తస్య చైవ శిరో నాస్తి న బాహూ న చ జానునీ । న ధనుర్నరథో నాశ్వాస్తత్రాదృశ్యన్త నేషవః
అతనికి తల, చేతులు, మోకాళ్లు ఏదీ మిగలలేదు. అక్కడ విల్లు, రథం, గుర్రాలు, బాణాలు కూడా కనిపించలేదు.
స హతస్తరసా తేన జమ్బుమాలీ మహాబలః । పపాత నిహతో భూవౌ చూర్ణితాఙ్గవిభూషణః
అలా హనుమంతుడు బలంగా కొట్టి, మహాబలుడు జంబుమాళీ చనిపోయి నేలపై పడిపోయాడు. అతని ఆభరణాలు, అవయవాలు కూడా నశించిపోయాయి.
జమ్బుమాలిం చ నిహతం కిఙ్కరాంశ్చ మహాబలాన్ । చుక్రోధ రావణః శ్రుత్వా కోపసంరక్త లోచనః
జంబుమాళీ చనిపోయాడని, బలమైన కింకరులు కూడా మృతిచెందారని విని, రావణుడు కోపంతో కన్నులు ఎర్రగా మారిపోయాయి.
స రోషసంవర్తితతామ్రలోచనః ప్రహస్త పుత్రే నిహతే మహాబలే । అమాత్యపుత్రానతివీర్యవిక్రమాన్ సమాదిదేశాశు నిశాచరేశ్వరః
కోపంతో కళ్లలో ఎరుపు నిండిన రాత్రివాసుల అధిపతి, ప్రహస్తుని బలమైన కుమారుడు చనిపోయిన తర్వాత, తన మంత్రుల బలవంతమైన కుమారులను వెంటనే ఆజ్ఞాపించాడు.
thumb|పఞ్చచత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే పఞ్చచత్వారింశః సర్గః ॥౫-
ఇప్పుడు నలభై ఐదవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
తతస్తే రాక్షసేన్ద్రేణ చోదితా మన్త్రిణః సుతాః। నిర్యయుర్భవనాత్ తస్మాత్ సప్త సప్తార్చివర్చసః
అంతట రాక్షసాధిపతి ఆజ్ఞతో, మంత్రుల కుమారులు ఏడుగురు, అగ్నిజ్వాలలా ప్రకాశిస్తూ ఆ భవనంనుంచి బయలుదేరారు.
హేమజాలపరిక్షిప్తైర్ధ్వజవద్భిః పతాకిభిః। తోయదస్వననిర్ఘోషైర్వాజియుక్తైర్మహారథైః
బంగారు జాలాలతో చుట్టబడి, పతాకలు రెపరెపలాడుతూ, మేఘగర్జనలా గుర్రాలు లాగుతున్న గొప్ప రథాలతో వారు బయలుదేరారు.
తప్తకాఞ్చనచిత్రాణి చాపాన్యమితవిక్రమాః। విస్ఫారయన్తః సంహృష్టాస్తడిద్వన్త ఇవామ్బుదాః
తపించిన బంగారంతో అలంకరించిన విల్లు పట్టుకుని, ఆనందంగా ఆ యోధులు వాటిని ఎడురుగా లాగారు. వారు మెరుపులతో కూడిన మేఘాల్లా కనిపించారు.
జనన్యస్తాస్తతస్తేషాం విదిత్వా కింకరాన్ హతాన్। బభూవుః శోకసమ్భ్రాన్తాః సబాన్ధవసుహృజ్జనాః
వారి తల్లులు, బంధువులు, స్నేహితులు — కింకరులు చనిపోయారని తెలుసుకుని — దుఃఖంతో కలవరపడ్డారు.
తే పరస్పరసంఘర్షాత్ తప్తకాఞ్చనభూషణాః। అభిపేతుర్హనూమన్తం తోరణస్థమవస్థితమ్
తపించిన బంగారు ఆభరణాలు ధరించిన వారు, ఒకరితో ఒకరు కలిసిపడి, ద్వారంపై నిలబడి ఉన్న హనుమంతుడి వైపు దూసుకెళ్లారు.
సృజన్తో బాణవృష్టిం తే రథగర్జితనిఃస్వనాః। ప్రావృట్కాల ఇవామ్భోదా విచేరుర్నైర్ఋతామ్బుదాః
వారు బాణవర్షాన్ని వదులుతూ, రథాలు గర్జిస్తూ, వర్షకాల మేఘాల్లా ఆ రాక్షసులు అక్కడ చుట్టూ సంచరించారు.
అవకీర్ణస్తతస్తాభిర్హనూమాన్ శరవృష్టిభిః। అభవత్ సంవృతాకారః శైలరాడివ వృష్టిభిః
అప్పుడు ఆ బాణవర్షాలతో హనుమంతుడు కప్పబడి, అతని రూపం వర్షంలో కొండలా కనబడకుండా పోయింది.
స శరాన్ వఞ్చయామాస తేషామాశుచరః కపిః। రథవేగాంశ్చ వీరాణాం విచరన్ విమలేఽమ్బరే
ఆ వానరుడు, వారి బాణాలను, యోధుల రథాల వేగాన్ని తప్పించుకుంటూ, నిర్మలమైన ఆకాశంలో సంచరించాడు.
స తైః క్రీడన్ ధనుష్మద్భిర్వ్యోమ్ని వీరః ప్రకాశతే। ధనుష్మద్భిర్యథా మేఘైర్మారుతః ప్రభురమ్బరే
విల్లు పట్టిన వారితో ఆకాశంలో ఆడుకుంటూ, ఆ వీరుడు మెఘాల మధ్య వాయుదేవుడు మెరిసినట్లు ప్రకాశించాడు.
స కృత్వా నినదం ఘోరం త్రాసయంస్తాం మహాచమూమ్। చకార హనుమాన్ వేగం తేషు రక్షఃసు వీర్యవాన్
హనుమంతుడు ఘోరమైన అరుపుతో ఆ మహాసేనను భయపెట్టి, ఆ రాక్షసుల మధ్య తన వేగాన్ని చూపించాడు.
తలేనాభిహనత్ కాంశ్చిత్ పాదైః కాంశ్చిత్ పరంతపః। ముష్టిభిశ్చాహనత్ కాంశ్చిన్నఖైః కాంశ్చిద్ వ్యదారయత్
విపక్షులను బాధించే వాడు, కొంతమందిని తన చేతిపిడికితో, మరికొంతమందిని కాళ్లతో, ఇంకొంతమందిని ముష్టులతో కొట్టి, ఇంకొంతమందిని గోర్లు తో చీల్చాడు.
ప్రమమాథోరసా కాంశ్చిదూరుభ్యామపరానపి। కేచిత్ తస్యైవ నాదేన తత్రైవ పతితా భువి
కొంతమందిని ఛాతీతో, మరికొంతమందిని తొడలతో నలిపాడు. అతని అరుపు ధ్వనితో కొంతమంది అక్కడే నేలపై పడిపోయారు.
తతస్తేష్వవసన్ నేషు భూమౌ నిపతితేషు చ। తత్సైన్యమగమత్ సర్వం దిశో దశ భయార్దితమ్
అక్కడ మిగిలిన వారు నేలపై పడిపోతుండగా, ఆ సైన్యం అంతా భయంతో పది దిక్కులవైపు పారిపోయింది.
వినేదుర్విస్వరం నాగా నిపేతుర్భువి వాజినః। భగ్ననీడధ్వజచ్ఛత్రైర్భూశ్చ కీర్ణాభవద్ రథైః
ఏనుగులు గట్టిగా అరవగా, గుర్రాలు నేలపై పడిపోవగా, ధ్వజాలు, పతాకలు, గొడుగులు విరిగిన రథాలతో భూమి నిండిపోయింది.
స్రవతా రుధిరేణాథ స్రవన్త్యో దర్శితాః పథి। వివిధైశ్చ స్వనైర్లఙ్కా ననాద వికృతం తదా
రక్తం ప్రవహిస్తూ మార్గంలో కనబడింది. లంకా భయంకరమైన శబ్దాలతో గర్జించింది.
స తాన్ ప్రవృద్ధాన్ వినిహత్య రాక్షసాన్ మహాబలశ్చణ్డపరాక్రమః కపిః। యుయుత్సురన్యైః పునరేవ రాక్షసై- స్తదేవ వీరోఽభిజగామ తోరణమ్
అంతటి బలమైన రాక్షసులను సంహరించిన ఆ మహాబలుడు, ఉగ్రవీరుడు, మిగిలిన రాక్షసులతో యుద్ధానికి తహతహలాడుతూ, మళ్లీ అదే ద్వారానికి వచ్చాడు.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే పఞ్చచత్వారింశః సర్గః ।। ౫.
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి racchina మహారామాయణంలో, సుందరకాండలో నలభై ఐదవ సర్గ ముగిసింది.
thumb|షట్చత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే షట్చత్వారింశః సర్గః ॥౫-
ఇప్పుడు వాల్మీకి మహర్షి racchina మహారామాయణంలో, సుందరకాండలో నలభై ఆరవ సర్గను వినండి.
హతాన్ మన్త్రిసుతాన్ బుద్ధ్వా వానరేణ మహాత్మనా। రావణః సంవృతాకారశ్చకార మతిముత్తమామ్
వానరుడైన మహాత్ముడు తన మంత్రుల కుమారులను చంపాడని తెలుసుకుని, రావణుడు తన భావాలను దాచుకుని, గొప్ప యోచన చేశాడు.
స విరూపాక్షయూపాక్షౌ దుర్ధరం చైవ రాక్షసమ్। ప్రఘసం భాసకర్ణం చ పఞ్చ సేనాగ్రనాయకాన్
విరూపాక్షుడు, యూపాక్షుడు, దుర్ధర అనే రాక్షసుడు, ప్రఘసుడు, భాసకర్ణుడు — ఈ ఐదుగురు సేనాధిపతులను అతడు పిలిపించాడు.
సందిదేశ దశగ్రీవో వీరాన్ నయవిశారదాన్। హనూమద్గ్రహణేఽవ్యగ్రాన్ వాయువేగసమాన్ యుధి
పది తలలవాడు వీరులను, యుద్ధంలో చిత్తశుద్ధిగా ఉండే, నయపరంగా ప్రవర్తించగలవారిని, వాయువంత వేగంగా ఉండే వారిని హనుమంతుని పట్టుకొమ్మని ఆదేశించాడు.
యాత సేనాగ్రగాః సర్వే మహాబలపరిగ్రహాః। సవాజిరథమాతఙ్గాః స కపిః శాస్యతామితి
మీరు అందరూ, సేనాధిపతులుగా, గొప్ప బలంతో, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో కలిసి వెళ్ళి ఆ వానరుణ్ణి అదుపులోకి తేవాలని చెప్పాడు.
యత్తైశ్చ ఖలు భావ్యం స్యాత్ తమాసాద్య వనాలయమ్। కర్మ చాపి సమాధేయం దేశకాలావిరోధితమ్
ఆ అడవిలో నివసించే వానరుణ్ణి ఎదుర్కొన్నప్పుడు ఏది చేయాల్సి ఉంటే, ఆ పని ఆ సమయం, స్థలానికి తగినట్టు చేయండి.
న హ్యహం తం కపిం మన్యే కర్మణా ప్రతి తర్కయన్। సర్వథా తన్మహద్ భూతం మహాబలపరిగ్రహమ్
ఆ వానరుడు చేసిన పనులను చూస్తే, అతడు సాధారణుడు కాదని నాకు అనిపించదు; అతనిలో అపారమైన బలం ఉంది.
వానరోఽయమితి జ్ఞాత్వా నహి శుద్ధ్యతి మే మనః। నైవాహం తం కపిం మన్యే యథేయం ప్రస్తుతా కథా
ఇతడు వానరుడని తెలిసినా నా మనసు నిశ్చింతపడటం లేదు; ఈ కథలో చెప్పినట్టు అతడిని నేను భావించడం లేదు.