అసందేశాత్తు రామస్య తపసశ్చానుపాలనాత్। న త్వాం కుర్మి దశగ్రీవ భస్మ భస్మార్హతేజసా
రాముని ఆజ్ఞ లేక, నా తపస్సు పాటిస్తూ, దశముఖుడా, నీవు బూడిద కావాల్సినవాడివి అయినా, నా తేజస్సుతో నిన్ను బూడిద చేయడం లేదు.
నాపహర్తుమహం శక్యా తస్య రామస్య ధీమతః। విధిస్తవ వధార్థాయ విహితో నాత్ర సంశయః
ధీమంతుడైన రాముని నుండి నన్ను బలవంతంగా ఎవరూ తీసుకెళ్లలేరు. నీ నాశనం కోసం విధి నిర్ణయించబడింది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సీతాయా వచనం శ్రుత్వా రావణో రాక్షసాధిపః। వివృత్య నయనే క్రూరే జానకీమన్వవైక్షత
సీతమ్మ మాటలు విని, రాక్షసాధిపతి రావణుడు తన క్రూరమైన కన్నులను విప్పి, జానకిని గట్టిగా చూశాడు.
నీలజీమూతసంకాశో మహాభుజశిరోధరః। సింహసత్త్వగతిః శ్రీమాన్ దీప్తజిహ్వోగ్రలోచనః
ఆయన నీలిమగా ఉన్న మేఘంలా, విస్తారమైన భుజాలు, పెద్ద తల, సింహంలా నడక, కాంతివంతమైన వాడుగా, మెరుస్తున్న నాలుక, ఉగ్రమైన కళ్ళతో కనిపించాడు.
చలాగ్రముకుటప్రాంశుశ్చిత్రమాల్యానులేపనః। రక్తమాల్యామ్బరధరస్తప్తాంగదవిభూషణః
ఆయన తలపై ఉన్న ఎత్తయిన కిరీటము తళతళ మెరిసింది; రకరకాల పుష్పమాలలు, అంగరాగాలు అలంకరించబడి, ఎర్రని పూలమాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, వేడైన బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడ్డాడు.
శ్రోణీసూత్రేణ మహతా మేచకేన సుసంవృతః। అమృతోత్పాదనే నద్ధో భుజంగేనేవ మన్దరః
వివిధ రంగుల గొప్ప నడుముబందంతో బాగా బిగించబడి, అమృతాన్ని తీయడానికి మందరపర్వతాన్ని పాము చుట్టినట్టే, ఆయన నడుము బలంగా కట్టబడి ఉంది.
తాభ్యాం స పరిపూర్ణాభ్యాం భుజాభ్యాం రాక్షసేశ్వరః। శుశుభేఽచలసంకాశః శృంగాభ్యామివ మన్దరః
ఆ రెండు సంపూర్ణమైన భుజాలతో రాక్షసుల అధిపతి, రెండు కొమ్ములతో మందరపర్వతంలా, అద్భుతంగా మెరిసిపోతున్నాడు.
తరుణాదిత్యవర్ణాభ్యాం కుణ్డలాభ్యాం విభూషితః। రక్తపల్లవపుష్పాభ్యామశోకాభ్యామివాచలః
తాజా సూర్యుడిలా మెరిసే కుండలాలతో అలంకరించబడి, ఎర్రని కొమ్మలు, పువ్వులతో ఉన్న అశోకవృక్షాలతో అలంకరించబడిన పర్వతంలా కనిపించాడు.
స కల్పవృక్షప్రతిమో వసన్త ఇవ మూర్తిమాన్। శ్మశానచైత్యప్రతిమో భూషితోఽపి భయంకరః
ఆయన కల్పవృక్షంలా, వసంతకాలం రూపంలో వచ్చినట్టూ, అయినా ఎంత అందంగా అలంకరించుకున్నా, శ్మశానంలోని గుడిసె లా భయంకరంగా కనిపించాడు.
అవేక్షమాణో వైదేహీం కోపసంరక్తలోచనః। ఉవాచ రావణః సీతాం భుజంగ ఇవ నిఃశ్వసన్
కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో వైదేహిని చూస్తూ, రావణుడు పాము గట్టిగా ఊపిరి తీసినట్టు సీతతో మాట్లాడాడు.
అనయేనాభిసమ్పన్నమర్థహీనమనువ్రతే। నాశయామ్యహమద్య త్వాం సూర్యః సంధ్యామివౌజసా
నీకు ప్రయోజనం లేకుండా దురదృష్టంతో ఉండి, నిష్ఫలంగా భర్తను అనుసరిస్తున్న నిన్ను, నేను ఈ రోజు నా బలంతో, సూర్యుడు సంధ్యను నాశనం చేసినట్టు నాశనం చేస్తాను.
ఇత్యుక్త్వా మైథిలీం రాజా రావణః శత్రురావణః। సందదర్శ తతః సర్వా రాక్షసీర్ఘోరదర్శనాః
ఇలా మైథిలిని ఉద్దేశించి చెప్పిన తరువాత, శత్రువులకు భయంకరుడైన రాజు రావణుడు, వెంటనే భయానకంగా కనిపించే అన్ని రాక్షసీ స్త్రీలను పిలిపించాడు.
ఏకాక్షీమేకకర్ణాం చ కర్ణప్రావరణాం తథా। గోకర్ణీం హస్తికర్ణీం చ లమ్బకర్ణీమకర్ణికామ్
వారిలో కొందరికి ఒక్క కంటే ఉంది, మరికొందరికి ఒక్క చెవే ఉంది, ఇంకొంతమందికి చెవులు కప్పబడి ఉన్నాయి, గోవుల చెవులున్నవారు, ఏనుగు చెవులున్నవారు, వేలాడే చెవులున్నవారు, చెవులే లేనివారు కూడా ఉన్నారు.
హస్తిపద్యశ్వపద్యౌ చ గోపదీం పాదచూలికామ్। ఏకాక్షీమేకపాదీం చ పృథుపాదీమపాదికామ్
ఏనుగు పాదాల్లాంటి చేతులు, గుర్రపు కాళ్లలాంటి పాదాలు, గోపాదాలు, చిన్న పాదాలు, ఒక్క కంటివారు, ఒక్క కాళ్లవారు, విశాలమైన పాదాలు, పాదాలే లేనివారు కూడా ఉన్నారు.
అతిమాత్రశిరోగ్రీవామతిమాత్రకుచోదరీమ్। అతిమాత్రాస్యనేత్రాం చ దీర్ఘజిహ్వానఖామపి
అతిగా పెద్ద తలలు, మెడలు, అతిగా పెద్ద వక్షోజాలు, పొట్టలు, అతిగా పెద్ద నోర్లు, కళ్ళు, పొడవైన నాలుకలు, గోర్లు ఉన్నవారు కూడా ఉన్నారు.
అనాసికాం సింహముఖీం గోముఖీం సూకరీముఖీమ్। యథా మద్వశగా సీతా క్షిప్రం భవతి జానకీ
ముక్కు లేనివారు, సింహ ముఖాలు, గోముఖాలు, పంది ముఖాలు—ఇలా జానకీ అయిన సీత త్వరగా నా వశమవ్వాలని మీరు చేయాలి.
తథా కురుత రాక్షస్యః సర్వాః క్షిప్రం సమేత్య వా। ప్రతిలోమానులోమైశ్చ సామదానాదిభేదనైః
అందువల్ల మీరు అందరూ రాక్షసీ స్త్రీలు వెంటనే వచ్చి, అనుకూలంగా లేదా విరుద్ధంగా, మాయమాటలు, బహుమతులు, భిన్నతలు చూపించి—
ఆవర్జయత వైదేహీం దణ్డస్యోద్యమనేన చ। ఇతి ప్రతిసమాదిశ్య రాక్షసేన్ద్రః పునః పునః
వైదేహిని బెదిరింపుతో అయినా వశపరచండి అని రాక్షసుల రాజు మళ్లీ మళ్లీ ఆదేశించాడు.
కామమన్యుపరీతాత్మా జానకీం ప్రతి గర్జత। ఉపగమ్య తతః క్షిప్రం రాక్షసీ ధాన్యమాలినీ
కామమూ, కోపమూ కలసి జానకిని మీద గర్జిస్తూ, వెంటనే ధాన్యమాలినీ అనే రాక్షసీ దగ్గరకు వచ్చింది.
పరిష్వజ్య దశగ్రీవమిదం వచనమబ్రవీత్। మయా క్రీడ మహారాజ సీతయా కిం తవానయా
ఆమె దశముఖుడిని ఆలింగనం చేసి, 'మహారాజా! నాతో క్రీడించు, నీకు ఈ సీత ఎందుకు?' అని అన్నది.
వివర్ణయా కృపణయా మానుష్యా రాక్షసేశ్వర। నూనమస్యాం మహారాజ న దేవా భోగసత్తమాన్
రాక్షసుల రాజా, ఈ రంగు లేని, దయనీయమైన మానవ స్త్రీతో ఏమిటి? మహారాజా, ఈమెలో దేవతలు, ఉత్తమమైన ఆనందాలు లేవని నిశ్చయం.
విదధత్యమరశ్రేష్ఠాస్తవ బాహుబలార్జితాన్। అకామాం కామయానస్య శరీరముపతప్యతే
నీ బాహుబలంతో సంపాదించిన సుఖాలను, అమరులలో శ్రేష్ఠులు ఈమెకు ఇవ్వరు. మనసు లేని స్త్రీని కోరేవాడికి శరీరం బాధపడుతుంది.
ఇచ్ఛతీం కామయానస్య ప్రీతిర్భవతి శోభనా। ఏవముక్తస్తు రాక్షస్యా సముత్క్షిప్తస్తతో బలీ। ప్రహసన్ మేఘసంకాశో రాక్షసః స న్యవర్తత
ఇష్టపడి ఒప్పుకునే స్త్రీని కోరేవాడికి ఆనందం మధురంగా ఉంటుంది. రాక్షసీ ఇలా చెప్పిన తరువాత, మేఘాలాంటి రూపంతో ఉన్న బలవంతుడు నవ్వుతూ అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు.
ప్రస్థితః స దశగ్రీవః కమ్పయన్నివ మేదినీమ్। జ్వలద్భాస్కరసంకాశం ప్రవివేశ నివేశనమ్
పది తలల రాక్షసుడు అక్కడి నుంచి బయలుదేరి, భూమిని కంపించించినట్టు చేసి, దహనమైన సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ తన రాజప్రాసాదంలోకి ప్రవేశించాడు.
దేవగన్ధర్వకన్యాశ్చ నాగకన్యాశ్చ తాస్తతః। పరివార్య దశగ్రీవం ప్రవిశుస్తా గృహోత్తమమ్
అప్పుడే దేవకన్యలు, గంధర్వకన్యలు, నాగకన్యలు అందరూ పది తలల రాక్షసుని చుట్టుముట్టి ఆ అద్భుతమైన గృహంలోకి ప్రవేశించాయి.
స మైథిలీం ధర్మపరామవస్థితాం ప్రవేపమానాం పరిభర్త్స్య రావణః। విహాయ సీతాం మదనేన మోహితః స్వమేవ వేశ్మ ప్రవివేశ రావణః
ధర్మాన్ని పాటించే మిథిలా కుమార్తె సీతను, వణికిపోతున్న ఆమెను రావణుడు దుర్భాషలతో దూషించి, కామంతో మోహితుడై, ఆమెను వదిలేసి తన ఇంట్లోకి వెళ్లిపోయాడు.
thumb|త్రయోవింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే త్రయోవింశః సర్గః ॥౫-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలోని సుందరకాండలో ఇరవై మూడవ సర్గను వినండి.
ఇత్యుక్త్వా మైథిలీం రాజా రావణః శత్రురావణః। సందిశ్య చ తతః సర్వా రాక్షసీర్నిర్జగామ హ
ఇలా మిథిలా కుమార్తెతో మాట్లాడిన రావణుడు, శత్రువులకు భయంకరుడు అయిన ఆ రాజు, అన్ని రాక్షసీస్త్రీలకు ఆదేశాలు ఇచ్చి అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు.
నిష్క్రాన్తే రాక్షసేన్ద్రే తు పునరన్తఃపురం గతే। రాక్షస్యో భీమరూపాస్తాః సీతాం సమభిదుద్రువుః
రాక్షసుల అధిపతి బయటకు వెళ్లి మళ్లీ అంతఃపురంలోకి వెళ్లిన తరువాత, భయంకరమైన రూపాలున్న రాక్షసీస్త్రీలు సీతవైపు పరుగెత్తాయి.
తతః సీతాముపాగమ్య రాక్షస్యః క్రోధమూర్చ్ఛితాః। పరం పరుషయా వాచా వైదేహీమిదమబ్రువన్
తర్వాత ఆ రాక్షసీస్త్రీలు కోపంతో ఉలిక్కిపడి, సీత దగ్గరకు వచ్చి, చాలా కఠినమైన మాటలతో వైదేహిని మందించారు.