ఈదృగ్విధైస్తు హరిభిర్వృతో దన్తనఖాయుధైః। శతైః శతసహస్రైశ్చ కోటిభిశ్చాయుతైరపి
'ఇలాంటి వానరులు, పళ్లూ నఖాలే ఆయుధాలుగా వందలు, లక్షలు, కోట్లు, కోట్ల కొద్దీ నన్ను చుట్టుముట్టి ఉన్నారు.'
ఆగమిష్యతి సుగ్రీవః సర్వేషాం వో నిషూదనః। నేయమస్తి పురీ లఙ్కా న యూయం న చ రావణః। యస్య త్విక్ష్వాకువీరేణ బద్ధం వైరం మహాత్మనా
'మీ అందరిని సంహరించగల సుగ్రీవుడు త్వరలో వస్తాడు. ఇకమీదట ఈ లంక నగరానికి, మీకు, రావణుడికీ ఎలాంటి ఆశ లేదు. ఎందుకంటే ఇక్ష్వాకువంశ వీరుడైన రామునితో శత్రుత్వం ఏర్పడింది.'
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే త్రిచత్వారింశః సర్గః ॥ ౫.
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి రచించిన పవిత్రమైన రామాయణంలో, సుందరకాండలో నలభై మూడు వ సర్గ ముగిసింది.
thumb|చతుశ్చత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే చతుశ్చత్వారింశః సర్గః ॥౫-
పవిత్రమైన వాల్మీకి రామాయణంలోని సుందరకాండలో నలభై నాలుగు వ సర్గను వినండి.
సందిష్టో రాక్షసేన్ద్రేణ ప్రహస్తస్య సుతో బలీ । జమ్బుమాలీ మహాదంష్ట్రో నిర్జగామ ధనుర్ధరః
రాక్షసాధిపతి ఆజ్ఞతో, ప్రహస్తుని కుమారుడైన బలవంతుడు, పెద్ద దవళాలు ఉన్న, ధనుస్సు ధరించిన జంబుమాళి బయటకు వచ్చాడు.
రక్తమాల్యామ్బరధరః స్రగ్వీ రుచిరకుణ్డలః । మహాన్ వివృత్తనయనశ్చణ్డః సమరదుర్జయః
ఆయన ఎర్ర మాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, అలంకారములతో, మెరిసే కుండలాలతో, పెద్ద పెద్ద కళ్లతో, భయంకరంగా, యుద్ధంలో ఓడించలేనివాడిగా కనిపించాడు.
ధనుః శక్రధనుఃప్రఖ్యం మహద్రుచిరసాయకమ్ । విస్ఫారయానో వేగేన వజ్రాశనిసమస్వనమ్
అతని ధనుస్సు ఇంద్రుని ధనుస్సుకు సమానంగా, గొప్పదిగా, అందంగా మెరిసింది. అతను వేగంగా బాణాన్ని పెట్టి లాగినప్పుడు, అది వజ్రం మోగినట్టు, మెరుపు మోగినట్టు శబ్దం చేసింది.
తస్య విస్ఫారఘోషేణ ధనుషో మహతా దిశః । ప్రదిశశ్చ నభశ్చెవ సహసా సమపూర్యత
ఆయన ధనుస్సు మోగిన శబ్దంతో, దిక్కులు, మధ్య దిక్కులు, ఆకాశం అంతా ఒక్కసారిగా శబ్దంతో నిండిపోయింది.
రథేన ఖరయుక్తేన తమాగతముదీక్ష్య సః । హనుమాన్ వేగసంపన్నో జహర్ష చ ననాద చ
తాడిద్దులిచ్చిన రథంలో అతను దగ్గరకి వస్తున్నాడని చూసి, వేగంగా కదిలే హనుమంతుడు ఆనందంతో గర్జించాడు.
తం తోరణవిటఙ్కస్థం హనుమన్తం మహాకపిమ్ । జమ్బుమాలీ మహాబాహుర్వివ్యాధ నిశితైః శరైః
అతడు తోట గోడపై నిలబడి ఉన్న మహాకపిగా హనుమంతుడిని, గొప్ప బలశాలిగా జంబుమాళీ పదునైన బాణాలతో తాకాడు.
అర్ధచన్ద్రేణ వదనే శిరస్యేకేన కర్ణినా । బాహ్వోర్వివ్యాధ నారాచైర్దశభిస్తం కపీశ్వరమ్
అర్ధచంద్రాకార బాణంతో ముఖాన్ని, పిచ్చిక బాణంతో తలను, పదిమంది బలమైన ఇనుపబాణాలతో రెండు చేతులను ఆ కపిశ్వరుడికి గాయపరిచాడు.
తస్య తచ్ఛుశుభే తామ్రం శరేణాభిహతం ముఖమ్ । శరదీవామ్బుజమ్ఫుల్లం విద్ధం భాస్కరరశ్మినా
అతని ముఖం, రాగి రంగు బాణంతో తగిలి మెరిసింది. అది శరదృతువులో సూర్యకిరణాలతో తాకబడిన కమలంలా కనిపించింది.
తత్తస్య రక్తం రక్తేన రఞ్జితం శుశుభే ముఖమ్ । యథాకాశే మహాపద్మం సిక్తం చన్దనబిన్దుభిః
రక్తంతో ముంచిన అతని ముఖం, ఆ రక్తపు రంగుతో మరింత అందంగా మెరిసింది. అది ఆకాశంలో చందనబిందువులతో తడిసిన పెద్ద పద్మంలా కనిపించింది.
చుకోప బాణాభిహతో రాక్షసస్య మహాకపిః । తతః పార్శ్వేతివిపులాం దదర్శ మహతీం శిలామ్
రాక్షసుడి బాణాలు తగిలి మహాకపికి కోపం వచ్చింది. వెంటనే అతని పక్కన ఉన్న పెద్ద రాయిని చూశాడు.
తరసా తాం సముత్పాట్య చిక్షేప బలవద్బలీ । తాం శరైర్దశభిః క్రుద్ధస్తాడయామాస రాక్షసః
బలంగా ఆ రాయిని పీకి, శక్తివంతంగా విసిరాడు. ఆ రాక్షసుడు కోపంతో పదిబాణాలతో దానిని గుద్దాడు.
విపన్నం కర్మ తద్దృష్ట్వా హనుమాంశ్చణ్డవిక్రమః । సాలం విపులముత్పాట్య భ్రామయామాస వీర్యవాన్
తన ప్రయత్నం విఫలమైనదని చూసి, ఉగ్రవీరుడైన హనుమంతుడు గొప్ప బలంతో ఒక పెద్ద సాలవృక్షాన్ని పీకి తిప్పసాగాడు.
భ్రామయన్తం కపిం దృష్ట్వా సాలవృక్షం మహాబలమ్ । చిక్షేప సుబహూన్ బాణాన్ జమ్బుమాలీ మహాబలః
సాలవృక్షాన్ని తిప్పుతున్న మహాబలుడైన వానరుడిని చూసి, జంబుమాళీ గొప్ప బలంతో అనేక బాణాలు వదిలాడు.
సాలం చతుర్భిశ్చిచ్ఛేద వానరం పఞ్చభిర్భుజే । శిరస్యేకేన బాణేన దశభిస్తు స్తనాన్తరే
నాలుగు బాణాలతో సాలవృక్షాన్ని కోసాడు, ఐదు బాణాలతో వానరుని భుజాన్ని, ఒక బాణంతో తలను, పది బాణాలతో ఛాతిని తాకాడు.
స శరైః పూరితతనుః క్రోధేన మహతా వృతః । తమేవ పరిఘం గృహ్య భ్రామయామాస వేగతః
బాణాలతో శరీరం నిండిపోయి, గొప్ప కోపంతో నిండిన హనుమంతుడు అదే ఇనుపగదను పట్టుకుని వేగంగా తిప్పసాగాడు.
అతివేగోతివేగేన భ్రామయిత్వా బలోత్కటః । పరిఘం పాతయామాస జమ్బుమాలేర్మహోరసి
అత్యంత వేగంగా, బలంగా ఆ గదను తిప్పి, జంబుమాళీ యొక్క విపరీతమైన ఛాతిపై దానిని బలంగా కొట్టాడు.
తస్య చైవ శిరో నాస్తి న బాహూ న చ జానునీ । న ధనుర్నరథో నాశ్వాస్తత్రాదృశ్యన్త నేషవః
అతనికి తల, చేతులు, మోకాళ్లు ఏదీ మిగలలేదు. అక్కడ విల్లు, రథం, గుర్రాలు, బాణాలు కూడా కనిపించలేదు.
స హతస్తరసా తేన జమ్బుమాలీ మహాబలః । పపాత నిహతో భూవౌ చూర్ణితాఙ్గవిభూషణః
అలా హనుమంతుడు బలంగా కొట్టి, మహాబలుడు జంబుమాళీ చనిపోయి నేలపై పడిపోయాడు. అతని ఆభరణాలు, అవయవాలు కూడా నశించిపోయాయి.
జమ్బుమాలిం చ నిహతం కిఙ్కరాంశ్చ మహాబలాన్ । చుక్రోధ రావణః శ్రుత్వా కోపసంరక్త లోచనః
జంబుమాళీ చనిపోయాడని, బలమైన కింకరులు కూడా మృతిచెందారని విని, రావణుడు కోపంతో కన్నులు ఎర్రగా మారిపోయాయి.
స రోషసంవర్తితతామ్రలోచనః ప్రహస్త పుత్రే నిహతే మహాబలే । అమాత్యపుత్రానతివీర్యవిక్రమాన్ సమాదిదేశాశు నిశాచరేశ్వరః
కోపంతో కళ్లలో ఎరుపు నిండిన రాత్రివాసుల అధిపతి, ప్రహస్తుని బలమైన కుమారుడు చనిపోయిన తర్వాత, తన మంత్రుల బలవంతమైన కుమారులను వెంటనే ఆజ్ఞాపించాడు.
thumb|పఞ్చచత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే పఞ్చచత్వారింశః సర్గః ॥౫-
ఇప్పుడు నలభై ఐదవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
తతస్తే రాక్షసేన్ద్రేణ చోదితా మన్త్రిణః సుతాః। నిర్యయుర్భవనాత్ తస్మాత్ సప్త సప్తార్చివర్చసః
అంతట రాక్షసాధిపతి ఆజ్ఞతో, మంత్రుల కుమారులు ఏడుగురు, అగ్నిజ్వాలలా ప్రకాశిస్తూ ఆ భవనంనుంచి బయలుదేరారు.
హేమజాలపరిక్షిప్తైర్ధ్వజవద్భిః పతాకిభిః। తోయదస్వననిర్ఘోషైర్వాజియుక్తైర్మహారథైః
బంగారు జాలాలతో చుట్టబడి, పతాకలు రెపరెపలాడుతూ, మేఘగర్జనలా గుర్రాలు లాగుతున్న గొప్ప రథాలతో వారు బయలుదేరారు.
తప్తకాఞ్చనచిత్రాణి చాపాన్యమితవిక్రమాః। విస్ఫారయన్తః సంహృష్టాస్తడిద్వన్త ఇవామ్బుదాః
తపించిన బంగారంతో అలంకరించిన విల్లు పట్టుకుని, ఆనందంగా ఆ యోధులు వాటిని ఎడురుగా లాగారు. వారు మెరుపులతో కూడిన మేఘాల్లా కనిపించారు.
జనన్యస్తాస్తతస్తేషాం విదిత్వా కింకరాన్ హతాన్। బభూవుః శోకసమ్భ్రాన్తాః సబాన్ధవసుహృజ్జనాః
వారి తల్లులు, బంధువులు, స్నేహితులు — కింకరులు చనిపోయారని తెలుసుకుని — దుఃఖంతో కలవరపడ్డారు.
తే పరస్పరసంఘర్షాత్ తప్తకాఞ్చనభూషణాః। అభిపేతుర్హనూమన్తం తోరణస్థమవస్థితమ్
తపించిన బంగారు ఆభరణాలు ధరించిన వారు, ఒకరితో ఒకరు కలిసిపడి, ద్వారంపై నిలబడి ఉన్న హనుమంతుడి వైపు దూసుకెళ్లారు.