సత్యం బతేదం ప్రవదన్తి లోకే నాకాలమృత్యుర్భవతీతి సన్తః। యత్రాహమేవం పరిభర్త్స్యమానా జీవామి యస్మాత్ క్షణమప్యపుణ్యా
నిజంగా, ఈ లోకంలో మంచి వాళ్లు చెప్పిన మాట నిజమే — 'ధర్మవంతులకు అక్రమ మరణం ఉండదు.' ఎందుకంటే, నేను ఇంత అవమానాన్ని అనుభవిస్తున్నా, పాపిగా ఉన్న నేను ఇంకా క్షణమైనా బ్రతికే ఉన్నాను.
సుఖాద్ విహీనం బహుదుఃఖపూర్ణ- మిదం తు నూనం హృదయం స్థిరం మే। విదీర్యతే యన్న సహస్రధాద్య వజ్రాహతం శృంగమివాచలస్య
నా హృదయం నిజంగా బలంగా ఉంది. సుఖం లేక, ఎన్నో బాధలతో నిండినప్పటికీ, అది ఈ రోజు వేల ముక్కలుగా విరిగిపోకుండా ఉండిపోవడం, పర్వత శిఖరాన్ని వజ్రంతో కొట్టినట్టు కాకుండా నిలిచిపోవడం ఆశ్చర్యమే.
నైవాస్తి నూనం మమ దోషమత్ర వధ్యాహమస్యాప్రియదర్శనస్య। భావం న చాస్యాహమనుప్రదాతు- మలం ద్విజో మన్త్రమివాద్విజాయ
ఈ విషయంలో నాకు ఏ తప్పు లేదు. అయినా, నన్ను ఇష్టపడని వాడు నన్ను చంపబోతున్నాడు. నా మనసులోని భావాన్ని అతనికి చెప్పలేను, ఎలా అంటే, ఉపనయనం చేయని వాడికి బ్రాహ్మణుడు మంత్రం చెప్పలేని విధంగా.
తస్మిన్ననాగచ్ఛతి లోకనాథే గర్భస్థజన్తోరివ శల్యకృన్తః। నూనం మమాంగాన్యచిరాదనార్యః శస్త్రైః శితైశ్ఛేత్స్యతి రాక్షసేన్ద్రః
లోకనాథుడు ఇక్కడికి రాకపోతే, త్వరలోనే రాక్షసుల రాజు నా అవయవాలను పదునైన ఆయుధాలతో కరుణ లేకుండా కోసిపారేస్తాడు. అది గర్భంలో ఉన్న శిశువుకు ముల్లు తగిలిన బాధలా ఉంటుంది.
దుఃఖం బతేదం నను దుఃఖితాయా మాసౌ చిరాయాభిగమిష్యతో ద్వౌ। బద్ధస్య వధ్యస్య యథా నిశాన్తే రాజోపరోధాదివ తస్కరస్య
ఇప్పటికే బాధపడుతున్న నాకు ఇది మరింత బాధ. ఎందుకంటే, ఆయన రావడానికి ఇంకా రెండు నెలలు పడుతుంది. ఇది రాజు చేతిలో శిక్ష ఎదురుచూస్తున్న దొంగకు రాత్రి ఎంత కష్టంగా ఉంటుందో, నాకు కూడా అంతే బాధగా ఉంది.
హా రామ హా లక్ష్మణ హా సుమిత్రే హా రామమాతః సహ మే జనన్యః। ఏషా విపద్యామ్యహమల్పభాగ్యా మహార్ణవే నౌరివ మూఢవాతా
హా రామా! హా లక్ష్మణా! హా సుమిత్రా! హా రాముని తల్లి, నా తల్లితో కలిసి! నేను అదృష్టం లేని సీత, పెద్ద సముద్రంలో తికమకపడే ఓడలా నశించిపోతున్నాను.
తరస్వినౌ ధారయతా మృగస్య సత్త్వేన రూపం మనుజేన్ద్రపుత్రౌ। నూనం విశస్తౌ మమ కారణాత్ తౌ సింహర్షభౌ ద్వావివ వైద్యుతేన
మృగ రూపాన్ని ధరించిన ఆ శక్తివంతమైన జంతువును పట్టుకుని ఉన్న రాజపుత్రులు, నా వల్లే, ఇద్దరు సింహాల్లా వజ్రంతో కొట్టబడి మరణించారని అనిపిస్తోంది.
నూనం స కాలో మృగరూపధారీ మామల్పభాగ్యాం లులుభే తదానీమ్। యత్రార్యపుత్రౌ విససర్జ మూఢా రామానుజం లక్ష్మణపూర్వజం చ
నిజంగా, కాలమే మృగ రూపంలో వచ్చి, నాకు దురదృష్టాన్ని కలిగించింది. నేను మూర్ఖతతో ఆ ఇద్దరు సత్పురుషులను — రాముడిని, లక్ష్మణుడిని — దూరం పంపించాను.
హా రామ సత్యవ్రత దీర్ఘబాహో హా పూర్ణచన్ద్రప్రతిమానవక్త్ర। హా జీవలోకస్య హితః ప్రియశ్చ వధ్యాం న మాం వేత్సి హి రాక్షసానామ్
హా రామా! నీవు సత్యవ్రతుడవు, దీర్ఘబాహువువు, నీ ముఖం పూర్ణచంద్రునిలా ప్రకాశిస్తుంది. ప్రాణికోటికి ప్రియమైనవాడవు, హితకారివవు. నన్ను రాక్షసులు చంపబోతున్నారని నీకు తెలియదు.
అనన్యదేవత్వమియం క్షమా చ భూమౌ చ శయ్యా నియమశ్చ ధర్మే। పతివ్రతాత్వం విఫలం మమేదం కృతం కృతఘ్నేష్వివ మానుషాణామ్
నిన్నే దేవుడిగా భావించడం, ఈ సహనం, నేలమీద పడుకోవడం, ధర్మాన్ని పాటించడం — ఇవన్నీ నా పతివ్రతా ధర్మం వృథా అయింది. కృతఘ్నులకు చేసిన ఉపకారం ఎలా ఫలించదో, నాకు కూడా ఫలించలేదు.
మోఘో హి ధర్మశ్చరితో మమాయం తథైకపత్నీత్వమిదం నిరర్థకమ్। యా త్వాం న పశ్యామి కృశా వివర్ణా హీనా త్వయా సంగమనే నిరాశా
నిజంగా, నేను చేసిన ధర్మాచరణం వృథా అయింది. ఒక్క భర్తకే నిబద్ధతగా ఉండటం కూడా అర్థం లేకుండా పోయింది. ఎందుకంటే, నేను నిన్ను చూడలేక, శరీరం క్షీణించి, రంగు పోయి, నీ కలయికపై ఆశ కోల్పోయాను.
పితుర్నిదేశం నియమేన కృత్వా వనాన్నివృత్తశ్చరితవ్రతశ్చ। స్త్రీభిస్తు మన్యే విపులేక్షణాభిః సంరంస్యసే వీతభయః కృతార్థః
నీవు తండ్రి ఆజ్ఞను కట్టుబాటుగా పాటించి, అడవిలో వ్రతాలు ముగించుకుని తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, విస్తృత కళ్ళు ఉన్న స్త్రీలతో, నీవు భయములేని వాడిగా, సంతోషంగా ఉండిపోతావని అనుకుంటున్నాను.
అహం తు రామ త్వయి జాతకామా చిరం వినాశాయ నిబద్ధభావా। మోఘం చరిత్వాథ తపో వ్రతం చ త్యక్ష్యామి ధిగ్జీవితమల్పభాగ్యామ్
కానీ రామా! నేను నిన్ను ప్రేమిస్తూ, చాలా కాలంగా నశించేందుకు సిద్ధమై ఉన్నాను. వృథాగా తపస్సు చేసి, వ్రతాలు ఆచరించి, ఈ అదృష్టం లేని జీవితాన్ని త్యజించేస్తాను.
సంజీవితం క్షిప్రమహం త్యజేయం విషేణ శస్త్రేణ శితేన వాపి। విషస్య దాతా న తు మేఽస్తి కశ్చి- చ్ఛస్త్రస్య వా వేశ్మని రాక్షసస్య
నేను వెంటనే విషం తాగి లేదా పదునైన ఆయుధంతో ఈ ప్రాణాన్ని విడిచిపెట్టగలను. కానీ రాక్షసుని ఇంట్లో నాకు విషం ఇవ్వగలిగే వారు, లేదా ఆయుధం ఇచ్చే వారు ఎవరూ లేరు.
శోకాభితప్తా బహుధా విచిన్త్య సీతాథ వేణీగ్రథనం గృహీత్వా। ఉద్బద్ధ్య వేణ్యుద్గ్రథనేన శీఘ్ర- మహం గమిష్యామి యమస్య మూలమ్
ఎన్నో విధాలుగా ఆలోచిస్తూ, శోకంతో బాధపడుతూ, సీత తన జడను పట్టుకుని, 'ఈ జడతోనే త్వరగా యమలోకానికి వెళ్ళిపోతాను' అని నిర్ణయించుకుంది.
ఉపస్థితా సా మృదుసర్వగాత్రీ శాఖాం గృహీత్వా చ నగస్య తస్య। తస్యాస్తు రామం పరిచిన్తయన్త్యా రామానుజం స్వం చ కులం శుభాంగ్యాః
మృదువైన అవయవాలు కలిగిన ఆమె, ఆ చెట్టు కొమ్మను పట్టుకుని దగ్గరికి వెళ్లింది. ఆ శుభాంగన రాముడిని, లక్ష్మణుడిని, తన కుటుంబాన్ని ఆలోచిస్తూ నిలిచింది.
తస్యా విశోకాని తదా బహూని ధైర్యార్జితాని ప్రవరాణి లోకే। ప్రాదుర్నిమిత్తాని తదా బభూవుః పురాపి సిద్ధాన్యుపలక్షితాని
ఆమెకు అప్పటికి ధైర్యంతో సంపాదించిన, లోకంలో ప్రసిద్ధమైన అనేక శుభసూచకాలు కనబడినవి. ఇవి ముందుగానే సిద్ధులు గమనించిన శుభసంకేతాలే.
thumb|ఏకోనత్రింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే ఏకోనత్రింశః సర్గః ॥౫-
శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలోని సుందరకాండలో ఇరవై తొమ్మిదవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
తథాగతాం తాం వ్యథితామనిన్దితాం వ్యతీతహర్షాం పరిదీనమానసామ్। శుభాం నిమిత్తాని శుభాని భేజిరే నరం శ్రియా జుష్టమివోపసేవినః
అలా వచ్చిన, బాధతో ఉన్న, నిందలేని, ఆనందం లేని, మనస్సు మిగిలిపోయిన ఆ సీతకు, అదృష్టవంతుడికి కలిగేలా, శుభసూచకాలు కనబడినవి.
తస్యాః శుభం వామమరాలపక్ష్మ- రాజ్యావృతం కృష్ణవిశాలశుక్లమ్। ప్రాస్పన్దతైకం నయనం సుకేశ్యా మీనాహతం పద్మమివాభితామ్రమ్
ఆ అందమైన సీతకు, పొడవాటి రెప్పలు, నల్లని పెద్ద తెల్లని కన్నుతో కూడిన ఎడమ కంటి పాపకం, చేప తాకిన ఎర్ర పద్మం లాగా కొద్దిగా కదిలింది.
భుజశ్చ చార్వఞ్చితవృత్తపీనః పరార్ఘ్యకాలాగురుచన్దనార్హః। అనుత్తమేనాఘ్యుషితః ప్రియేణ చిరేణ వామః సమవేపతాశు
ఆమెకు అందంగా వంపుతో ఉన్న, ముద్దైన, ప్రియుడి చేత అలంకరించని ఎడమ భుజం అకస్మాత్తుగా కంపించింది.
గజేన్ద్రహస్తప్రతిమశ్చ పీన- స్తయోర్ద్వయోః సంహతయోస్తు జాతః। ప్రస్పన్దమానః పునరూరురస్యా రామం పురస్తాత్ స్థితమాచచక్షే
ఆమె రెండు తొడలు కలిపి, ఏనుగు దంతంలా బలంగా ఉండి, వాటిలో ఎడమ తొడ మళ్లీ కంపించగా, అది రాముడు ఎదుట నిలబడి ఉన్నట్టు సూచించింది.
శుభం పునర్హేమసమానవర్ణ- మీషద్రజోధ్వస్తమివాతులాక్ష్యాః। వాసః స్థితాయాః శిఖరాగ్రదన్త్యాః కించిత్ పరిస్రంసత చారుగాత్ర్యాః
ఆమె శరీరంపై ఉన్న బంగారు రంగు వస్త్రం, కొద్దిగా ధూళితో మచ్చ పడినదిగా, ఆ శిఖరంపై నిలబడి ఉన్న అందమైన సీతకు కొంత జారిపోయింది.
ఏతైర్నిమిత్తైరపరైశ్చ సుభ్రూః సంచోదితా ప్రాగపి సాధుసిద్ధైః। వాతాతపక్లాన్తమివ ప్రణష్టం వర్షేణ బీజం ప్రతిసంజహర్ష
ఈ శుభసూచకాలతో పాటు, మునుపు మంచి వారు గమనించిన ఇతర సంకేతాలతో కూడి, అందమైన కనుబొమ్మల సీత, ఎండలో వాడిపోయిన విత్తనం వానతో మళ్లీ మొలకెత్తినట్టు, తనలో ఆనందం పుట్టుకొచ్చింది.
తస్యాః పునర్బిమ్బఫలోపమోష్ఠం స్వక్షిభ్రుకేశాన్తమరాలపక్ష్మ। వక్త్రం బభాసే సితశుక్లదంష్ట్రం రాహోర్ముఖాచ్చన్ద్ర ఇవ ప్రముక్తః
ఆమె బింబపండు లాంటి పెదాలు, కళ్లూ, కనుబొమ్మలు, జుట్టు చుట్టూ పొడవాటి రెప్పలతో ఉన్న ముఖం, తెల్లటి దంతాలతో, రాహువు నోటిలోంచి బయటపడిన చంద్రుడు లా ప్రకాశించింది.
సా వీతశోకా వ్యపనీతతన్ద్రా శాన్తజ్వరా హర్షవిబుద్ధసత్త్వా। అశోభతార్యా వదనేన శుక్లే శీతాంశునా రాత్రిరివోదితేన
శోకం తొలగిపోయి, అలసట పోయి, జ్వరం తగ్గి, ఆనందంతో హృదయం మేల్కొని, ఆ సీత తన తెల్లటి ముఖంతో, ఉదయించిన చంద్రుని వెలుతురుతో రాత్రిలా మెరిసింది.
thumb|త్రింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే త్రింశః సర్గః ॥౫-
శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలోని సుందరకాండలో ముప్పైవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
హనుమానపి విక్రాన్తః సర్వం శుశ్రావ తత్త్వతః। సీతాయాస్త్రిజటాయాశ్చ రాక్షసీనాం చ తర్జితమ్
వీరుడైన హనుమంతుడు, సీత, త్రిజట, ఇతర రాక్షసస్త్రీలు పలికిన మాటలన్నీ జాగ్రత్తగా విన్నాడు.
అవేక్షమాణస్తాం దేవీం దేవతామివ నన్దనే। తతో బహువిధాం చిన్తాం చిన్తయామాస వానరః
ఆ దేవతను నందనవనంలో ఉన్న దేవతలా చూసి, ఆ వానరుడు అనేక ఆలోచనలు తనలో తానే చేసుకున్నాడు.
యాం కపీనాం సహస్రాణి సుబహూన్యయుతాని చ। దిక్షు సర్వాసు మార్గన్తే సేయమాసాదితా మయా
అన్ని దిక్కులా వేలాది, లక్షలాది వానరులు వెతికిన ఆ సీతను నేను ఇప్పుడు కనుగొన్నాను.