయాలతో నిండిన పర్వతం.
మహర్షియక్షగన్ధర్వకింనరోరగసేవితమ్। లతాపాదపసమ్బాధం సింహాధిష్ఠితకన్దరమ్
మహర్షులు, యక్షులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, నాగులు సందర్శించే, వల్లులు, చెట్లతో దట్టంగా, సింహాలు నివసించే గుహలతో కూడిన పర్వతం.
వ్యాఘ్రాదిభిః సమాకీర్ణం స్వాదుమూలఫలద్రుమమ్। ఆరురోహానిలసుతః పర్వతం ప్లవగోత్తమః
పులులు మొదలైన జంతువులతో నిండి, రుచికరమైన మూలఫలాలతో ఉన్న చెట్లతో నిండిన ఆ పర్వతాన్ని వాయుపుత్రుడు, కోతులలో శ్రేష్ఠుడు ఎక్కాడు.
రామదర్శనశీఘ్రేణ ప్రహర్షేణాభిచోదితః। తేన పాదతలక్రాన్తా రమ్యేషు గిరిసానుషు
రాముడిని చూడబోతున్న ఆనందంతో ఉత్సాహంతో, ఆ వానరుడు అందమైన పర్వత శిఖరాలపై తన పాదాలను ముద్రించాడు.
సఘోషాః సమశీర్యన్త శిలాశ్చూర్ణీకృతాస్తతః। స తమారుహ్య శైలేన్ద్రం వ్యవర్ధత మహాకపిః
పర్వతాన్ని ఎక్కినప్పుడు, పెద్ద శబ్దంతో రాళ్లు పగిలిపోయి పొడి అయ్యాయి; ఆ పర్వతాధిపతిని ఎక్కిన ఆ మహాకపికి శక్తి మరింత పెరిగింది.
దక్షిణాదుత్తరం పారం ప్రార్థయఁల్లవణామ్భసః। అధిరుహ్య తతో వీరః పర్వతం పవనాత్మజః
ఉప్పు సముద్రాన్ని దాటి దక్షిణ దిక్కు నుండి ఉత్తర తీరానికి చేరాలని ఆశించి, ఆ వీరుడు వాయుపుత్రుడు ఆ పర్వతాన్ని ఎక్కాడు.
దదర్శ సాగరం భీమం భీమోరగనిషేవితమ్। స మారుత ఇవాకాశం మారుతస్యాత్మసమ్భవః
భయంకరమైన నాగులు నివసించే భయానకమైన సముద్రాన్ని చూశాడు; వాయుపుత్రుడు, వాయువు లాగ ఆకాశాన్ని కూడా చూశాడు.
ప్రపేదే హరిశార్దూలో దక్షిణాదుత్తరాం దిశమ్। స తదా పీడితస్తేన కపినా పర్వతోత్తమః
ఆ కోతులలో సింహం, దక్షిణ దిక్కు నుండి ఉత్తర దిక్కుకు దాటి వెళ్లాడు; ఆ సమయంలో ఆ మహాపర్వతం ఆ వానరుని బరువుతో ఒత్తిపడింది.
రరాస వివిధైర్భూతైః ప్రావిశద్ వసుధాతలమ్। కమ్పమానైశ్చ శిఖరైః పతద్భిరపి చ ద్రుమైః
ఆ కొండ అనేకరకాల జీవులతో ఘోరంగా అరుస్తూ, తన శిఖరాలు కంపించగా, చెట్లు కూలిపోతుండగా, భూమిలోకి ప్రవేశించింది.
తస్యోరువేగోన్మథితాః పాదపాః పుష్పశాలినః। నిపేతుర్భూతలే భగ్నాః శక్రాయుధహతా ఇవ
అతని అపారమైన బలానికి చెట్లు, పుష్పాలతో అలంకరించబడి, విరిగిపడి భూమిపై పడిపోయాయి; అవి ఇంద్రుడు ఆయుధంతో కొట్టినట్లుగా కనిపించాయి.
కన్దరోదరసంస్థానాం పీడితానాం మహౌజసామ్। సింహానాం నినదో భీమో నభో భిన్దన్ హి శుశ్రువే
గుహల్లో నివసించే, గొప్ప శక్తి కలిగిన సింహాలు నలిగిపోయి, వాటి భయంకరమైన గర్జన ఆకాశాన్ని చీల్చినట్లు వినిపించింది.
త్రస్తవ్యావిద్ధవసనా వ్యాకులీకృతభూషణాః। విద్యాధర్యః సముత్పేతుః సహసా ధరణీధరాత్
భయంతో వస్త్రాలు చెలరేగి, ఆభరణాలు అస్తవ్యస్తమైపోయిన విద్యాధరీలు, ఆ పర్వతం మీద నుంచి అకస్మాత్తుగా ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాయి.
అతిప్రమాణా బలినో దీప్తజిహ్వా మహావిషాః। నిపీడితశిరోగ్రీవా వ్యవేష్టన్త మహాహయః
అతిపెద్దవి, బలమైనవి, అగ్ని వంటి నాలుకలు, ఘోరమైన విషంతో ఉన్న పాములు, తలలు మెడలు నలిగిపోయి, బలంగా వంకరగా తిరిగాయి.
కింనరోరగగన్ధర్వయక్షవిద్యాధరాస్తథా। పీడితం తం నగవరం త్యక్త్వా గగనమాస్థితాః
కిన్నరులు, పాములు, గంధర్వులు, యక్షులు, విద్యాధరులు కూడా ఆ నలిగిన గొప్ప పర్వతాన్ని వదిలిపెట్టి, ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయారు.
స చ భూమిధరః శ్రీమాన్ బలినా తేన పీడితః। సవృక్షశిఖరోదగ్రః ప్రవివేశ రసాతలమ్
ఆ మహిమాన్వితమైన పర్వతం, అతని బలానికి నలిగిపోయి, పొడవైన చెట్లతో సహా, పాతాళంలోకి ప్రవేశించింది.
దశయోజనవిస్తారస్త్రింశద్యోజనముచ్ఛ్రితః। ధరణ్యాం సమతాం యాతః స బభూవ ధరాధరః
పది యోజనాల వెడల్పు, ముప్పది యోజనాల ఎత్తు ఉన్న ఆ పర్వతం, భూమితో సమానంగా మారిపోయింది.
స లిలఙ్ఘయిషుర్భీమం సలీలం లవణార్ణవమ్। కల్లోలాస్ఫాలవేలాన్తముత్పపాత నభో హరిః
భయంకరమైన ఉప్పు సముద్రాన్ని సులభంగా దాటి పోవాలని ఆశించి, ఆ వానరుడు అలలు ఎగిసిపడే తీరాన్ని తాకుతూ ఆకాశంలోకి ఎగిరాడు.
thumb|సప్తపఞ్చాశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే సప్తపఞ్చాశః సర్గః ॥౫-
ఇప్పుడు యాభై ఏడవ సర్గను వినండి.
ఆప్లుత్య చ మహావేగః పక్షవానివ పర్వతః। భుజఙ్గయక్షగన్ధర్వప్రబుద్ధకమలోత్పలమ్
అతడు గొప్ప వేగంతో, రెక్కలున్న పర్వతంలా ఎగిరి, పాములు, యక్షులు, గంధర్వులు, వికసించిన కమలాలు, ఉట్పలాలు అన్నింటినీ దాటి పోయాడు.
స చన్ద్రకుముదం రమ్యం సార్కకారణ్డవం శుభమ్। తిష్యశ్రవణకాదమ్బమభ్రశైవలశాద్వలమ్
అతడు చంద్రుడిని అందమైన కుముదపువ్వుగా, సూర్యుడిని ప్రకాశవంతమైన కారండవపక్షిగా, నక్షత్రాలను కాదంబపువ్వుల్లా, మేఘాలను ఆకాశంలో ఆకుపచ్చ మొక్కలుగా చూశాడు.
పునర్వసుమహామీనం లోహితాఙ్గమహాగ్రహమ్। ఐరావతమహాద్వీపం స్వాతీహంసవిలాసితమ్
పునర్వసు నక్షత్రాన్ని పెద్ద చేపలుగా, అంగారకుడిని గొప్ప మొసలిగా, ఐరావతాన్ని విశాలమైన దీవిగా, స్వాతి నక్షత్రాన్ని ఆడుకుంటున్న హంసగా చూశాడు.
వాతసంఘాతజాలోర్మిచన్ద్రాంశుశిశిరామ్బుమత్। హనూమానపరిశ్రాన్తః పుప్లువే గగనార్ణవమ్
గాలివాటాల అలలు, చంద్రకాంతి చల్లదనం కలిగిన ఆకాశసముద్రాన్ని, అలసిపోయిన హనుమంతుడు దాటి పోయాడు.