విసృజన్తో మహాకాయా మారుతిం పర్యవారయన్। తే గదాభిర్విచిత్రాభిః పరిఘైః కాఞ్చనాఙ్గదైః
పెద్ద శరీరాలు కలిగిన వారు, మారు తి కుమారుడైన హనుమంతుడిని చుట్టుముట్టి, బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న గొడవలు, ఇనుప దండాలు విసురుతూ అతన్ని ముట్టడించారు.
ఆజగ్ముర్వానరశ్రేష్ఠం బాణైశ్చాదిత్యసంనిభైః। ఆవర్త ఇవ గఙ్గాయాస్తోయస్య విపులో మహాన్
వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుడి మీద, సూర్యుని లాంటి మెరిసే బాణాలతో వారు ఎదురుగా వచ్చారు. అది గంగా నదిలో ఏర్పడే పెద్ద గొప్ప చక్రవాతంలా కనిపించింది.
పరిక్షిప్య హరిశ్రేష్ఠం స బభౌ రక్షసాం గణః। తతో వాతాత్మజః క్రుద్ధో భీమరూపం సమాస్థితః
వానరులలో శ్రేష్ఠుడిని చుట్టుముట్టిన రాక్షస గుంపు ప్రకాశవంతంగా కనిపించింది. వెంటనే వాయుపుత్రుడు కోపంతో భయంకరమైన రూపాన్ని ధరించాడు.
ప్రాసాదస్య మహాంస్తస్య స్తమ్భం హేమపరిష్కృతమ్। ఉత్పాటయిత్వా వేగేన హనూమాన్ మారుతాత్మజః
వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు, ఆ భవనంలో ఉన్న పెద్ద బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న స్తంభాన్ని వేగంగా పీకి పైకి లేపాడు.
తతస్తం భ్రామయామాస శతధారం మహాబలః। తత్ర చాగ్నిః సమభవత్ ప్రాసాదశ్చాప్యదహ్యత
తర్వాత ఆ మహాబలుడు ఆ స్తంభాన్ని చుట్టూ తిప్పుతూ, అందులో నుండి అగ్ని వెలువడింది. ఆ భవనం కూడా అగ్నిలో కాలిపోవడం మొదలైంది.
దహ్యమానం తతో దృష్ట్వా ప్రాసాదం హరియూథపః। స రాక్షసశతం హత్వా వజ్రేణేన్ద్ర ఇవాసురాన్
ఆ భవనం కాలిపోతున్నదాన్ని చూసి, వానరుల అధిపతి వజ్రాయుధంతో ఇంద్రుడు అసురులను నశింపజేసినట్లు, వంద మంది రాక్షసులను సంహరించాడు.
అన్తరిక్షస్థితః శ్రీమానిదం వచనమబ్రవీత్। మాదృశానాం సహస్రాణి విసృష్టాని మహాత్మనామ్
ఆకాశంలో నిలబడి, కాంతివంతుడైన వాడు ఇలా అన్నాడు: 'మా వంటి వేలాది మంది మహాత్ములు పంపబడ్డారు.'
బలినాం వానరేన్ద్రాణాం సుగ్రీవవశవర్తినామ్। అటన్తి వసుధాం కృత్స్నాం వయమన్యే చ వానరాః
'బలవంతులైన వానరాధిపతులు, సుగ్రీవుని ఆజ్ఞకు లోబడిన మేము, ఇంకా ఇతర వానరులు, ఈ భూమంతటా తిరుగుతున్నాం.'
దశనాగబలాః కేచిత్ కేచిద్ దశగుణోత్తరాః। కేచిన్నాగసహస్రస్య బభూవుస్తుల్యవిక్రమాః
'కొంతమందికి పది ఏనుగుల బలం ఉంది, మరికొంతమందికి దాని పది రెట్లు బలం, ఇంకొంతమంది వెయ్యి ఏనుగులకు సమానమైన శక్తి కలవారు.'
సన్తి చౌఘబలాః కేచిత్ సన్తి వాయుబలోపమాః। అప్రమేయబలాః కేచిత్ తత్రాసన్ హరియూథపాః
'కొంతమందికి ప్రవాహం లాంటి బలం ఉంది, మరికొంతమంది గాలిలా బలవంతులు, ఇంకొంతమంది వానరాధిపతులకు అపారమైన శక్తి ఉంది.'
ఈదృగ్విధైస్తు హరిభిర్వృతో దన్తనఖాయుధైః। శతైః శతసహస్రైశ్చ కోటిభిశ్చాయుతైరపి
'ఇలాంటి వానరులు, పళ్లూ నఖాలే ఆయుధాలుగా వందలు, లక్షలు, కోట్లు, కోట్ల కొద్దీ నన్ను చుట్టుముట్టి ఉన్నారు.'
ఆగమిష్యతి సుగ్రీవః సర్వేషాం వో నిషూదనః। నేయమస్తి పురీ లఙ్కా న యూయం న చ రావణః। యస్య త్విక్ష్వాకువీరేణ బద్ధం వైరం మహాత్మనా
'మీ అందరిని సంహరించగల సుగ్రీవుడు త్వరలో వస్తాడు. ఇకమీదట ఈ లంక నగరానికి, మీకు, రావణుడికీ ఎలాంటి ఆశ లేదు. ఎందుకంటే ఇక్ష్వాకువంశ వీరుడైన రామునితో శత్రుత్వం ఏర్పడింది.'
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే త్రిచత్వారింశః సర్గః ॥ ౫.
ఇలా వాల్మీకి మహర్షి రచించిన పవిత్రమైన రామాయణంలో, సుందరకాండలో నలభై మూడు వ సర్గ ముగిసింది.
thumb|చతుశ్చత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే చతుశ్చత్వారింశః సర్గః ॥౫-
పవిత్రమైన వాల్మీకి రామాయణంలోని సుందరకాండలో నలభై నాలుగు వ సర్గను వినండి.
సందిష్టో రాక్షసేన్ద్రేణ ప్రహస్తస్య సుతో బలీ । జమ్బుమాలీ మహాదంష్ట్రో నిర్జగామ ధనుర్ధరః
రాక్షసాధిపతి ఆజ్ఞతో, ప్రహస్తుని కుమారుడైన బలవంతుడు, పెద్ద దవళాలు ఉన్న, ధనుస్సు ధరించిన జంబుమాళి బయటకు వచ్చాడు.
రక్తమాల్యామ్బరధరః స్రగ్వీ రుచిరకుణ్డలః । మహాన్ వివృత్తనయనశ్చణ్డః సమరదుర్జయః
ఆయన ఎర్ర మాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, అలంకారములతో, మెరిసే కుండలాలతో, పెద్ద పెద్ద కళ్లతో, భయంకరంగా, యుద్ధంలో ఓడించలేనివాడిగా కనిపించాడు.
ధనుః శక్రధనుఃప్రఖ్యం మహద్రుచిరసాయకమ్ । విస్ఫారయానో వేగేన వజ్రాశనిసమస్వనమ్
అతని ధనుస్సు ఇంద్రుని ధనుస్సుకు సమానంగా, గొప్పదిగా, అందంగా మెరిసింది. అతను వేగంగా బాణాన్ని పెట్టి లాగినప్పుడు, అది వజ్రం మోగినట్టు, మెరుపు మోగినట్టు శబ్దం చేసింది.
తస్య విస్ఫారఘోషేణ ధనుషో మహతా దిశః । ప్రదిశశ్చ నభశ్చెవ సహసా సమపూర్యత
ఆయన ధనుస్సు మోగిన శబ్దంతో, దిక్కులు, మధ్య దిక్కులు, ఆకాశం అంతా ఒక్కసారిగా శబ్దంతో నిండిపోయింది.
రథేన ఖరయుక్తేన తమాగతముదీక్ష్య సః । హనుమాన్ వేగసంపన్నో జహర్ష చ ననాద చ
తాడిద్దులిచ్చిన రథంలో అతను దగ్గరకి వస్తున్నాడని చూసి, వేగంగా కదిలే హనుమంతుడు ఆనందంతో గర్జించాడు.
తం తోరణవిటఙ్కస్థం హనుమన్తం మహాకపిమ్ । జమ్బుమాలీ మహాబాహుర్వివ్యాధ నిశితైః శరైః
అతడు తోట గోడపై నిలబడి ఉన్న మహాకపిగా హనుమంతుడిని, గొప్ప బలశాలిగా జంబుమాళీ పదునైన బాణాలతో తాకాడు.
అర్ధచన్ద్రేణ వదనే శిరస్యేకేన కర్ణినా । బాహ్వోర్వివ్యాధ నారాచైర్దశభిస్తం కపీశ్వరమ్
అర్ధచంద్రాకార బాణంతో ముఖాన్ని, పిచ్చిక బాణంతో తలను, పదిమంది బలమైన ఇనుపబాణాలతో రెండు చేతులను ఆ కపిశ్వరుడికి గాయపరిచాడు.
తస్య తచ్ఛుశుభే తామ్రం శరేణాభిహతం ముఖమ్ । శరదీవామ్బుజమ్ఫుల్లం విద్ధం భాస్కరరశ్మినా
అతని ముఖం, రాగి రంగు బాణంతో తగిలి మెరిసింది. అది శరదృతువులో సూర్యకిరణాలతో తాకబడిన కమలంలా కనిపించింది.
తత్తస్య రక్తం రక్తేన రఞ్జితం శుశుభే ముఖమ్ । యథాకాశే మహాపద్మం సిక్తం చన్దనబిన్దుభిః
రక్తంతో ముంచిన అతని ముఖం, ఆ రక్తపు రంగుతో మరింత అందంగా మెరిసింది. అది ఆకాశంలో చందనబిందువులతో తడిసిన పెద్ద పద్మంలా కనిపించింది.
చుకోప బాణాభిహతో రాక్షసస్య మహాకపిః । తతః పార్శ్వేతివిపులాం దదర్శ మహతీం శిలామ్
రాక్షసుడి బాణాలు తగిలి మహాకపికి కోపం వచ్చింది. వెంటనే అతని పక్కన ఉన్న పెద్ద రాయిని చూశాడు.
తరసా తాం సముత్పాట్య చిక్షేప బలవద్బలీ । తాం శరైర్దశభిః క్రుద్ధస్తాడయామాస రాక్షసః
బలంగా ఆ రాయిని పీకి, శక్తివంతంగా విసిరాడు. ఆ రాక్షసుడు కోపంతో పదిబాణాలతో దానిని గుద్దాడు.
విపన్నం కర్మ తద్దృష్ట్వా హనుమాంశ్చణ్డవిక్రమః । సాలం విపులముత్పాట్య భ్రామయామాస వీర్యవాన్
తన ప్రయత్నం విఫలమైనదని చూసి, ఉగ్రవీరుడైన హనుమంతుడు గొప్ప బలంతో ఒక పెద్ద సాలవృక్షాన్ని పీకి తిప్పసాగాడు.
భ్రామయన్తం కపిం దృష్ట్వా సాలవృక్షం మహాబలమ్ । చిక్షేప సుబహూన్ బాణాన్ జమ్బుమాలీ మహాబలః
సాలవృక్షాన్ని తిప్పుతున్న మహాబలుడైన వానరుడిని చూసి, జంబుమాళీ గొప్ప బలంతో అనేక బాణాలు వదిలాడు.
సాలం చతుర్భిశ్చిచ్ఛేద వానరం పఞ్చభిర్భుజే । శిరస్యేకేన బాణేన దశభిస్తు స్తనాన్తరే
నాలుగు బాణాలతో సాలవృక్షాన్ని కోసాడు, ఐదు బాణాలతో వానరుని భుజాన్ని, ఒక బాణంతో తలను, పది బాణాలతో ఛాతిని తాకాడు.
స శరైః పూరితతనుః క్రోధేన మహతా వృతః । తమేవ పరిఘం గృహ్య భ్రామయామాస వేగతః
బాణాలతో శరీరం నిండిపోయి, గొప్ప కోపంతో నిండిన హనుమంతుడు అదే ఇనుపగదను పట్టుకుని వేగంగా తిప్పసాగాడు.
అతివేగోతివేగేన భ్రామయిత్వా బలోత్కటః । పరిఘం పాతయామాస జమ్బుమాలేర్మహోరసి
అత్యంత వేగంగా, బలంగా ఆ గదను తిప్పి, జంబుమాళీ యొక్క విపరీతమైన ఛాతిపై దానిని బలంగా కొట్టాడు.