అపారవారమక్షోభ్యం గామ్భీర్యాత్ సాగరోపమమ్। భర్తారం ససముద్రాయా ధరణ్యా వాసవోపమమ్
సముద్రం లాంటి లోతు, అపారమైన స్థిరత కలిగి, సముద్రాలతో కూడిన భూమికి అధిపతి, ఇంద్రుడితో సమానమైనవాడు.
ఏవమస్త్రవిదాం శ్రేష్ఠో బలవాన్ సత్త్వవానపి। కిమర్థమస్త్రం రక్షఃసు న యోజయసి రాఘవ
ఇంతటి ఆయుధ నిపుణుడవై, బలవంతుడవై, ధైర్యవంతుడవై, రాఘవా! రాక్షసుల మీద ఆయుధాన్ని ఎందుకు ప్రయోగించడంలేదు?
న నాగా నాపి గన్ధర్వా న సురా న మరుద్గణాః। రామస్య సమరే వేగం శక్తాః ప్రతిసమీహితుమ్
పాములు, గంధర్వులు, దేవతలు, మరుత్గణాలు కూడా యుద్ధంలో రాముని వేగాన్ని తట్టుకోలేరు.
తస్య వీర్యవతః కచ్చిద్ యద్యస్తి మయి సమ్భ్రమః। కిమర్థం న శరైస్తీక్ష్ణైః క్షయం నయతి రాక్షసాన్
ఆ వీరుడికి నాపట్ల ఏదైనా మమకారం ఉంటే,鋭మైన బాణాలతో రాక్షసులను ఎందుకు సంహరించడంలేదు?
భ్రాతురాదేశమాదాయ లక్ష్మణో వా పరంతపః। కస్య హేతోర్న మాం వీరః పరిత్రాతి మహాబలః
తమ్ముడి ఆజ్ఞ తీసుకున్న లక్ష్మణుడు, ఓ మహాబలుడా! ఏ కారణమో నన్ను రక్షించడంలేదా?
యది తౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ వాయ్విన్ద్రసమతేజసౌ। సురాణామపి దుర్ధర్షౌ కిమర్థం మాముపేక్షతః
ఆ ఇద్దరు మానవసింహులు, వాయువు, ఇంద్రుడితో సమానమైన తేజస్సు కలవారు, దేవతలకైనా ఎదుర్కోలేని వారు, మరి నన్ను ఎందుకు పట్టించుకోవడంలేదు?
మమైవ దుష్కృతం కించిన్మహదస్తి న సంశయః। సమర్థావపి తౌ యన్మాం నావేక్షేతే పరంతపౌ
నాలో ఏదో పెద్ద తప్పు ఉండి ఉండాలి. లేకపోతే, శత్రువులను సంహరించగలిగే వారు అయినా, నన్ను ఎందుకు పట్టించుకోవడంలేదు?
వైదేహ్యా వచనం శ్రుత్వా కరుణం సాశ్రు భాషితమ్। అథాబ్రవీన్మహాతేజా హనూమాన్ హరియూథపః
వైదేహి కన్నీళ్ళతో, బాధతో చెప్పిన మాటలు విని, మహాతేజస్వి హనుమంతుడు, వానరసేనాధిపతి, అప్పుడు ఇలా అన్నాడు.
త్వచ్ఛోకవిముఖో రామో దేవి సత్యేన తే శపే। రామే దుఃఖాభిపన్నే తు లక్ష్మణః పరితప్యతే
దేవీ! నీ బాధతో రాముడు మనసు పెట్టుకున్నాడు, నిజంగా నీకు ప్రమాణం. రాముడు దుఃఖంలో ఉన్నప్పుడు లక్ష్మణుడూ బాధపడుతున్నాడు.
కథంచిద్ భవతీ దృష్టా న కాలః పరిశోచితుమ్। ఇమం ముహూర్తం దుఃఖానామన్తం ద్రక్ష్యసి శోభనే
ఎలాగోలా నిన్ను కనుగొన్నాం. ఇప్పుడు విచారించడానికి సమయం కాదు. ఓ సుందరి! ఈ క్షణంలోనే నీ బాధలకు అంతం కనిపిస్తుంది.
తావుభౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ రాజపుత్రౌ మహాబలౌ। త్వద్దర్శనకృతోత్సాహౌ లోకాన్ భస్మీకరిష్యతః
ఆ ఇద్దరు మానవ సింహులు, రాజ కుమారులు, అపారమైన బలంతో, నిన్ను చూడాలనే ఆశతో ఉత్సాహంతో, ఈ లోకాలను బూడిద చేస్తారు.
హత్వా చ సమరక్రూరం రావణం సహబాన్ధవమ్। రాఘవస్త్వాం విశాలాక్షి స్వాం పురీం ప్రతి నేష్యతి
పోరులో క్రూరుడైన రావణుడిని అతని బంధువులతో కలిసి సంహరించిన తర్వాత, రాఘవుడు, విశాలమైన కళ్ళు కలిగినవాడా, నిన్ను తన పట్టణానికి తీసుకెళ్తాడు.
బ్రూహి యద్ రాఘవో వాచ్యో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః। సుగ్రీవో వాపి తేజస్వీ హరయో వా సమాగతాః
రాఘవునికి, మహాబలుడు అయిన లక్ష్మణునికి, తేజస్సుతో ఉన్న సుగ్రీవునికి లేదా కూడిన వానరులకు ఏ సందేశం చెప్పాలో నాతో చెప్పు.
ఇత్యుక్తవతి తస్మింశ్చ సీతా పునరథాబ్రవీత్। కౌసల్యా లోకభర్తారం సుషువే యం మనస్వినీ
అతడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, సీత మళ్లీ ఇలా చెప్పింది: 'లోకానికి అధిపతిని, మనస్విని అయిన కౌసల్యా ప్రసవించింది.'
తం మమార్థే సుఖం పృచ్ఛ శిరసా చాభివాదయ। స్రజశ్చ సర్వరత్నాని ప్రియాయాశ్చ వరాఙ్గనాః
నా కోసం, అతని క్షేమాన్ని అడిగి, తలవంచి నమస్కరించు. పూలమాలలు, రత్నాలతో అలంకరించబడిన ప్రియమైన స్త్రీలకు కూడా నమస్కరించు.
ఐశ్వర్యం చ విశాలాయాం పృథివ్యామపి దుర్లభమ్। పితరం మాతరం చైవ సమ్మాన్యాభిప్రసాద్య చ
విశాలమైన భూమిపై దుర్లభమైన ఐశ్వర్యాన్ని కూడా, అతని తండ్రి తల్లిని గౌరవించి, సంతోషపెట్టి, మర్యాద చేయాలి.
అనుప్రవ్రజితో రామం సుమిత్రా యేన సుప్రజాః। ఆనుకూల్యేన ధర్మాత్మా త్యక్త్వా సుఖమనుత్తమమ్
సుమిత్ర కుమారుడు, ధర్మాన్ని పాటించే వాడు, రామునితో కలిసి వనవాసానికి వెళ్లి, అపూర్వమైన సుఖాన్ని వదిలిపెట్టి, అనురాగంతో ఉన్నాడు.
అనుగచ్ఛతి కాకుత్స్థం భ్రాతరం పాలయన్ వనే। సింహస్కన్ధో మహాబాహుర్మనస్వీ ప్రియదర్శనః
అతడు కకుత్థ్స వంశస్థుడైన తన అన్నను అడవిలో రక్షిస్తూ వెంబడిస్తున్నాడు. సింహపు భుజాలు, గొప్ప బాహువులు, మంచి మనసు, అందమైన రూపం కలవాడు.
పితృవద్ వర్తతే రామే మాతృవన్మాం సమాచరత్। హ్రియమాణాం తదా వీరో న తు మాం వేద లక్ష్మణః
రామునికి తనకు తండ్రిలా, నాకు తల్లిలా ప్రవర్తిస్తాడు. కానీ నన్ను అపహరించినప్పుడు, ఆ వీరుడు లక్ష్మణుడు తెలియలేదు.
వృద్ధోపసేవీ లక్ష్మీవాన్ శక్తో న బహుభాషితా। రాజపుత్రప్రియశ్రేష్ఠః సదృశః శ్వశురస్య మే
లక్ష్మణుడు వృద్ధులను సేవించే వాడు, శ్రేయస్సుతో ఉన్నవాడు, శక్తివంతుడు, ఎక్కువగా మాట్లాడని వాడు, రాజకుమారునికి అత్యంత ప్రియమైనవాడు, నా మామగారిని పోలినవాడు.
మత్తః ప్రియతరో నిత్యం భ్రాతా రామస్య లక్ష్మణః। నియుక్తో ధురి యస్యాం తు తాముద్వహతి వీర్యవాన్
లక్ష్మణుడు ఎప్పుడూ రామునికి నన్ను కన్నా ప్రియమైనవాడు. ఏ పని అప్పగించినా, దాన్ని ధైర్యంగా నెరవేర్చే వాడు.
యం దృష్ట్వా రాఘవో నైవ వృత్తమార్యమనుస్మరత్। స మమార్థాయ కుశలం వక్తవ్యో వచనాన్మమ
అతడిని చూసినప్పుడు రాఘవుడు కూడా ఆర్యుల ప్రవర్తనను మర్చిపోతాడు. అతనికి నా తరఫున క్షేమం చెప్పాలి.
మృదుర్నిత్యం శుచిర్దక్షః ప్రియో రామస్య లక్ష్మణః। యథా హి వానరశ్రేష్ఠ దుఃఖక్షయకరో భవేత్
లక్ష్మణుడు ఎప్పుడూ మృదువుగా, శుచిగా, నిపుణుడిగా ఉంటాడు. రామునికి ప్రియమైనవాడు. వానరులలో శ్రేష్ఠుడా, అతడు నా బాధలు తొలగించేవాడిగా కావాలి.
త్వమస్మిన్ కార్యనిర్వాహే ప్రమాణం హరియూథప। రాఘవస్త్వత్సమారమ్భాన్మయి యత్నపరో భవేత్
ఈ కార్యాన్ని నెరవేర్చడంలో నీవే ప్రమాణం, వానరుల అధిపతీ. నీ ప్రయత్నంతో రాఘవుడు నాపట్ల శ్రద్ధ చూపాలి.
ఇదం బ్రూయాశ్చ మే నాథం శూరం రామం పునః పునః। జీవితం ధారయిష్యామి మాసం దశరథాత్మజ
ఇదే విషయాన్ని నా ప్రభువైన వీరుడైన రామునికి మళ్లీ మళ్లీ చెప్పు: 'దశరథుని కుమారుడా, నేను ఒక నెల వరకు ప్రాణం నిలబెట్టుకుంటాను.'
ఊర్ధ్వం మాసాన్న జీవేయం సత్యేనాహం బ్రవీమి తే। రావణేనోపరుద్ధాం మాం నికృత్యా పాపకర్మణా। త్రాతుమర్హసి వీర త్వం పాతాలాదివ కౌశికీమ్
ఒక నెల తరువాత నేను బ్రతికేను — ఇది నిజంగా చెబుతున్నాను. రావణుడు దుష్టమైన పనులతో మోసపూరితంగా నన్ను బంధించాడు. నీవు వీరుడవు, పాతాళం నుండి కౌశికిని రక్షించినట్లు నన్ను రక్షించాలి.
తతో వస్త్రగతం ముక్త్వా దివ్యం చూడామణిం శుభమ్। ప్రదేయో రాఘవాయేతి సీతా హనుమతే దదౌ
తర్వాత, తన వస్త్రంలో ఉన్న దివ్యమైన, మణిమాలను తీసి, 'ఇది రాఘవునికి ఇవ్వాలి' అని సీత హనుమంతునికి ఇచ్చింది.
ప్రతిగృహ్య తతో వీరో మణిరత్నమనుత్తమమ్। అఙ్గుల్యా యోజయామాస నహ్యస్య ప్రాభవద్ భుజః
అద్వితీయమైన ఆ మణిని స్వీకరించిన హనుమంతుడు, దాన్ని తన వేళ్లకు ధరించాడు. ఎందుకంటే అతని భుజానికి అది సరిపోలేదు.
మణిరత్నం కపివరః ప్రతిగృహ్యాభివాద్య చ। సీతాం ప్రదక్షిణం కృత్వా ప్రణతః పార్శ్వతః స్థితః
ఆ మణిరత్నాన్ని తీసుకుని, ఆ కోపులలో శ్రేష్ఠుడు నమస్కరించి, సీతాదేవిని ప్రదక్షిణగా తిరిగి, వినయంగా ఆమె పక్కన నిలిచాడు.
హర్షేణ మహతా యుక్తః సీతాదర్శనజేన సః। హృదయేన గతో రామం లక్ష్మణం చ సలక్షణమ్
సీతాదేవిని చూసిన ఆనందంతో హనుమంతుడు హృదయపూర్వకంగా రాముడి దగ్గరికి, లక్ష్మణుని దగ్గరికి కూడా వెళ్లిపోయినట్టు అనుభూతి చెందాడు.