యో హ్యయం మమ లాఙ్గూలే దీప్యతే హవ్యవాహనః। అస్య సంతర్పణం న్యాయ్యం కర్తుమేభిర్గృహోత్తమైః
నా తోకపై ఈ అగ్ని, యజ్ఞంలో వేసే అగ్నిలా మండుతోంది. దీనిని ఈ మంచి ఇళ్లతో తృప్తిపర్చడం సముచితం.
తతః ప్రదీప్తలాఙ్గూలః సవిద్యుదివ తోయదః। భవనాగ్రేషు లఙ్కాయా విచచార మహాకపిః
అప్పుడు, తన తోక అగ్నితో మండుతుండగా, మేఘంలో మెరుపు మెరిపినట్టు, ఆ మహా వానరుడు లంక నగరంలోని ఇళ్ల ముందు తిరిగాడు.
గృహాద్ గృహం రాక్షసానాముద్యానాని చ వానరః। వీక్షమాణో హ్యసంత్రస్తః ప్రాసాదాంశ్చ చచార సః
ఆ వానరుడు భయపడకుండా రాక్షసుల ఇల్లెలోనుంచి ఇంకొక ఇంటికి, ఉద్యానవనాల్లోకి, ప్రాసాదాల్లోకి తిరుగుతూ చూశాడు.
అవప్లుత్య మహావేగః ప్రహస్తస్య నివేశనమ్। అగ్నిం తత్ర వినిక్షిప్య శ్వసనేన సమో బలీ
అతడు గొప్ప వేగంతో దూకి, ప్రహస్తుని ఇంట్లోకి వెళ్లి, అక్కడ అగ్నిని వేసి, గాలి వలె బలంగా ముందుకు సాగాడు.
తతోఽన్యత్ పుప్లువే వేశ్మ మహాపార్శ్వస్య వీర్యవాన్। ముమోచ హనుమానగ్నిం కాలానలశిఖోపమమ్
తర్వాత హనుమంతుడు మహాపార్శ్వుని ఇంటికి దూకి, అక్కడ కాలాంతకాగ్నిలా అగ్నిని విడిచాడు.
వజ్రదంష్ట్రస్య చ తథా పుప్లువే స మహాకపిః। శుకస్య చ మహాతేజాః సారణస్య చ ధీమతః
అలాగే, ఆ మహా వానరుడు వజ్రదంష్ట్ర, శుక, మరియు తెలివైన సారణుల ఇళ్లకు దూకి, అగ్ని ప్రज్వలించాడు.
తథా చేన్ద్రజితో వేశ్మ దదాహ హరియూథపః। జమ్బుమాలేః సుమాలేశ్చ దదాహ భవనం తతః
అలాగే, వానరసేనాధిపతి ఇంద్రజిత్ ఇంటిని, ఆ తర్వాత జంబుమాలి, సుమాలిల ఇళ్లను కూడా దహించాడు.
రశ్మికేతోశ్చ భవనం సూర్యశత్రోస్తథైవ చ। హ్రస్వకర్ణస్య దంష్ట్రస్య రోమశస్య చ రక్షసః
రశ్మికేతు, సూర్యశత్రు, హ్రస్వకర్ణ, దంష్ట్ర, రోమశ అనే రాక్షసుల ఇళ్లను కూడా అతడు కాల్చేశాడు.
యుద్ధోన్మత్తస్య మత్తస్య ధ్వజగ్రీవస్య రక్షసః। విద్యుజ్జిహ్వస్య ఘోరస్య తథా హస్తిముఖస్య చ
యుద్ధోన్మత్త, మత్త, ధ్వజగ్రీవ, భయంకరుడైన విద్యుజ్జిహ్వ, హస్తిముఖ అనే రాక్షసుల ఇళ్లను కూడా దహించాడు.
కరాలస్య విశాలస్య శోణితాక్షస్య చైవ హి। కుమ్భకర్ణస్య భవనం మకరాక్షస్య చైవ హి
కరాళ, విశాల, శోణితాక్ష, కుంభకర్ణ, మకరాక్ష అనే రాక్షసుల ఇళ్లను కూడా కాల్చేశాడు.
నరాన్తకస్య కుమ్భస్య నికుమ్భస్య దురాత్మనః। యజ్ఞశత్రోశ్చ భవనం బ్రహ్మశత్రోస్తథైవ చ
నరాంతక, కుంభ, దురాత్ముడైన నికుంభ, యజ్ఞశత్రు, బ్రహ్మశత్రు అనే రాక్షసుల ఇళ్లను కూడా దహించాడు.
వర్జయిత్వా మహాతేజా విభీషణగృహం ప్రతి। క్రమమాణః క్రమేణైవ దదాహ హరిపుఙ్గవః
విభీషణుని ఇంటిని మినహాయించి, ఆ మహాబలుడు హనుమంతుడు ఒక్కొక్క ఇంటిని వరుసగా కాల్చుతూ వెళ్లాడు.
తేషు తేషు మహార్హేషు భవనేషు మహాయశాః। గృహేష్వృద్ధిమతామృద్ధిం దదాహ కపికుఞ్జరః
ఆ విలాసవంతమైన ఇళ్లలో, ధనికుల ఐశ్వర్యాన్ని ఆ వానరుల నాయకుడు అగ్నితో నాశనం చేశాడు.
సర్వేషాం సమతిక్రమ్య రాక్షసేన్ద్రస్య వీర్యవాన్। ఆససాదాథ లక్ష్మీవాన్ రావణస్య నివేశనమ్
అన్ని ఇళ్లను దాటి, పరాక్రమశాలి హనుమంతుడు రాక్షసాధిపతి రావణుని మహిమతో మెరిసే నివాసానికి చేరుకున్నాడు.
తతస్తస్మిన్ గృహే ముఖ్యే నానారత్నవిభూషితే। మేరుమన్దరసంకాశే నానామఙ్గలశోభితే
ఆ ప్రధాన గృహంలో, వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడిన, మేరు, మందర పర్వతాల్లా మెరిసే, అనేక శుభలక్షణాలతో నిండిన ఆ ఇంట్లో—
ప్రదీప్తమగ్నిముత్సృజ్య లాఙ్గూలాగ్రే ప్రతిష్ఠితమ్। ననాద హనుమాన్ వీరో యుగాన్తజలదో యథా
హనుమంతుడు తన తోక చివర అగ్ని వెలువడి, యుగాంత మేఘంలా గర్జించాడు.
శ్వసనేన చ సంయోగాదతివేగో మహాబలః। కాలాగ్నిరివ జజ్వాల ప్రావర్ధత హుతాశనః
గాలి బలంతో ఆ అగ్ని మహా వేగంగా వ్యాపించి, కాలాంతకాగ్నిలా పెరిగింది.
ప్రదీప్తమగ్నిం పవనస్తేషు వేశ్మసు చారయన్। తాని కాఞ్చనజాలాని ముక్తామణిమయాని చ
ఆ మండుతున్న అగ్నిని ఆ ఇళ్లలో చుట్టూ వ్యాపింపజేసి, బంగారు జాలాలు, ముత్యాలు, రత్నాలతో చేసిన వాటిని కూడా కాల్చేశాడు.
భవనాని వ్యశీర్యన్త రత్నవన్తి మహాన్తి చ। తాని భగ్నవిమానాని నిపేతుర్వసుధాతలే
మహా విలాసవంతమైన, రత్నాలతో అలంకరించబడిన భవనాలు చిద్రం అయిపోయాయి; వాటి మీద గోపురాలు విరిగిపడి, భూమిపై కూలిపోయాయి.
భవనానీవ సిద్ధానామమ్బరాత్ పుణ్యసంక్షయే। సంజజ్ఞే తుములః శబ్దో రాక్షసానాం ప్రధావతామ్
సిద్ధుల పుణ్యము తీరినప్పుడు వారి గృహాలు ఆకాశం నుండి పడిపోవడంలా, పారిపోతున్న రాక్షసుల నుండి ఘోరమైన శబ్దం వినిపించింది.
స్వే స్వే గృహపరిత్రాణే భగ్నోత్సాహోజ్ఝితశ్రియామ్। నూనమేషోఽగ్నిరాయాతః కపిరూపేణ హా ఇతి
ప్రతి ఒక్కరు తమ తమ ఇళ్లను కాపాడేందుకు ప్రయత్నిస్తూ, ధైర్యం కోల్పోయి, అదృష్టం వదిలిపెట్టినవారు, 'ఇది ఖచ్చితంగా కోతి రూపంలో వచ్చిన అగ్నే, హాయ్!' అని విలపించారు.
క్రన్దన్త్యః సహసా పేతుః స్తనంధయధరాః స్త్రియః। కాశ్చిదగ్నిపరీతాఙ్గ్యో హర్మ్యేభ్యో ముక్తమూర్ధజాః
తల్లులు తమ పిల్లలను పాలిస్తూ ఉన్న సమయంలో అకస్మాత్తుగా భవనాల నుండి కింద పడిపోయారు; కొందరి శరీరాలు అగ్నిలో చుట్టబడి, జుట్టు విప్పి పరుగెత్తారు.
పతన్త్యోరేజిరేఽభ్రేభ్యః సౌదామన్య ఇవామ్బరాత్। వజ్రవిద్రుమవైదూర్యముక్తారజతసంహతాన్
వారు ఆ భవనాలపై నుండి పడుతూ పరుగెత్తినప్పుడు, వజ్రం, పద్మరాగం, వైడూర్యం, ముత్యాలు, వెండి వంటి ఆభరణాలతో మెరిసిపోతూ, మేఘాల నుండి మెరుపులా కనిపించారు.
విచిత్రాన్ భవనాద్ధాతూన్ స్యన్దమానాన్ దదర్శ సః। నాగ్నిస్తృప్యతి కాష్ఠానాం తృణానాం చ యథా తథా
ఆ అద్భుతమైన భవనాల నుండి రకరకాల లోహాలు కరిగిపోతూ వస్తున్నదాన్ని హనుమంతుడు చూశాడు; అగ్నికి ఎప్పుడూ కట్టెలు, పుల్లలు తగిలినా తృప్తి కలగదు కదా, అలాగే—
హనూమాన్ రాక్షసేన్ద్రాణాం వధే కించిన్న తృప్యతి। న హనూమద్విశస్తానాం రాక్షసానాం వసున్ధరా
హనుమంతుడు రాక్షసాధిపతులను సంహరించినా అతనికి తృప్తి కలగలేదు; హనుమంతుడిచేత చనిపోయిన రాక్షసులతో భూమికీ తృప్తి రాలేదు.
హనూమతా వేగవతా వానరేణ మహాత్మనా। లఙ్కాపురం ప్రదగ్ధం తద్ రుద్రేణ త్రిపురం యథా
వేగవంతుడైన, మహాత్ముడైన వానరుడైన హనుమంతుడు లంక నగరాన్ని పూర్తిగా కాల్చేశాడు; అది రుద్రుడు త్రిపురాన్ని కాల్చినట్లే జరిగింది.
తతః స లఙ్కాపురపర్వతాగ్రే సముత్థితో భీమపరాక్రమోఽగ్నిః। ప్రసార్య చూడావలయం ప్రదీప్తో హనూమతా వేగవతోపసృష్టః
అప్పుడా భయంకరమైన అగ్ని, లంకా నగర పర్వత శిఖరంపై ఉద్భవించి, తన జ్వాలల కిరీటాన్ని విస్తరించి, వేగవంతుడైన హనుమంతుడు ప్రేరేపించినట్లుగా మండింది.
యుగాన్తకాలానలతుల్యరూపః సమారుతోఽగ్నిర్వవృధే దివస్పృక్। విధూమరశ్మిర్భవనేషు సక్తో రక్షఃశరీరాజ్యసమర్పితార్చిః
ప్రళయకాల అగ్నిలా, గాలితో పెరిగి, ఆకాశాన్ని తాకుతూ, పొగ లేని కాంతితో, భవనాలపై అంటుకుని, రాక్షస శరీరాల మేదతో జ్వాలలు పెరిగాయి.
ఆదిత్యకోటీసదృశః సుతేజా లఙ్కాం సమస్తాం పరివార్య తిష్ఠన్। శబ్దైరనేకైరశనిప్రరూఢై- ర్భిన్దన్నివాణ్డం ప్రబభౌ మహాగ్నిః
కోటికోట్ల సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ, ఆ మహాగ్ని లంకను చుట్టుముట్టి నిలబడి, ఎన్నో ఉరుముల శబ్దాలతో, బ్రహ్మాండాన్ని చీల్చినట్లుగా భయంకరంగా కనిపించింది.
తత్రామ్బరాదగ్నిరతిప్రవృద్ధో రూక్షప్రభః కింశుకపుష్పచూడః। నిర్వాణధూమాకులరాజయశ్చ నీలోత్పలాభాః ప్రచకాశిరేఽభ్రాః
అక్కడ ఆకాశంలో నుండి తీవ్రమైన కాంతితో, కింశుకపువ్వుల కిరీటంతో అగ్ని మండింది; ఆ అగ్ని ఆర్పడంలో వచ్చిన పొగ, ధూళితో నీలోత్పలాల్లాంటి మేఘాలు మెరిసిపోయాయి.