స పక్షిరాజోపమతుల్యవేగై- ర్వ్యాఘ్రైశ్చతుర్భిః స తు తీక్ష్ణదంష్ట్రైః। రథం సమాయుక్తమసహ్యవేగః సమారురోహేన్ద్రజిదిన్ద్రకల్పః
ఇంద్రునితో సమానమైన ఇంద్రజిత్, పక్షిరాజు వేగంతో పరుగెత్తే నాలుగు పులులతో, భయంకరమైన పదునైన పళ్ళు కలిగినవాటితో కలిపిన తన రథాన్ని ఎక్కాడు.
స రథీ ధన్వినాం శ్రేష్ఠః శస్త్రజ్ఞోఽస్త్రవిదాం వరః। రథేనాభియయౌ క్షిప్రం హనూమాన్ యత్ర సోఽభవత్
ఆ రథస్వారుడు, విల్లువారిలో శ్రేష్ఠుడు, ఆయుధ నిపుణులలో గొప్పవాడు, తన రథంలో వేగంగా హనుమంతుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు.
స తస్య రథనిర్ఘోషం జ్యాస్వనం కార్ముకస్య చ। నిశమ్య హరివీరోఽసౌ సమ్ప్రహృష్టతరోఽభవత్
ఆయన రథం గర్జన, విల్లు తంతి శబ్దం విని, ఆ వానర వీరుడు మరింత ఉల్లాసంతో నిండిపోయాడు.
ఇన్ద్రజిచ్చాపమాదాయ శితశల్యాంశ్చ సాయకాన్। హనూమన్తమభిప్రేత్య జగామ రణపణ్డితః
ఇంద్రజిత్, యుద్ధ నిపుణుడు, తన విల్లు, పదునైన బాణాలను తీసుకుని హనుమంతుని వైపు వచ్చాడు.
తస్మింస్తతః సంయతి జాతహర్షే రణాయ నిర్గచ్ఛతి బాణపాణౌ। దిశశ్చ సర్వాః కలుషా బభూవు- ర్మృగాశ్చ రౌద్రా బహుధా వినేదుః
అతడు యుద్ధానికి సంతోషంతో, బాణాలను చేతబట్టి బయలుదేరినప్పుడు, అన్ని దిక్కులు అపశకునంగా మారాయి, అనేక రకాల క్రూరమృగాలు భయంకరంగా అరచేశాయి.
సమాగతాస్తత్ర తు నాగయక్షా మహర్షయశ్చక్రచరాశ్చ సిద్ధాః। నభః సమావృత్య చ పక్షిసఙ్ఘా వినేదురుచ్చైః పరమప్రహృష్టాః
అక్కడ నాగులు, యక్షులు, మహర్షులు, ఆకాశంలో సంచరించే సిద్ధులు, పక్షుల గుంపులు కూడి, ఆకాశాన్ని నిండా గట్టిగా ఆనందంగా అరవడం మొదలుపెట్టారు.
ఆయాన్తం స రథం దృష్ట్వా తూర్ణమిన్ద్రధ్వజం కపిః। ననాద చ మహానాదం వ్యవర్ధత చ వేగవాన్
ఇంద్రధ్వజానికి సమానంగా పరుగెత్తే ఆ రథం వేగంగా వస్తున్నదాన్ని చూసి, ఆ వానరుడు గొప్ప గర్జనతో అరవడం, తన వేగాన్ని పెంచడం చేశాడు.
ఇన్ద్రజిత్ స రథం దివ్యమాశ్రితశ్చిత్రకార్ముకః। ధనుర్విస్ఫారయామాస తడిదూర్జితనిఃస్వనమ్
ఇంద్రజిత్, దివ్యమైన రథంపై, అద్భుతమైన విల్లు చేతబట్టి, ఆ విల్లు తంతి మేఘగర్జనలా శబ్దం చేస్తూ లాగాడు.
తతః సమేతావతితీక్ష్ణవేగౌ మహాబలౌ తౌ రణనిర్విశఙ్కౌ। కపిశ్చ రక్షోఽధిపతేస్తనూజః సురాసురేన్ద్రావివ బద్ధవైరౌ
అప్పుడు ఇద్దరూ, భయంకరమైన వేగం, అపారమైన బలంతో, యుద్ధంలో భయపడకుండా, వానరుడు, రాక్షసాధిపతికి కుమారుడు, పరస్పరం శత్రుత్వంతో ఇంద్రుడు, అసురేంద్రుడు లాగ నిలబడ్డారు.
స తస్య వీరస్య మహారథస్య ధనుష్మతః సంయతి సమ్మతస్య। శరప్రవేగం వ్యహనత్ ప్రవృద్ధ- శ్చచార మార్గే పితురప్రమేయః
ఆ మహారథి, యుద్ధంలో పేరుగాంచిన విల్లు వాడి బాణవర్షాన్ని, వాయుపుత్రుడు అయిన హనుమంతుడు తిప్పికొట్టి, తన దారిలో ముందుకు సాగాడు.
తతః శరానాయతతీక్ష్ణశల్యాన్ సుపత్రిణః కాఞ్చనచిత్రపుఙ్ఖాన్। ముమోచ వీరః పరవీరహన్తా సుసంతతాన్ వజ్రసమానవేగాన్
అప్పుడు శత్రువులను సంహరించేవాడు, బంగారు రంగులతో మెరిసే, పదునైన, బాగా రెక్కలు కలిగిన బాణాలను, మేఘపు మెరుపుల్లా వేగంగా వరుసగా వదిలాడు.
తతః స తత్స్యన్దననిఃస్వనం చ మృదఙ్గభేరీపటహస్వనం చ। వికృష్యమాణస్య చ కార్ముకస్య నిశమ్య ఘోషం పునరుత్పపాత
అప్పుడు ఆ రథం శబ్దం, మృదంగం, భేరి, పటాహ శబ్దాలు, విల్లు లాగినప్పుడు వచ్చే శబ్దాన్ని విని, హనుమంతుడు మళ్లీ ఎగిరాడు.
శరాణామన్తరేష్వాశు వ్యావర్తత మహాకపిః। హరిస్తస్యాభిలక్ష్యస్య మోక్షయఁల్లక్ష్యసంగ్రహమ్
అప్పుడా మహాకపిని, బాణాల మధ్యలో చురుకుగా సంచరిస్తూ, అర్చర్ లక్ష్యాన్ని తప్పించి, అతని నిపుణతను అడ్డగించాడు.
శరాణామగ్రతస్తస్య పునః సమభివర్తత। ప్రసార్య హస్తౌ హనుమానుత్పపాతానిలాత్మజః
ఆ బాణాల ముందు, చేతులు విస్తరించి, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు మళ్లీ ఎగిరిపడ్డాడు.
తావుభౌ వేగసమ్పన్నౌ రణకర్మవిశారదౌ। సర్వభూతమనోగ్రాహి చక్రతుర్యుద్ధముత్తమమ్
వేగవంతులైన ఆ ఇద్దరూ, యుద్ధంలో నిపుణులు, అన్ని జీవుల మనసులను ఆకర్షించే గొప్ప యుద్ధాన్ని చేశారు.
హనూమతో వేద న రాక్షసోఽన్తరం న మారుతిస్తస్య మహాత్మనోఽన్తరమ్। పరస్పరం నిర్విషహౌ బభూవతుః సమేత్య తౌ దేవసమానవిక్రమౌ
హనుమంతునిలో ఎలాంటి లోపం లేదని రాక్షసుడు గ్రహించలేకపోయాడు; అలాగే ఆ మహాత్ముడిలో వాయుదేవుడికీ లోపం కనపడలేదు. దేవతలతో సమానమైన వీరత్వంతో, ఇద్దరూ ఎదురెదురుగా నిలబడి, ఒకరికొకరు ఎదురవ్వలేని స్థితికి వచ్చారు.
తతస్తు లక్ష్యే స విహన్యమానే శరేష్వమోఘేషు చ సమ్పతత్సు। జగామ చిన్తాం మహతీం మహాత్మా సమాధిసంయోగసమాహితాత్మా
అప్పుడు లక్ష్యం తాకబడుతూ, అప్రమేయమైన బాణాలు వరుసగా వస్తుండగా, ఆ మహాత్ముడు తన మనసును ఏకాగ్రతతో స్థిరపరిచి, లోతైన ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
తతో మతిం రాక్షసరాజసూను- శ్చకార తస్మిన్ హరివీరముఖ్యే। అవధ్యతాం తస్య కపేః సమీక్ష్య కథం నిగచ్ఛేదితి నిగ్రహార్థమ్
ఆపుడు రాక్షసరాజు కుమారుడు, ఆ వానరవీరుని అవధ్యతను గమనించి, ఇతన్ని ఎలా జయించాలా అని ఆలోచించాడు.
తతః పైతామహం వీరః సోఽస్త్రమస్త్రవిదాం వరః। సందధే సుమహాతేజాస్తం హరిప్రవరం ప్రతి
తర్వాత, ఆయుధాలలో నిపుణుడైన ఆ వీరుడు, బ్రహ్మదేవుని వరంగా వచ్చిన బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ఆ వానరశ్రేష్ఠునిపై ప్రయోగించాడు.
అవధ్యోఽయమితి జ్ఞాత్వా తమస్త్రేణాస్త్రతత్త్వవిత్। నిజగ్రాహ మహాబాహుం మారుతాత్మజమిన్ద్రజిత్
అతడు అవధ్యుడని తెలుసుకుని, ఆయుధ నిపుణుడైన ఇంద్రజిత్, ఆ మహాబాహువైన వాయుపుత్రుడిని ఆ బ్రహ్మాస్త్రంతో బంధించాడు.
తేన బద్ధస్తతోఽస్త్రేణ రాక్షసేన స వానరః। అభవన్నిర్విచేష్టశ్చ పపాత చ మహీతలే
ఆ రాక్షసుని ఆయుధంతో బంధించబడిన వానరు, కదలలేక, భూమిపై పడిపోయాడు.
తతోఽథ బుద్ధ్వా స తదస్త్రబన్ధం ప్రభోః ప్రభావాద్ విగతాల్పవేగః। పితామహానుగ్రహమాత్మనశ్చ విచిన్తయామాస హరిప్రవీరః
అప్పుడు ఆస్త్రబంధాన్ని గ్రహించి, ప్రభువు శక్తివల్ల తన శక్తి తగ్గిపోయిందని తెలుసుకుని, బ్రహ్మదేవుని అనుగ్రహాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, ఆ వానరశ్రేష్ఠుడు ఆలోచనలో పడ్డాడు.
తతః స్వాయమ్భువైర్మన్త్రైర్బ్రహ్మాస్త్రం చాభిమన్త్రితమ్। హనూమాంశ్చిన్తయామాస వరదానం పితామహాత్
తర్వాత హనుమంతుడు, బ్రహ్మదేవుని వరప్రదానాన్ని, బ్రహ్మమంత్రాలతో శక్తివంతమైన బ్రహ్మాస్త్రాన్ని మనసులో ఆలోచించాడు.
న మేఽస్య బన్ధస్య చ శక్తిరస్తి విమోక్షణే లోకగురోః ప్రభావాత్। ఇత్యేవమేవం విహితోఽస్త్రబన్ధో మయాఽఽత్మయోనేరనువర్తితవ్యః
ఈ బంధాన్ని విడిపించేందుకు నాకు శక్తి లేదు, లోకగురువు మహిమ వల్ల ఇది జరిగింది. అందుకే ఈ ఆయుధబంధం జరిగింది; ఆ స్వయంభువు సంకల్పాన్ని నేను అనుసరించాలి.
స వీర్యమస్త్రస్య కపిర్విచార్య పితామహానుగ్రహమాత్మనశ్చ। విమోక్షశక్తిం పరిచిన్తయిత్వా పితామహాజ్ఞామనువర్తతే స్మ
ఆ వానరు, ఆయుధబలం, బ్రహ్మదేవుని అనుగ్రహం, తన శక్తిని పరిశీలించి, విడిపోవడం గురించి ఆలోచించి, బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞను పాటించాడు.
అస్త్రేణాపి హి బద్ధస్య భయం మమ న జాయతే। పితామహమహేన్ద్రాభ్యాం రక్షితస్యానిలేన చ
ఈ ఆయుధంతో బంధించబడ్డా నాకు భయం లేదు; ఎందుకంటే బ్రహ్మదేవుడు, మహేంద్రుడు, వాయుదేవుడు నన్ను కాపాడుతున్నారు.
గ్రహణే చాపి రక్షోభిర్మహన్మే గుణదర్శనమ్। రాక్షసేన్ద్రేణ సంవాదస్తస్మాద్ గృహ్ణన్తు మాం పరే
రాక్షసులు నన్ను పట్టుకుంటే నా గుణాలు బయటపడతాయి; రాక్షసేంద్రుడితో సంభాషణ జరుగుతుంది. అందుకే ఇతరులు నన్ను పట్టుకోవచ్చు.
స నిశ్చితార్థః పరవీరహన్తా సమీక్ష్యకారీ వినివృత్తచేష్టః। పరైః ప్రసహ్యాభిగతైర్నిగృహ్య ననాద తైస్తైః పరిభర్త్స్యమానః
తన లక్ష్యాన్ని నిర్ణయించుకుని, శత్రువులను సంహరించగల వీరుడు, ఆలోచనతో కదలికలు ఆపి, బలవంతంగా వచ్చిన వారిచేత పట్టుబడి, అవమానించబడుతూ గర్జించాడు.
తతస్తే రాక్షసా దృష్ట్వా వినిశ్చేష్టమరిందమమ్। బబన్ధుః శణవల్కైశ్చ ద్రుమచీరైశ్చ సంహతైః
తర్వాత, ఆ రాక్షసులు, శత్రువులను జయించిన వానరుడు కదలకుండా ఉన్నాడని చూసి, శణబల్కలు, చెట్టు తొక్కలతో బలంగా కట్టేశారు.
స రోచయామాస పరైశ్చ బన్ధం ప్రసహ్య వీరైరభిగర్హణం చ। కౌతూహలాన్మాం యది రాక్షసేన్ద్రో ద్రష్టుం వ్యవస్యేదితి నిశ్చితార్థః
ఇతరులు తనను బంధించడాన్ని, దూషించడాన్ని హనుమంతుడు అంగీకరించాడు. 'రాక్షసేంద్రుడు ఆసక్తితో నన్ను చూడాలనుకుంటే' అని నిశ్చయంగా భావించాడు.