అశ్మసారమిదం నూనమథవాప్యజరామరమ్। హృదయం మమ యేనేదం న దుఃఖేన విశీర్యతే
నా హృదయం ఖచ్చితంగా రాయిలా గట్టిగా ఉందేమో, లేదా ఎప్పటికీ పాడవని, మరణించని దానేమో, లేదంటే ఈ బాధతో ఇది ఎందుకు పగలకపోతుంది?
ధిఙ్మామనార్యామసతీం యాహం తేన వినా కృతా। ముహూర్తమపి జీవామి జీవితం పాపజీవికా
నన్ను వదిలిపెట్టిన ఆయన లేకుండా ఒక్క క్షణమైనా బ్రతికిన నేను నీచురాలిని, విశ్వాసం లేనిదాన్ని. నా జీవితం పాపమైనది.
చరణేనాపి సవ్యేన న స్పృశేయం నిశాచరమ్। రావణం కిం పునరహం కామయేయం విగర్హితమ్
రాత్రివేళ తిరిగే రావణుడిని నేను ఎడమ కాలు వేయడానికైనా ఇష్టపడను. అలాంటివాడిని ఎలా కోరగలను?
ప్రత్యాఖ్యానం న జానాతి నాత్మానం నాత్మనః కులమ్। యో నృశంసస్వభావేన మాం ప్రార్థయితుమిచ్ఛతి
తిరస్కారాన్ని, తనను, తన వంశాన్ని కూడా తెలియని వాడు, క్రూర స్వభావంతో నన్ను కోరుకుంటున్నాడు.
ఛిన్నా భిన్నా ప్రభిన్నా వా దీప్తా వాగ్నౌ ప్రదీపితా। రావణం నోపతిష్ఠేయం కిం ప్రలాపేన వశ్చిరమ్
నన్ను కోసిపారేసినా, విరిచేసినా, ముక్కలుగా చేసైనా, మంటల్లో కాల్చినా, నేను రావణుడిని ఒప్పుకోను. ఇక ఇలాంటి వృథా మాటలు ఎందుకు?
ఖ్యాతః ప్రాజ్ఞః కృతజ్ఞశ్చ సానుక్రోశశ్చ రాఘవః। సద్వృత్తో నిరనుక్రోశః శఙ్కే మద్భాగ్యసంక్షయాత్
రాఘవుడు జ్ఞానవంతుడు, కృతజ్ఞుడు, దయ గలవాడు, ఎల్లప్పుడూ ధర్మపరుడు అని ప్రసిద్ధి. అయినా, నా దురదృష్టం వల్ల ఆయనకు ఇప్పుడు నాపై దయ కనిపించడం లేదు.
రాక్షసానాం జనస్థానే సహస్రాణి చతుర్దశ। ఏకేనైవ నిరస్తాని స మాం కిం నాభిపద్యతే
జనస్థానంలో పది నాలుగు వేల రాక్షసులను ఒక్కడే సంహరించిన వాడు, ఇప్పుడు నన్ను ఎందుకు రాకపోతున్నాడు?
నిరుద్ధా రావణేనాహమల్పవీర్యేణ రక్షసా। సమర్థః ఖలు మే భర్తా రావణం హన్తుమాహవే
బలహీనుడైన రావణుడు నన్ను బలవంతంగా తీసుకెళ్లాడు. కానీ నా భర్త యుద్ధంలో రావణుణ్ని సంహరించగలడు.
విరాధో దణ్డకారణ్యే యేన రాక్షసపుంగవః। రణే రామేణ నిహతః స మాం కిం నాభిపద్యతే
దండకారణ్యంలో రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన విరాధుడు రామచంద్రుడిచేత యుద్ధంలో చంపబడ్డాడు. అలాంటప్పుడు అతడు నన్నెందుకు రక్షించడానికి రాలేదు?
కామం మధ్యే సముద్రస్య లఙ్కేయం దుష్ప్రధర్షణా। న తు రాఘవబాణానాం గతిరోధో భవిష్యతి
ఈ లంకా సముద్ర మధ్యలో ఉండి, దుర్భేద్యమైనదే అయినా, రాఘవుని బాణాలకు ఎలాంటి అడ్డంకి ఉండదు.
కిం ను తత్ కారణం యేన రామో దృఢపరాక్రమః। రక్షసాపహృతాం భార్యామిష్టాం యో నాభిపద్యతే
బలమైన రాముడు తన ప్రియ భార్యను రాక్షసుడు అపహరించాడని తెలిసినా, నన్ను ఎందుకు రాకపోతున్నాడో ఏమో?
ఇహస్థాం మాం న జానీతే శఙ్కే లక్ష్మణపూర్వజః। జానన్నపి స తేజస్వీ ధర్షణాం మర్షయిష్యతి
లక్ష్మణుని అన్నయ్య నన్ను ఇక్కడ ఉన్నానని తెలియకపోవచ్చు. లేదా తెలిసినా, ఆ మహాత్ముడు ఈ అవమానాన్ని సహిస్తున్నాడేమో.
హృతేతి మాం యోఽధిగత్య రాఘవాయ నివేదయేత్। గృధ్రరాజోఽపి స రణే రావణేన నిపాతితః
నన్ను రాక్షసుడు అపహరించాడని తెలుసుకుని, రాఘవునికి చెప్పాలని ప్రయత్నించిన గృధ్రరాజు కూడా యుద్ధంలో రావణునిచేత చంపబడ్డాడు.
కృతం కర్మ మహత్ తేన మాం తథాభ్యవపద్యతా। తిష్ఠతా రావణవధే వృద్ధేనాపి జటాయుషా
నా కోసం రావణుని వధించాలనే ధైర్యంతో ఎదిరించి నిలబడిన వృద్ధుడైన జటాయువు గొప్ప పని చేశాడు.
యది మామిహ జానీయాద్ వర్తమానాం హి రాఘవః। అద్య బాణైరభిక్రుద్ధః కుర్యాల్లోకమరాక్షసమ్
రాఘవుడు నేను ఇక్కడ ఉన్నానని తెలిసినట్లయితే, ఇప్పుడే కోపంతో తన బాణాలతో ఈ లోకాన్ని రాక్షసుల నుంచి శుద్ధం చేసేవాడు.
నిర్దహేచ్చ పురీం లఙ్కాం నిర్దహేచ్చ మహోదధిమ్। రావణస్య చ నీచస్య కీర్తిం నామ చ నాశయేత్
అతడు లంకా నగరాన్ని, అవసరమైతే సముద్రాన్నీ కాల్చివేస్తాడు. రావణుడనే దుష్టుని కీర్తిని, పేరును పూర్తిగా నాశనం చేస్తాడు.
తతో నిహతనాథానాం రాక్షసీనాం గృహే గృహే। యథాహమేవం రుదతీ తథా భూయో న సంశయః
తర్వాత, యజమానులు చనిపోయిన రాక్షసీసుల ఇంటింట్లో, నేను ఇప్పుడు ఎలా ఏడుస్తున్నానో, అలాగే వాళ్లూ కన్నీరు కార్చడం తప్పకుండా జరుగుతుంది.
అన్విష్య రక్షసాం లఙ్కాం కుర్యాద్ రామః సలక్ష్మణః। నహి తాభ్యాం రిపుర్దృష్టో ముహూర్తమపి జీవతి
రాముడు లక్ష్మణునితో కలిసి రాక్షసుల లంకాను వెతికి పట్టుకుని నాశనం చేస్తాడు. వాళ్లిద్దరిని చూసిన శత్రువు ఒక్క క్షణమైనా బతకడు.
చితాధూమాకులపథా గృధ్రమణ్డలమణ్డితా। అచిరేణైవ కాలేన శ్మశానసదృశీ భవేత్
చాలా త్వరలో ఈ ప్రదేశం చితాధూళితో నిండిపోతుంది, గద్దల వలయాలతో అలంకరించబడుతుంది, శ్మశానంలా మారిపోతుంది.
అచిరేణైవ కాలేన ప్రాప్స్యామ్యేనం మనోరథమ్। దుష్ప్రస్థానోఽయమాభాతి సర్వేషాం వో విపర్యయః
చాలా త్వరలోనే నా కోరిక నెరవేరుతుంది. మీ అందరికీ ఇది కష్టమైన మార్గంలా కనిపిస్తున్నా, త్వరలోనే మీకు విపరీతమైన పరిణామం ఎదురవుతుంది.
నూనం లఙ్కా హతే పాపే రావణే రాక్షసాధిపే। శోషమేష్యతి దుర్ధర్షా ప్రమదా విధవా యథా
పాపాత్ముడైన రావణుడు, రాక్షసుల అధిపతి, చంపబడినప్పుడు, దుర్జయమైన లంకా భర్తను కోల్పోయిన వితంతువులా వాడిపోతుంది.
పుణ్యోత్సవసమృద్ధా చ నష్టభర్త్రీ సరాక్షసా। భవిష్యతి పురీ లఙ్కా నష్టభర్త్రీ యథాంగనా
పుణ్యోత్సవాలతో, రాక్షసులతో నిండిన లంకా నగరం, భర్తను కోల్పోయిన మహిళలా మారిపోతుంది.
నూనం రాక్షసకన్యానాం రుదతీనాం గృహే గృహే। శ్రోష్యామి నచిరాదేవ దుఃఖార్తానామిహ ధ్వనిమ్
నిశ్చయంగా, త్వరలోనే ఇక్కడి ప్రతి ఇంట్లో, దుఃఖంతో ఏడుస్తున్న రాక్షస యువతుల అరుపులు నేను వినబోతున్నాను.
సాన్ధకారా హతద్యోతా హతరాక్షసపుంగవా। భవిష్యతి పురీ లఙ్కా నిర్దగ్ధా రామసాయకైః
లంకా నగరం చీకటితో కమ్మబడిపోతుంది, దీప్తి పోతుంది, రాక్షసులలో శ్రేష్ఠులు చంపబడతారు. రాముని బాణాలతో అది పూర్తిగా కాలిపోతుంది.
యది నామ స శూరో మాం రామో రక్తాన్తలోచనః। జానీయాద్ వర్తమానాం యాం రాక్షసస్య నివేశనే
రక్తవర్ణమైన కళ్లతో ఉన్న వీరుడైన రాముడు, నేను ఈ రాక్షసుని ఇంట్లో ఉన్నానని తెలిసినట్లయితే ఎంత బాగుండేది!
అనేన తు నృశంసేన రావణేనాధమేన మే। సమయో యస్తు నిర్దిష్టస్తస్య కాలోఽయమాగతః
క్రూరమైన, నీచమైన రావణుడు నాకు ఇచ్చిన గడువు ఇప్పుడు వచ్చేసింది.
స చ మే విహితో మృత్యురస్మిన్ దుష్టేన వర్తతే। అకార్యం యే న జానన్తి నైర్ఋతాః పాపకారిణః
ఈ దుష్టుడు నాకు విధించిన మరణం ఇప్పుడు దగ్గరలోనే ఉంది. పాపాలు చేసే ఆ రాత్రివాసులు ఏమి చేయాలో, ఏమి చేయకూడదో తెలియని వారు.
అధర్మాత్ తు మహోత్పాతో భవిష్యతి హి సామ్ప్రతమ్। నైతే ధర్మం విజానన్తి రాక్షసాః పిశితాశనాః
ఇప్పుడు ధర్మానికి విరుద్ధంగా పెద్ద అపాయం సంభవించబోతుంది. ఈ మాంసాహార రాక్షసులు ధర్మం ఏమిటో అసలు తెలియని వారు.
ధ్రువం మాం ప్రాతరాశార్థం రాక్షసః కల్పయిష్యతి। సాహం కథం కరిష్యామి తం వినా ప్రియదర్శనమ్
నిశ్చయంగా రాక్షసుడు నన్ను ఉదయం తినే భోజనంగా నిర్ణయిస్తాడు. నా ప్రియమైనవాడిని చూడకుండా నేను ఎలా బ్రతకగలను?
రామం రక్తాన్తనయనమపశ్యన్తీ సుదుఃఖితా। క్షిప్రం వైవస్వతం దేవం పశ్యేయం పతినా వినా
రక్తవర్ణమైన కన్నులతో ఉన్న రాముని చూడలేక, తీవ్రమైన దుఃఖంతో నేను త్వరలోనే భర్త లేకుండా వైవస్వతుడిని చూస్తాను.