సుగ్రీవసచివం దేవి బుద్ధ్యస్వ పవనాత్మజమ్। కుశలీ తవ కాకుత్స్థః సర్వశస్త్రభృతాం వరః
దేవీ, నేను సుగ్రీవుని మంత్రివైన వాయుపుత్రుడిని. నీ భర్త, ఆయుధధారులందరిలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు క్షేమంగా ఉన్నాడు అని తెలుసుకో.
గురోరారాధనే యుక్తో లక్ష్మణః శుభలక్షణః। తస్య వీర్యవతో దేవి భర్తుస్తవ హితే రతః
శుభలక్షణాలున్న లక్ష్మణుడు తన పెద్దవారిని సేవించడంలో నిమగ్నుడై ఉన్నాడు. దేవీ, అతడు నీ బలవంతుడైన భర్తకు మేలు కలగాలని ఎల్లప్పుడూ కోరుకుంటూ ఉంటాడు.
అహమేకస్తు సమ్ప్రాప్తః సుగ్రీవవచనాదిహ। మయేయమసహాయేన చరతా కామరూపిణా
కానీ నేను ఒక్కడినే సుగ్రీవుని ఆజ్ఞతో ఇక్కడికి వచ్చాను. ఎవరి సహాయం లేకుండా, కావలసిన రూపంలో తిరుగుతూ ఇక్కడికి చేరాను.
దక్షిణా దిగనుక్రాన్తా త్వన్మార్గవిచయైషిణా। దిష్ట్యాహం హరిసైన్యానాం త్వన్నాశమనుశోచతామ్
నీ వెతకటానికి దక్షిణ దిశ అంతా తిరిగాను. అదృష్టవశాత్తు, నీ కోల్పోయిన బాధతో ఉన్న వానరసైన్యాన్ని నేను కనుగొన్నాను.
అపనేష్యామి సంతాపం తవాధిగమశాసనాత్। దిష్ట్యా హి న మమ వ్యర్థం సాగరస్యేహ లఙ్ఘనమ్
నీ వెతకమని ఆజ్ఞ వచ్చిన తర్వాత నీ బాధను తొలగిస్తాను. అదృష్టవశాత్తు, నేను సముద్రాన్ని దాటి రావడం వృథా కాలేదు.
ప్రాప్స్యామ్యహమిదం దేవి త్వద్దర్శనకృతం యశః। రాఘవశ్చ మహావీర్యః క్షిప్రం త్వామభిపత్స్యతే
దేవీ, నిన్ను దర్శించినందుకు నాకు మంచి పేరు వస్తుంది. మహాబలుడు రాఘవుడు త్వరలోనే నిన్ను చేరతాడు.
సపుత్రబాన్ధవం హత్వా రావణం రాక్షసాధిపమ్। మాల్యవాన్ నామ వైదేహి గిరీణాముత్తమో గిరిః
రాక్షసాధిపతియైన రావణుడిని, అతని కుమారులు బంధువులతో కలిపి సంహరించిన తర్వాత, వైదేహి, పర్వతాలలో ఉత్తమమైన మాల్యవాన్ అనే కొండ ఉంది.
తతో గచ్ఛతి గోకర్ణం పర్వతం కేసరీ హరిః। స చ దేవర్షిభిర్దిష్టః పితా మమ మహాకపిః। తీర్థే నదీపతేః పుణ్యే శమ్బసాదనముద్ధరన్
అక్కడినుంచి నా తండ్రి, మహాకపియైన కేసరి, దేవర్షుల సూచనతో గోకర్ణ పర్వతానికి వెళ్లాడు. నదీాధిపతియైన గోదావరి తీర్థంలో శంభుని పవిత్ర స్థలాన్ని పునరుద్ధరించాడు.
యస్యాహం హరిణః క్షేత్రే జాతో వాతేన మైథిలి। హనూమానితి విఖ్యాతో లోకే స్వేనైవ కర్మణా
మైతిలీ, ఆ వానరుల ప్రాంతంలోనే నేను వాయుదేవుని వల్ల జన్మించాను. నా స్వంత కార్యాలతోనే లోకంలో హనుమంతుడు అని ప్రసిద్ధి పొందాను.
విశ్వాసార్థం తు వైదేహి భర్తురుక్తా మయా గుణాః। అచిరాత్ త్వామితో దేవి రాఘవో నయితా ధ్రువమ్
వైదేహి, నీకు నమ్మకం కలిగించేందుకు నీ భర్తగారి గుణాలను చెప్పాను. దేవీ, త్వరలోనే రాఘవుడు నిన్ను ఇక్కడినుంచి తప్పక తీసుకెళ్తాడు.
ఏవం విశ్వాసితా సీతా హేతుభిః శోకకర్శితా। ఉపపన్నైరభిజ్ఞానైర్దూతం తమధిగచ్ఛతి
ఈ విధంగా కారణాలతో నమ్మకం కలిగిన శోకంతో క్షీణించిన సీత, యుక్తమైన గుర్తింపులతో అతడిని దూత అని అంగీకరించింది.
అతులం చ గతా హర్షం ప్రహర్షేణ తు జానకీ। నేత్రాభ్యాం వక్రపక్ష్మాభ్యాం ముమోచానన్దజం జలమ్
జానకీ అపూర్వమైన ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయి, వంకర పీటలతో ఉన్న కన్నుల ద్వారా సంతోషంతో వచ్చిన కన్నీళ్లు విడిచింది.
చారు తద్ వదనం తస్యాస్తామ్రశుక్లాయతేక్షణమ్। అశోభత విశాలాక్ష్యా రాహుముక్త ఇవోడురాట్
తామ్రవర్ణం, తెల్లని విశాలమైన కళ్లతో ఉన్న ఆమె అందమైన ముఖం, రాహువు నుండి విముక్తమైన చంద్రుడిలా ప్రకాశించింది.
హనూమన్తం కపిం వ్యక్తం మన్యతే నాన్యథేతి సా। అథోవాచ హనూమాంస్తాముత్తరం ప్రియదర్శనామ్
ఆమె హనుమంతుడిని స్పష్టంగా వానరుడిగా గుర్తించి, ఇతడే అని నమ్మింది. ఆ తరువాత హనుమంతుడు, అందంగా కనిపించే ఆమెతో ఇలా మాట్లాడాడు.
ఏతత్ తే సర్వమాఖ్యాతం సమాశ్వసిహి మైథిలి। కిం కరోమి కథం వా తే రోచతే ప్రతియామ్యహమ్
మైతిలీ, ఇవన్నీ నీకు వివరంగా చెప్పాను. ధైర్యంగా ఉండు. నేను ఏమి చేయాలి? లేదా నీవు ఎలా కోరుకుంటే అలా తిరిగి వెళ్లమంటావా?
హతేఽసురే సంయతి శమ్బసాదనే కపిప్రవీరేణ మహర్షిచోదనాత్। తతోఽస్మి వాయుప్రభవో హి మైథిలి ప్రభావతస్తత్ప్రతిమశ్చ వానరః
మహర్షుల సూచనతో శంభుసదనంలో యుద్ధంలో రాక్షసుడు హతమైనప్పుడు, అప్పుడు మైతిలీ, నేను వాయుదేవుని కుమారుడిగా జన్మించాను. ఆయన బలంతోనే నేను ఆయనకు సమానమైన వానరుడిని.
thumb|షట్త్రింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే షట్త్రింశః సర్గః ॥౫-
ముప్పత్తారు అధ్యాయం వినండి.
భూయ ఏవ మహాతేజా హనూమాన్ పవనాత్మజః। అబ్రవీత్ ప్రశ్రితం వాక్యం సీతాప్రత్యయకారణాత్
పునః మహాతేజస్సు వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు, సీతకు నమ్మకం కలిగించేందుకు వినయంగా ఇలా మాట్లాడాడు.
ప్రత్యయార్థం తవానీతం తేన దత్తం మహాత్మనా। సమాశ్వసిహి భద్రం తే క్షీణదుఃఖఫలా హ్యసి
నీకు నమ్మకం కలిగించేందుకు, ఆ మహాత్ముడు ఈ వస్తువు ఇచ్చాడు. ధైర్యంగా ఉండు, నీ బాధలు ఇప్పుడు తగ్గిపోయాయి. నీకు శుభం కలగాలి.
గృహీత్వా ప్రేక్షమాణా సా భర్తుః కరవిభూషితమ్। భర్తారమివ సమ్ప్రాప్తం జానకీ ముదితాభవత్
ఆమె భర్త చేతి గుర్తుతో అలంకరించబడిన దానిని తీసుకుని చూసింది. భర్త స్వయంగా వచ్చాడన్న ఆనందంతో సీతాదేవి హర్షంతో మురిసిపోయింది.
చారు తద్ వదనం తస్యాస్తామ్రశుక్లాయతేక్షణమ్। బభూవ హర్షోదగ్రం చ రాహుముక్త ఇవోడురాట్
ఆమె అందమైన ముఖం, తామ్రవర్ణం మరియు తెల్లని విశాలమైన కళ్లతో, అపారమైన ఆనందంతో ప్రకాశించింది. అది రాహువు నుంచి విముక్తమైన చంద్రునిలా మెరిసింది.
తతః సా హ్రీమతీ బాలా భర్తుః సందేశహర్షితా। పరితుష్టా ప్రియం కృత్వా ప్రశశంస మహాకపిమ్
ఆ లజ్జాశీలురాలైన బాలిక, భర్త సందేశంతో ఆనందించి, తన కోరిక నెరవేరినందుకు సంతృప్తిగా, ఆ మహాకపిని ప్రశంసించింది.
విక్రాన్తస్త్వం సమర్థస్త్వం ప్రాజ్ఞస్త్వం వానరోత్తమ। యేనేదం రాక్షసపదం త్వయైకేన ప్రధర్షితమ్
నీకు ధైర్యం ఉంది, నీవు సమర్థుడవు, తెలివైనవాడవు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడవు. నీవొక్కడే రాక్షసుల రాజ్యాన్ని జయించగలిగావు.
శతయోజనవిస్తీర్ణః సాగరో మకరాలయః। విక్రమశ్లాఘనీయేన క్రమతా గోష్పదీకృతః
నూరు యోజనల వెడల్పున్న, మకరాల నివాసమైన సముద్రాన్ని, నీ గొప్ప పరాక్రమంతో దాటి, అది ఆవు పాదం లోయలా చిన్నదిగా చేసావు.
నహి త్వాం ప్రాకృతం మన్యే వానరం వానరర్షభ। యస్య తే నాస్తి సంత్రాసో రావణాదపి సమ్భ్రమః
నీవు సాదారణ వానరుడవని నేను అనుకోను, వానరులలో శ్రేష్ఠుడవు. నీవు రావణుడిని కూడా భయపడటం లేదు.
అర్హసే చ కపిశ్రేష్ఠ మయా సమభిభాషితుమ్। యద్యసి ప్రేషితస్తేన రామేణ విదితాత్మనా
వానరులలో శ్రేష్ఠుడవు, నీవు రాముడు పంపినవాడవైతే, నేను నిన్ను మాట్లాడటానికి అర్హురాలిని.
ప్రేషయిష్యతి దుర్ధర్షో రామో నహ్యపరీక్షితమ్। పరాక్రమమవిజ్ఞాయ మత్సకాశం విశేషతః
అజేయుడైన రాముడు, ఎవరి శక్తిని పరీక్షించకుండా, ముఖ్యంగా నా దగ్గరకు, ఎవరినీ పంపడు.
దిష్ట్యా చ కుశలీ రామో ధర్మాత్మా సత్యసంగరః। లక్ష్మణశ్చ మహాతేజాః సుమిత్రానన్దవర్ధనః
శుభం కలిగింది, ధర్మాత్ముడైన, సత్యవ్రతుడైన రాముడు క్షేమంగా ఉన్నాడు. సుమిత్రకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే మహాతేజస్వి లక్ష్మణుడూ క్షేమంగా ఉన్నాడు.
కుశలీ యది కాకుత్స్థః కిం న సాగరమేఖలామ్। మహీం దహతి కోపేన యుగాన్తాగ్నిరివోత్థితః
కాకుత్స్థుడు క్షేమంగా ఉన్నాడయితే, సముద్రంతో చుట్టబడిన భూమిని, యుగాంతంలో వచ్చే అగ్నిలా, కోపంతో ఎందుకు కాల్చడం లేదు?
అథవా శక్తిమన్తౌ తౌ సురాణామపి నిగ్రహే। మమైవ తు న దుఃఖానామస్తి మన్యే విపర్యయః
లేదా, వారు దేవతలను కూడా జయించగల శక్తివంతులైనా, నా బాధలకు మాత్రం ఉపశమనం లేదని నేను అనుకుంటున్నాను.