ఇహ శీఘ్రం సుపర్వాణో జ్వలితాస్యా ఇవోరగాః। ఇషవో నిపతిష్యన్తి రామలక్ష్మణలక్షితాః
ఇక్కడ త్వరగా, రాముడు లక్ష్మణులు గుర్తు చేసిన బలమైన బాణాలు, అగ్ని ముక్కులతో ఉన్న పాముల్లా పడిపోతాయి.
రక్షాంసి నిహనిష్యన్తః పుర్యామస్యాం న సంశయః। అసమ్పాతం కరిష్యన్తి పతన్తః కఙ్కవాససః
ఈ పట్టణంలో రాక్షసులను సంహరించి, వారు ఆకాశంలో పతనం అయ్యే గద్దలవలె కనబడకుండా చేస్తారు అనే సందేహం లేదు.
రాక్షసేన్ద్రమహాసర్పాన్ స రామగరుడో మహాన్। ఉద్ధరిష్యతి వేగేన వైనతేయ ఇవోరగాన్
అతిపెద్ద గరుడుడైన రాముడు, రాక్షసుల రాజు వంటి మహాపాములను వేగంగా ఎత్తుకుపోతాడు, వైనతేయుడు పాములను ఎత్తుకుపోయినట్టు.
అపనేష్యతి మాం భర్తా త్వత్తః శీఘ్రమరిందమః। అసురేభ్యః శ్రియం దీప్తాం విష్ణుస్త్రిభిరివ క్రమైః
నా భర్త శత్రువులను సంహరించేవాడు, నిన్ను దగ్గర నుంచి నన్ను త్వరగా విడిపిస్తాడు. విష్ణువు అసురుల నుంచి మహా ఐశ్వర్యాన్ని మూడు అడుగుల్లో తీసుకున్నట్టు.
జనస్థానే హతస్థానే నిహతే రక్షసాం బలే। అశక్తేన త్వయా రక్షః కృతమేతదసాధు వై
జనస్థానంలో రాక్షస సేన నాశనం అయిన చోట, నువ్వు రక్షించలేకపోయి, ఈ దుర్మార్గమైన పని చేశావు.
ఆశ్రమం తత్తయోః శూన్యం ప్రవిశ్య నరసింహయోః। గోచరం గతయోర్భ్రాత్రోరపనీతా త్వయాధమ
ఆ సింహస్వరూపులైన ఇద్దరు అన్నదమ్ములు బయటకు వెళ్లినప్పుడు, వారి ఖాళీ ఆశ్రమంలోకి చొరబడి, నన్ను వారి పరిధి నుంచి నువ్వు తీసుకెళ్లావు, నీచుడా!
నహి గన్ధముపాఘ్రాయ రామలక్ష్మణయోస్త్వయా। శక్యం సందర్శనే స్థాతుం శునా శార్దూలయోరివ
రాముడు లక్ష్మణుల వాసన కూడా పట్టుకోకుండా, నువ్వు వారి ఎదుట నిలబడలేవు. అది కుక్కలు పులుల ఎదుట నిలబడలేకపోయినట్టు.
తస్య తే విగ్రహే తాభ్యాం యుగగ్రహణమస్థిరమ్। వృత్రస్యేవేన్ద్రబాహుభ్యాం బాహోరేకస్య విగ్రహే
ఆ ఇద్దరి బలాన్ని ఎదుర్కొనడం స్థిరంగా ఉండదు. అది ఇంద్రుడి చేతులు వృత్రుడి భుజాన్ని పట్టుకున్నట్టు.
క్షిప్రం తవ స నాథో మే రామః సౌమిత్రిణా సహ। తోయమల్పమివాదిత్యః ప్రాణానాదాస్యతే శరైః
త్వరలోనే నీ యజమాని అయిన రాముడు, సౌమిత్రితో కలిసి, చిన్న నీటిని సూర్యుడు ఆపేసినట్టు, నీ ప్రాణాలను బాణాలతో తీసేస్తాడు.
గిరిం కుబేరస్య గతోఽథవాఽఽలయం సభాం గతో వా వరుణస్య రాజ్ఞః। అసంశయం దాశరథేర్విమోక్ష్యసే మహాద్రుమః కాలహతోఽశనేరివ
నువ్వు కుబేరుని కొండకైనా, అతని ఇంటికైనా, లేక వరుణుని సభలోకైనా వెళ్లినా, నిస్సందేహంగా దశరథుని కుమారుడు నిన్ను విడిపిస్తాడు. అది కాలానికి లోనైన పెద్ద చెట్టు మెరుపుదెబ్బతో కూలినట్టు.
thumb|ద్వావింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే ద్వావింశః సర్గః ॥౫-
ఇప్పుడు ఇరవై రెండవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
సీతాయా వచనం శ్రుత్వా పరుషం రాక్షసేశ్వరః। ప్రత్యువాచ తతః సీతాం విప్రియం ప్రియదర్శనామ్
సీతా మాటలు కఠినంగా విన్న రాక్షసాధిపతి, అందంగా ఉన్న సీతకు నచ్చని మాటలు చెప్పాడు.
యథా యథా సాన్త్వయితా వశ్యః స్త్రీణాం తథా తథా। యథా యథా ప్రియం వక్తా పరిభూతస్తథా తథా
స్త్రీలను ఎంతగా సమాధానపరిచే ప్రయత్నం చేస్తే, అంతగా వారు వశమవుతారు. అలాగే, ఎంత మధురంగా మాట్లాడితే, అంతగా అవమానిస్తారు.
సంనియచ్ఛతి మే క్రోధం త్వయి కామః సముత్థితః। ద్రవతో మార్గమాసాద్య హయానివ సుసారథిః
నిన్ను చూసి నాకు కోపం వచ్చినా, నిన్ను పొందాలనే కోరిక ఆ కోపాన్ని అదుపులో పెట్టింది. అది పరిగెత్తే గుర్రాలను మంచి సారథి నియంత్రించినట్టు.
వామః కామో మనుష్యాణాం యస్మిన్ కిల నిబధ్యతే। జనే తస్మింస్త్వనుక్రోశః స్నేహశ్చ కిల జాయతే
మనుష్యులకు చంచలమైన కోరిక కలిగినప్పుడు, ఆ మనిషిలో దయా, స్నేహం పుట్టుకొస్తాయని అంటారు.
ఏతస్మాత్ కారణాన్న త్వాం ఘాతయామి వరాననే। వధార్హామవమానార్హాం మిథ్యా ప్రవ్రజనే రతామ్
అందమైన ముఖం కలిగినవాడివి, నీవు అర్హించని పనిలో మునిగిపోయినా, ఈ కారణంతోనే నేను నిన్ను చంపడం లేదు.
పరుషాణి హి వాక్యాని యాని యాని బ్రవీషి మామ్। తేషు తేషు వధో యుక్తస్తవ మైథిలి దారుణః
మైతిలీ, నువ్వు నాకు చెప్పిన ప్రతి కఠినమైన మాటకు, నీకు భయంకరమైన మరణం తగినదే.
ఏవముక్త్వా తు వైదేహీం రావణో రాక్షసాధిపః। క్రోధసంరమ్భసంయుక్తః సీతాముత్తరమబ్రవీత్
ఇలా వైదేహిని ఉద్దేశించి మాట్లాడిన రావణుడు, రాక్షసుల అధిపతి, కోపంతో మరింతగా సీతను ఉద్దేశించి మాటలు చెప్పాడు.
ద్వౌ మాసౌ రక్షితవ్యౌ మే యోఽవధిస్తే మయా కృతః। తతః శయనమారోహ మమ త్వం వరవర్ణిని
రెండు నెలలు నీకు రక్షణ కల్పించేందుకు నేను సమయం ఇచ్చాను. ఆ తర్వాత, అందమైనవాడివి, నువ్వు నా పక్కన పడుకోవాలి.
ద్వాభ్యామూర్ధ్వం తు మాసాభ్యాం భర్తారం మామనిచ్ఛతీమ్। మమ త్వాం ప్రాతరాశార్థే సూదాశ్ఛేత్స్యన్తి ఖణ్డశః
ఆ రెండు నెలలు గడిచాక, నువ్వు నన్ను భర్తగా కోరకపోతే, నా ఉదయ భోజనానికి వంటవాళ్లు నిన్ను ముక్కలుగా కోసేస్తారు.
తాం భర్త్స్యమానాం సమ్ప్రేక్ష్య రాక్షసేన్ద్రేణ జానకీమ్। దేవగన్ధర్వకన్యాస్తా విషేదుర్వికృతేక్షణాః
రాక్షసుల రాజు జానకిని బెదిరిస్తున్న దృశ్యం చూసి, దేవతలు, గంధర్వుల కుమార్తెలు భయంతో కన్నీళ్లతో ఉన్నారు.
ఓష్ఠప్రకారైరపరా నేత్రైర్వక్త్రైస్తథాపరాః। సీతామాశ్వాసయామాసుస్తర్జితాం తేన రక్షసా
ఆ రాక్షసుడు బెదిరించిన సీతను కొందరు పెదవులతో, మరికొందరు కన్నులతో, ఇంకొందరు ముఖభావాలతో ధైర్యం చెప్పారు.
తాభిరాశ్వాసితా సీతా రావణం రాక్షసాధిపమ్। ఉవాచాత్మహితం వాక్యం వృత్తశౌటీర్యగర్వితమ్
వాళ్ల ధైర్యంతో సీత ధైర్యంగా, తన మంచితనాన్ని గర్వంగా ఉంచుకుని, రాక్షసాధిపతి రావణునికి తనకు మేలు కలిగే మాటలు చెప్పింది.
నూనం న తే జనః కశ్చిదస్మిన్నిఃశ్రేయసి స్థితః। నివారయతి యో న త్వాం కర్మణోఽస్మాద్ విగర్హితాత్
నీ దగ్గర ధర్మమార్గంలో నిలబడే ఒక్కరైనా ఉన్నాడా? ఈ నిందితమైన పనిని చేయకుండా నిన్నెవరైనా ఆపుతున్నారా?
మాం హి ధర్మాత్మనః పత్నీం శచీమివ శచీపతేః। త్వదన్యస్త్రిషు లోకేషు ప్రార్థయేన్మనసాపి కః
ధర్మాత్ముడైన భర్తకు భార్య అయిన నన్ను, శచీపతికి శచీని కోరినట్టు, ఈ మూడులోకాల్లో నిన్ను తప్ప మరొకరు మనసులో కూడా కోరగలరా?
రాక్షసాధమ రామస్య భార్యామమితతేజసః। ఉక్తవానసి యత్ పాపం క్వ గతస్తస్య మోక్ష్యసే
రాక్షసులలో నీచుడవు, అపారమైన తేజస్సు గల రాముని భార్యను అపహరించడం ద్వారా నీవు పాపం చేశావు. దాని ఫలితాన్ని తప్పించుకోడానికి ఎక్కడికి పోతావు?
యథా దృప్తశ్చ మాతంగః శశశ్చ సహితౌ వనే। తథా ద్విరదవద్ రామస్త్వం నీచ శశవత్ స్మృతః
అహంకారంతో ఉన్న ఏనుగు, చిన్న మొసలి అడవిలో కలిసినట్టు, రాముడు ఏనుగువంటి వాడు, నీవు నీచుడవు, కుందేలువంటి వాడివి.
స త్వమిక్ష్వాకునాథం వై క్షిపన్నిహ న లజ్జసే। చక్షుషో విషయే తస్య న యావదుపగచ్ఛసి
ఇక్ష్వాకు వంశాధిపతిని ఇక్కడ నిందిస్తూ, ఆయన చూపుకు నువ్వు చిక్కని ముందే, నీకు సిగ్గు లేదా?
ఇమే తే నయనే క్రూరే వికృతే కృష్ణపింగలే। క్షితౌ న పతితే కస్మాన్మామనార్య నిరీక్షతః
నీకు నల్లటి, పింగళమైన, క్రూరమైన, వంకరైన కళ్లున్నాయి. అవి నేలపై పడకుండానే నువ్వు నన్ను ఇలా చూస్తున్నావు, నీచుడా?
తస్య ధర్మాత్మనః పత్నీ స్నుషా దశరథస్య చ। కథం వ్యాహరతో మాం తే న జిహ్వా పాప శీర్యతి
ధర్మాత్ముడైన రాముని భార్యను, దశరథుని కోడలిని ఉద్దేశించి మాట్లాడుతున్నప్పుడు, నీ నాలుక ఎట్లా ఎండిపోవడం లేదు, పాపీ?