ఏవం త్వాం పాపకర్మాణం వక్ష్యన్తి నికృతా జనాః। దిష్ట్యైతద్ వ్యసనం ప్రాప్తో రౌద్ర ఇత్యేవ హర్షితాః
ఇలా, నిన్ను గురించి చెడు పనులు చేసిన వాడని ప్రజలు మాట్లాడతారు. 'దుర్మార్గుడికి ఈ కష్టం దైవకృప వల్ల వచ్చింది' అని సంతోషపడతారు.
శక్యా లోభయితుం నాహమైశ్వర్యేణ ధనేన వా। అనన్యా రాఘవేణాహం భాస్కరేణ యథా ప్రభా
ధనం గానీ, అధికారంతో గానీ నన్ను ఆకర్షించలేవు. నేను రాఘవునికి మాత్రమే అంకితమై ఉన్నాను, ఎలా వెలుగు సూర్యునికి మాత్రమే చెందిందో అలాగే.
ఉపధాయ భుజం తస్య లోకనాథస్య సత్కృతమ్। కథం నామోపధాస్యామి భుజమన్యస్య కస్యచిత్
అందరి లోకానికి అధిపతి అయిన ఆయన భుజాన్ని ఆశ్రయించిన తర్వాత, ఇంకెవరి భుజాన్ని నేను ఆశ్రయించగలను చెప్పు.
అహమౌపయికీ భార్యా తస్యైవ చ ధరాపతేః। వ్రతస్నాతస్య విద్యేవ విప్రస్య విదితాత్మనః
నేను ఆ భూమిపతికి మాత్రమే తగిన భార్యను, ఎలా విద్యను తెలుసుకున్న, వ్రతస్నానం చేసిన బ్రాహ్మణునికి విద్య తగినదో అలాగే.
సాధు రావణ రామేణ మాం సమానయ దుఃఖితామ్। వనే వాసితయా సార్ధం కరేణ్వేవ గజాధిపమ్
ఓ రావణా! నేను బాధపడుతూ ఉన్న రాముని దగ్గరకు నన్ను చేర్చు. ఎలా ఆడ ఏనుగు, ఏనుగు రాజును అడవిలోకి తీసుకెళ్తుందో అలాగే.
మిత్రమౌపయికం కర్తుం రామః స్థానం పరీప్సతా। బన్ధం చానిచ్ఛతా ఘోరం త్వయాసౌ పురుషర్షభః
పురుషశ్రేష్ఠుడు అయిన రాముడు, నీతో కలిసిపోవాలని, మంచి సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకోవాలని కోరుకుంటున్నాడు. కానీ, నీతో భయంకరమైన శత్రుత్వాన్ని మాత్రం కోరడంలేదు.
విదితః సర్వధర్మజ్ఞః శరణాగతవత్సలః। తేన మైత్రీ భవతు తే యది జీవితుమిచ్ఛసి
అతడు అన్ని ధర్మాలను బాగా తెలిసినవాడు, శరణాగతులను ఎంతో ప్రేమించేవాడు. నీకు ప్రాణాలు కావాలంటే అతనితో స్నేహం చేసుకో.
ఏవం హి తే భవేత్ స్వస్తి సమ్ప్రదాయ రఘూత్తమే। అన్యథా త్వం హి కుర్వాణః పరాం ప్రాప్స్యసి చాపదమ్
రఘువంశంలో ఉత్తముడైన రాముడితో సమాధానం చేసుకుంటే నీకు మేలు జరుగుతుంది. లేనిచో వేరే విధంగా ప్రవర్తిస్తే గొప్ప అపాయం ఎదురవుతుంది.
వర్జయేద్ వజ్రముత్సృష్టం వర్జయేదన్తకశ్చిరమ్। త్వద్విధం న తు సంక్రుద్ధో లోకనాథః స రాఘవః
ఎవరైనా విసిరిన వజ్రాన్ని తప్పించుకోవచ్చు, మరణాన్ని కొంతకాలం దూరంగా ఉంచుకోవచ్చు. కానీ నీవంటి వారిని కోపంతో ఉన్న లోకనాథుడు రాఘవుడు విడిచిపెట్టడు.
రామస్య ధనుషః శబ్దం శ్రోష్యసి త్వం మహాస్వనమ్। శతక్రతువిసృష్టస్య నిర్ఘోషమశనేరివ
రాముని విల్లు మోగించే గొప్ప శబ్దాన్ని నువ్వు వినబోతున్నావు. అది ఇంద్రుడు వదిలిన మెరుపుదెబ్బ మోగినట్టే ఉంటుంది.
ఇహ శీఘ్రం సుపర్వాణో జ్వలితాస్యా ఇవోరగాః। ఇషవో నిపతిష్యన్తి రామలక్ష్మణలక్షితాః
ఇక్కడ త్వరగా, రాముడు లక్ష్మణులు గుర్తు చేసిన బలమైన బాణాలు, అగ్ని ముక్కులతో ఉన్న పాముల్లా పడిపోతాయి.
రక్షాంసి నిహనిష్యన్తః పుర్యామస్యాం న సంశయః। అసమ్పాతం కరిష్యన్తి పతన్తః కఙ్కవాససః
ఈ పట్టణంలో రాక్షసులను సంహరించి, వారు ఆకాశంలో పతనం అయ్యే గద్దలవలె కనబడకుండా చేస్తారు అనే సందేహం లేదు.
రాక్షసేన్ద్రమహాసర్పాన్ స రామగరుడో మహాన్। ఉద్ధరిష్యతి వేగేన వైనతేయ ఇవోరగాన్
అతిపెద్ద గరుడుడైన రాముడు, రాక్షసుల రాజు వంటి మహాపాములను వేగంగా ఎత్తుకుపోతాడు, వైనతేయుడు పాములను ఎత్తుకుపోయినట్టు.
అపనేష్యతి మాం భర్తా త్వత్తః శీఘ్రమరిందమః। అసురేభ్యః శ్రియం దీప్తాం విష్ణుస్త్రిభిరివ క్రమైః
నా భర్త శత్రువులను సంహరించేవాడు, నిన్ను దగ్గర నుంచి నన్ను త్వరగా విడిపిస్తాడు. విష్ణువు అసురుల నుంచి మహా ఐశ్వర్యాన్ని మూడు అడుగుల్లో తీసుకున్నట్టు.
జనస్థానే హతస్థానే నిహతే రక్షసాం బలే। అశక్తేన త్వయా రక్షః కృతమేతదసాధు వై
జనస్థానంలో రాక్షస సేన నాశనం అయిన చోట, నువ్వు రక్షించలేకపోయి, ఈ దుర్మార్గమైన పని చేశావు.
ఆశ్రమం తత్తయోః శూన్యం ప్రవిశ్య నరసింహయోః। గోచరం గతయోర్భ్రాత్రోరపనీతా త్వయాధమ
ఆ సింహస్వరూపులైన ఇద్దరు అన్నదమ్ములు బయటకు వెళ్లినప్పుడు, వారి ఖాళీ ఆశ్రమంలోకి చొరబడి, నన్ను వారి పరిధి నుంచి నువ్వు తీసుకెళ్లావు, నీచుడా!
నహి గన్ధముపాఘ్రాయ రామలక్ష్మణయోస్త్వయా। శక్యం సందర్శనే స్థాతుం శునా శార్దూలయోరివ
రాముడు లక్ష్మణుల వాసన కూడా పట్టుకోకుండా, నువ్వు వారి ఎదుట నిలబడలేవు. అది కుక్కలు పులుల ఎదుట నిలబడలేకపోయినట్టు.
తస్య తే విగ్రహే తాభ్యాం యుగగ్రహణమస్థిరమ్। వృత్రస్యేవేన్ద్రబాహుభ్యాం బాహోరేకస్య విగ్రహే
ఆ ఇద్దరి బలాన్ని ఎదుర్కొనడం స్థిరంగా ఉండదు. అది ఇంద్రుడి చేతులు వృత్రుడి భుజాన్ని పట్టుకున్నట్టు.
క్షిప్రం తవ స నాథో మే రామః సౌమిత్రిణా సహ। తోయమల్పమివాదిత్యః ప్రాణానాదాస్యతే శరైః
త్వరలోనే నీ యజమాని అయిన రాముడు, సౌమిత్రితో కలిసి, చిన్న నీటిని సూర్యుడు ఆపేసినట్టు, నీ ప్రాణాలను బాణాలతో తీసేస్తాడు.
గిరిం కుబేరస్య గతోఽథవాఽఽలయం సభాం గతో వా వరుణస్య రాజ్ఞః। అసంశయం దాశరథేర్విమోక్ష్యసే మహాద్రుమః కాలహతోఽశనేరివ
నువ్వు కుబేరుని కొండకైనా, అతని ఇంటికైనా, లేక వరుణుని సభలోకైనా వెళ్లినా, నిస్సందేహంగా దశరథుని కుమారుడు నిన్ను విడిపిస్తాడు. అది కాలానికి లోనైన పెద్ద చెట్టు మెరుపుదెబ్బతో కూలినట్టు.
thumb|ద్వావింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే ద్వావింశః సర్గః ॥౫-
ఇప్పుడు ఇరవై రెండవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
సీతాయా వచనం శ్రుత్వా పరుషం రాక్షసేశ్వరః। ప్రత్యువాచ తతః సీతాం విప్రియం ప్రియదర్శనామ్
సీతా మాటలు కఠినంగా విన్న రాక్షసాధిపతి, అందంగా ఉన్న సీతకు నచ్చని మాటలు చెప్పాడు.
యథా యథా సాన్త్వయితా వశ్యః స్త్రీణాం తథా తథా। యథా యథా ప్రియం వక్తా పరిభూతస్తథా తథా
స్త్రీలను ఎంతగా సమాధానపరిచే ప్రయత్నం చేస్తే, అంతగా వారు వశమవుతారు. అలాగే, ఎంత మధురంగా మాట్లాడితే, అంతగా అవమానిస్తారు.
సంనియచ్ఛతి మే క్రోధం త్వయి కామః సముత్థితః। ద్రవతో మార్గమాసాద్య హయానివ సుసారథిః
నిన్ను చూసి నాకు కోపం వచ్చినా, నిన్ను పొందాలనే కోరిక ఆ కోపాన్ని అదుపులో పెట్టింది. అది పరిగెత్తే గుర్రాలను మంచి సారథి నియంత్రించినట్టు.
వామః కామో మనుష్యాణాం యస్మిన్ కిల నిబధ్యతే। జనే తస్మింస్త్వనుక్రోశః స్నేహశ్చ కిల జాయతే
మనుష్యులకు చంచలమైన కోరిక కలిగినప్పుడు, ఆ మనిషిలో దయా, స్నేహం పుట్టుకొస్తాయని అంటారు.
ఏతస్మాత్ కారణాన్న త్వాం ఘాతయామి వరాననే। వధార్హామవమానార్హాం మిథ్యా ప్రవ్రజనే రతామ్
అందమైన ముఖం కలిగినవాడివి, నీవు అర్హించని పనిలో మునిగిపోయినా, ఈ కారణంతోనే నేను నిన్ను చంపడం లేదు.
పరుషాణి హి వాక్యాని యాని యాని బ్రవీషి మామ్। తేషు తేషు వధో యుక్తస్తవ మైథిలి దారుణః
మైతిలీ, నువ్వు నాకు చెప్పిన ప్రతి కఠినమైన మాటకు, నీకు భయంకరమైన మరణం తగినదే.
ఏవముక్త్వా తు వైదేహీం రావణో రాక్షసాధిపః। క్రోధసంరమ్భసంయుక్తః సీతాముత్తరమబ్రవీత్
ఇలా వైదేహిని ఉద్దేశించి మాట్లాడిన రావణుడు, రాక్షసుల అధిపతి, కోపంతో మరింతగా సీతను ఉద్దేశించి మాటలు చెప్పాడు.
ద్వౌ మాసౌ రక్షితవ్యౌ మే యోఽవధిస్తే మయా కృతః। తతః శయనమారోహ మమ త్వం వరవర్ణిని
రెండు నెలలు నీకు రక్షణ కల్పించేందుకు నేను సమయం ఇచ్చాను. ఆ తర్వాత, అందమైనవాడివి, నువ్వు నా పక్కన పడుకోవాలి.
ద్వాభ్యామూర్ధ్వం తు మాసాభ్యాం భర్తారం మామనిచ్ఛతీమ్। మమ త్వాం ప్రాతరాశార్థే సూదాశ్ఛేత్స్యన్తి ఖణ్డశః
ఆ రెండు నెలలు గడిచాక, నువ్వు నన్ను భర్తగా కోరకపోతే, నా ఉదయ భోజనానికి వంటవాళ్లు నిన్ను ముక్కలుగా కోసేస్తారు.