చారు తద్ వదనం తస్యాస్తామ్రశుక్లాయతేక్షణమ్। బభూవ హర్షోదగ్రం చ రాహుముక్త ఇవోడురాట్
ఆమె అందమైన ముఖం, తామ్రవర్ణం మరియు తెల్లని విశాలమైన కళ్లతో, అపారమైన ఆనందంతో ప్రకాశించింది. అది రాహువు నుంచి విముక్తమైన చంద్రునిలా మెరిసింది.
తతః సా హ్రీమతీ బాలా భర్తుః సందేశహర్షితా। పరితుష్టా ప్రియం కృత్వా ప్రశశంస మహాకపిమ్
ఆ లజ్జాశీలురాలైన బాలిక, భర్త సందేశంతో ఆనందించి, తన కోరిక నెరవేరినందుకు సంతృప్తిగా, ఆ మహాకపిని ప్రశంసించింది.
విక్రాన్తస్త్వం సమర్థస్త్వం ప్రాజ్ఞస్త్వం వానరోత్తమ। యేనేదం రాక్షసపదం త్వయైకేన ప్రధర్షితమ్
నీకు ధైర్యం ఉంది, నీవు సమర్థుడవు, తెలివైనవాడవు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడవు. నీవొక్కడే రాక్షసుల రాజ్యాన్ని జయించగలిగావు.
శతయోజనవిస్తీర్ణః సాగరో మకరాలయః। విక్రమశ్లాఘనీయేన క్రమతా గోష్పదీకృతః
నూరు యోజనల వెడల్పున్న, మకరాల నివాసమైన సముద్రాన్ని, నీ గొప్ప పరాక్రమంతో దాటి, అది ఆవు పాదం లోయలా చిన్నదిగా చేసావు.
నహి త్వాం ప్రాకృతం మన్యే వానరం వానరర్షభ। యస్య తే నాస్తి సంత్రాసో రావణాదపి సమ్భ్రమః
నీవు సాదారణ వానరుడవని నేను అనుకోను, వానరులలో శ్రేష్ఠుడవు. నీవు రావణుడిని కూడా భయపడటం లేదు.
అర్హసే చ కపిశ్రేష్ఠ మయా సమభిభాషితుమ్। యద్యసి ప్రేషితస్తేన రామేణ విదితాత్మనా
వానరులలో శ్రేష్ఠుడవు, నీవు రాముడు పంపినవాడవైతే, నేను నిన్ను మాట్లాడటానికి అర్హురాలిని.
ప్రేషయిష్యతి దుర్ధర్షో రామో నహ్యపరీక్షితమ్। పరాక్రమమవిజ్ఞాయ మత్సకాశం విశేషతః
అజేయుడైన రాముడు, ఎవరి శక్తిని పరీక్షించకుండా, ముఖ్యంగా నా దగ్గరకు, ఎవరినీ పంపడు.
దిష్ట్యా చ కుశలీ రామో ధర్మాత్మా సత్యసంగరః। లక్ష్మణశ్చ మహాతేజాః సుమిత్రానన్దవర్ధనః
శుభం కలిగింది, ధర్మాత్ముడైన, సత్యవ్రతుడైన రాముడు క్షేమంగా ఉన్నాడు. సుమిత్రకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే మహాతేజస్వి లక్ష్మణుడూ క్షేమంగా ఉన్నాడు.
కుశలీ యది కాకుత్స్థః కిం న సాగరమేఖలామ్। మహీం దహతి కోపేన యుగాన్తాగ్నిరివోత్థితః
కాకుత్స్థుడు క్షేమంగా ఉన్నాడయితే, సముద్రంతో చుట్టబడిన భూమిని, యుగాంతంలో వచ్చే అగ్నిలా, కోపంతో ఎందుకు కాల్చడం లేదు?
అథవా శక్తిమన్తౌ తౌ సురాణామపి నిగ్రహే। మమైవ తు న దుఃఖానామస్తి మన్యే విపర్యయః
లేదా, వారు దేవతలను కూడా జయించగల శక్తివంతులైనా, నా బాధలకు మాత్రం ఉపశమనం లేదని నేను అనుకుంటున్నాను.
కచ్చిన్న వ్యథతే రామః కచ్చిన్న పరితప్యతే। ఉత్తరాణి చ కార్యాణి కురుతే పురుషోత్తమః
రాముడు బాధపడటం లేదా, మనసు కలవరపడటం లేదా? పురుషోత్తముడు అవసరమైన పనులు చేస్తున్నాడా?
కచ్చిన్న దీనః సమ్భ్రాన్తః కార్యేషు చ న ముహ్యతి। కచ్చిత్ పురుషకార్యాణి కురుతే నృపతేః సుతః
అతడు నిరుత్సాహంగా లేదా, గందరగోళంగా లేదా? పనులలో మనసు కోల్పోకుండా, రాజపుత్రుడు మానవునికి చేయవలసిన పనులు చేస్తున్నాడా?
ద్వివిధం త్రివిధోపాయముపాయమపి సేవతే। విజిగీషుః సుహృత్ కచ్చిన్మిత్రేషు చ పరంతపః
విజయాన్ని కోరుతూ, మిత్రులకు మేలు చేయాలనుకుంటూ, శత్రువులను జయించేవాడు, రెండు విధాలుగా, మూడు రకాల యుక్తులను ఉపయోగిస్తున్నాడా?
కచ్చిన్మిత్రాణి లభతేఽమిత్రైశ్చాప్యభిగమ్యతే। కచ్చిత్ కల్యాణమిత్రశ్చ మిత్రైశ్చాపి పురస్కృతః
అతడు మిత్రులను సంపాదిస్తున్నాడా? శత్రువులు కూడా అతడిని ఆశ్రయిస్తున్నారా? మిత్రులు, మంచి మిత్రుడిచేత అతడు గౌరవించబడుతున్నాడా?
కచ్చిదాశాస్తి దేవానాం ప్రసాదం పార్థివాత్మజః। కచ్చిత్ పురుషకారం చ దైవం చ ప్రతిపద్యతే
రాజకుమారుడు దేవతల అనుగ్రహాన్ని కోరుతున్నాడా? మానవ ప్రయత్నాన్ని, దైవాన్ని రెండింటినీ ఆశ్రయిస్తున్నాడా?
కచ్చిన్న విగతస్నేహో వివాసాన్మయి రాఘవః। కచ్చిన్మాం వ్యసనాదస్మాన్మోక్షయిష్యతి రాఘవః
నన్ను విడిచిపెట్టినందుకు రాఘవుడు నా మీద ప్రేమను కోల్పోలేదా? ఈ కష్టాలనుండి రాఘవుడు నన్ను తప్పించబోతున్నాడా?
సుఖానాముచితో నిత్యమసుఖానామనూచితః। దుఃఖముత్తరమాసాద్య కచ్చిద్ రామో న సీదతి
సుఖాలకు అలవాటు పడిన రాముడు, బాధలకు అలవాటు లేని వాడు. ఇప్పుడు అతడు ఎదుర్కొంటున్న కష్టాలను చూసి, రాముడు మనసు నిస్సహాయంగా మారిపోలేదని ఆశిస్తున్నాను.
కౌసల్యాయాస్తథా కచ్చిత్ సుమిత్రాయాస్తథైవ చ। అభీక్ష్ణం శ్రూయతే కచ్చిత్ కుశలం భరతస్య చ
కౌసల్య, సుమిత్ర ఇద్దరికి కూడా ఎప్పుడూ శుభవార్తలు వింటున్నామని, అలాగే భరతుని గురించి కూడా మంచి వార్తలు వస్తున్నాయని ఆశిస్తున్నాను.
మన్నిమిత్తేన మానార్హః కచ్చిచ్ఛోకేన రాఘవః। కచ్చిన్నాన్యమనా రామః కచ్చిన్మాం తారయిష్యతి
నా కారణంగా గౌరవనీయుడు రాఘవుడు దుఃఖంతో మనసు మరలిపోలేదని, రాముడు నా గురించి మరిచిపోలేదని, నన్ను తప్పకుండా రక్షిస్తాడని ఆశిస్తున్నాను.
కచ్చిదక్షౌహిణీం భీమాం భరతో భ్రాతృవత్సలః। ధ్వజినీం మన్త్రిభిర్గుప్తాం ప్రేషయిష్యతి మత్కృతే
తమ్ముడిని ఎంతో ప్రేమించే భరతుడు, మంత్రులతో కాపాడబడిన భయంకరమైన సైన్యాన్ని నా కోసం పంపిస్తాడని ఆశిస్తున్నాను.
వానరాధిపతిః శ్రీమాన్ సుగ్రీవః కచ్చిదేష్యతి। మత్కృతే హరిభిర్వీరైర్వృతో దన్తనఖాయుధైః
వానరుల రాజు, మహిమతో కూడిన సుగ్రీవుడు, నా కోసం పళ్లూ నఖాలే ఆయుధాలుగా ఉన్న వీర వానరులతో కలిసి వస్తాడని ఆశిస్తున్నాను.
కచ్చిచ్చ లక్ష్మణః శూరః సుమిత్రానన్దవర్ధనః। అస్త్రవిచ్ఛరజాలేన రాక్షసాన్ విధమిష్యతి
సుమిత్రకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే వీరుడు లక్ష్మణుడు, ఆయుధాల వర్షంతో రాక్షసులను సంహరిస్తాడని ఆశిస్తున్నాను.
రౌద్రేణ కచ్చిదస్త్రేణ రామేణ నిహతం రణే। ద్రక్ష్యామ్యల్పేన కాలేన రావణం ససుహృజ్జనమ్
రాముడు భయంకరమైన ఆయుధంతో యుద్ధంలో రావణుడిని, అతని మిత్రులను చంపిన దృశ్యాన్ని నేను త్వరలో చూస్తానని ఆశిస్తున్నాను.
కచ్చిన్న తద్ధేమసమానవర్ణం తస్యాననం పద్మసమానగన్ధి। మయా వినా శుష్యతి శోకదీనం జలక్షయే పద్మమివాతపేన
బంగారు వర్ణంతో, పద్మపువ్వు వాసనతో ఉన్న అతని ముఖం, నా వల్ల దుఃఖంతో, నీరు లేక ఎండలో ఎండిపోయే పద్మంలా, వాడిపోలేదని ఆశిస్తున్నాను.
ధర్మాపదేశాత్ త్యజతః స్వరాజ్యం మాం చాప్యరణ్యం నయతః పదాతేః। నాసీద్ యథా యస్య న భీర్న శోకః కచ్చిత్ స ధైర్యం హృదయే కరోతి
ధర్మం కోసం తన రాజ్యాన్ని వదిలి, నన్ను కాలినడకన అరణ్యంలోకి తీసుకెళ్లినప్పుడు, అతడికి భయం కూడా లేదు, దుఃఖం కూడా లేదు. ఇప్పుడు కూడా అతడు మనసులో ధైర్యాన్ని కలిగి ఉంటాడని ఆశిస్తున్నాను.
న చాస్య మాతా న పితా న చాన్యః స్నేహాద్ విశిష్టోఽస్తి మయా సమో వా। తావద్ధ్యహం దూత జిజీవిషేయం యావత్ ప్రవృత్తిం శృణుయాం ప్రియస్య
అతడికి తల్లి, తండ్రి, లేదా నన్ను మించిన, నాతో సమానమైన ప్రియమైనవారు లేరు. నా ప్రియుడి వార్త వింటున్నంత కాలం మాత్రమే నేను బ్రతకాలని కోరుకుంటున్నాను.
ఇతీవ దేవీ వచనం మహార్థం తం వానరేన్ద్రం మధురార్థముక్త్వా। శ్రోతుం పునస్తస్య వచోఽభిరామం రామార్థయుక్తం విరరామ రామా
ఇలా, మహార్ధమైన మాటలు వానరుల అధిపతికి మధురంగా చెప్పిన రామా, మళ్లీ రాముని గురించి మధురమైన మాటలు వినాలని ఆశిస్తూ, క్షణం నిశ్శబ్దంగా నిలిచింది.
సీతాయా వచనం శ్రుత్వా మారుతిర్భీమవిక్రమః। శిరస్యఞ్జలిమాధాయ వాక్యముత్తరమబ్రవీత్
సీతమ్మ మాటలు విని, భయంకరమైన పరాక్రమం కలిగిన హనుమంతుడు, చేతులు జోడించి తలపై పెట్టి, ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
న త్వామిహస్థాం జానీతే రామః కమలలోచనః। తేన త్వాం నానయత్యాశు శచీమివ పురందరః
కమలనయనుడు రాముడు, నీవు ఇక్కడ ఉన్నావని తెలియదు. అందుకే ఇంద్రుడు శచిని తీసుకెళ్లినట్టు, వెంటనే నిన్ను తీసుకెళ్లడం జరగలేదు.
శ్రుత్వైవ చ వచో మహ్యం క్షిప్రమేష్యతి రాఘవః। చమూం ప్రకర్షన్ మహతీం హర్యృక్షగణసంయుతామ్
నా మాట విన్న వెంటనే, రాఘవుడు వానరులూ, ఎలుగుబంట్లూ కలిసిన గొప్ప సైన్యాన్ని తీసుకుని త్వరగా ఇక్కడికి వస్తాడు.