న మాం ప్రార్థయితుం యుక్తస్త్వం సిద్ధిమివ పాపకృత్। అకార్యం న మయా కార్యమేకపత్న్యా విగర్హితమ్
పాపం చేసినవాడు విజయాన్ని ఆశించలేనట్లు, నువ్వు నన్ను కోరడం తగదు. ఒకే భర్తకు నమ్మకంగా ఉండే నాకు తగని పనిని చేయడం నాకెప్పుడూ ఒప్పుకోదగినది కాదు.
కులం సమ్ప్రాప్తయా పుణ్యం కులే మహతి జాతయా। ఏవముక్త్వా తు వైదేహీ రావణం తం యశస్వినీ
పెద్దవారింట్లో పుట్టి, మంచి వంశాన్ని పొందిన వైదేహి, యశస్సుతో రావణుడికి ఇలా చెప్పింది.
రావణం పృష్ఠతః కృత్వా భూయో వచనమబ్రవీత్। నాహమౌపయికీ భార్యా పరభార్యా సతీ తవ
రావణుడికి వెనుక తిరిగి, సీతా మళ్లీ ఇలా చెప్పింది: "నేను నీకు తగిన భార్యను కాను. నేను వేరొకరి భార్యను, ఆయనకే నిజాయితీగా ఉంటాను."
సాధు ధర్మమవేక్షస్వ సాధు సాధువ్రతం చర। యథా తవ తథాన్యేషాం రక్ష్యా దారా నిశాచర
నీతి పాటించు, మంచి వ్రతాన్ని నీవు నడుపు. నీవు నీ భార్యను ఎలా కాపాడుకుంటావో, అలాగే ఇతరుల భార్యలను కూడా రక్షించాలి, రాత్రివేళ తిరిగే వాడా!
ఆత్మానముపమాం కృత్వా స్వేషు దారేషు రమ్యతామ్। అతుష్టం స్వేషు దారేషు చపలం చపలేన్ద్రియమ్। నయన్తి నికృతిప్రజ్ఞం పరదారాః పరాభవమ్
నీకు నువ్వే కొలమానం చేసుకొని, నీ భార్యలతోనే సంతోషించు. తమ భార్యలతో సంతృప్తిగా లేని వారు, మనసు చంచలంగా ఉంచే వారు, దురుద్దేశంతో ఉండే వారు, ఇతరుల భార్యల వల్ల నాశనం చెందుతారు.
ఇహ సన్తో న వా సన్తి సతో వా నానువర్తసే। యథా హి విపరీతా తే బుద్ధిరాచారవర్జితా
ఇక్కడ మంచి వారు ఉన్నా లేకపోయినా, నువ్వు వారిని అనుసరించవు. ఎందుకంటే నీ మనసు తప్పుదారి పట్టి, మంచి ప్రవర్తన లేకుండా ఉంది.
వచో మిథ్యాప్రణీతాత్మా పథ్యముక్తం విచక్షణైః। రాక్షసానామభావాయ త్వం వా న ప్రతిపద్యసే
తెలివిగల వారు రాక్షసుల మేలుకోసం చెప్పిన మంచి మాటలను నువ్వు వినిపించుకోవడం లేదు. నీ మనసు అబద్ధంలోనే ఉంది.
అకృతాత్మానమాసాద్య రాజానమనయే రతమ్। సమృద్ధాని వినశ్యన్తి రాష్ట్రాణి నగరాణి చ
తనను కట్టడి చేసుకోని, దుర్మార్గంలో మునిగిపోయిన రాజు పాలనలో, ఎంత గొప్ప రాజ్యాలు, పట్టణాలు అయినా నాశనం అవుతాయి.
తథైవ త్వాం సమాసాద్య లంకా రత్నౌఘసంకులా। అపరాధాత్ తవైకస్య నచిరాద్ వినశిష్యతి
అదే విధంగా, నువ్వు పాలకుడిగా ఉన్న లంక, ఎన్నో రత్నాలతో నిండిన ఈ నగరం, నీ ఒక్క తప్పు వల్ల త్వరలో నాశనం అవుతుంది.
స్వకృతైర్హన్యమానస్య రావణాదీర్ఘదర్శినః। అభినన్దన్తి భూతాని వినాశే పాపకర్మణః
దూరదృష్టి ఉన్న రావణుడు తన తప్పుల వల్ల నాశనం అవుతున్నప్పుడు, చెడు పనులు చేసినవాడు నశించడాన్ని అన్ని జీవులు ఆనందిస్తాయి.
ఏవం త్వాం పాపకర్మాణం వక్ష్యన్తి నికృతా జనాః। దిష్ట్యైతద్ వ్యసనం ప్రాప్తో రౌద్ర ఇత్యేవ హర్షితాః
ఇలా, నిన్ను గురించి చెడు పనులు చేసిన వాడని ప్రజలు మాట్లాడతారు. 'దుర్మార్గుడికి ఈ కష్టం దైవకృప వల్ల వచ్చింది' అని సంతోషపడతారు.
శక్యా లోభయితుం నాహమైశ్వర్యేణ ధనేన వా। అనన్యా రాఘవేణాహం భాస్కరేణ యథా ప్రభా
ధనం గానీ, అధికారంతో గానీ నన్ను ఆకర్షించలేవు. నేను రాఘవునికి మాత్రమే అంకితమై ఉన్నాను, ఎలా వెలుగు సూర్యునికి మాత్రమే చెందిందో అలాగే.
ఉపధాయ భుజం తస్య లోకనాథస్య సత్కృతమ్। కథం నామోపధాస్యామి భుజమన్యస్య కస్యచిత్
అందరి లోకానికి అధిపతి అయిన ఆయన భుజాన్ని ఆశ్రయించిన తర్వాత, ఇంకెవరి భుజాన్ని నేను ఆశ్రయించగలను చెప్పు.
అహమౌపయికీ భార్యా తస్యైవ చ ధరాపతేః। వ్రతస్నాతస్య విద్యేవ విప్రస్య విదితాత్మనః
నేను ఆ భూమిపతికి మాత్రమే తగిన భార్యను, ఎలా విద్యను తెలుసుకున్న, వ్రతస్నానం చేసిన బ్రాహ్మణునికి విద్య తగినదో అలాగే.
సాధు రావణ రామేణ మాం సమానయ దుఃఖితామ్। వనే వాసితయా సార్ధం కరేణ్వేవ గజాధిపమ్
ఓ రావణా! నేను బాధపడుతూ ఉన్న రాముని దగ్గరకు నన్ను చేర్చు. ఎలా ఆడ ఏనుగు, ఏనుగు రాజును అడవిలోకి తీసుకెళ్తుందో అలాగే.
మిత్రమౌపయికం కర్తుం రామః స్థానం పరీప్సతా। బన్ధం చానిచ్ఛతా ఘోరం త్వయాసౌ పురుషర్షభః
పురుషశ్రేష్ఠుడు అయిన రాముడు, నీతో కలిసిపోవాలని, మంచి సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకోవాలని కోరుకుంటున్నాడు. కానీ, నీతో భయంకరమైన శత్రుత్వాన్ని మాత్రం కోరడంలేదు.
విదితః సర్వధర్మజ్ఞః శరణాగతవత్సలః। తేన మైత్రీ భవతు తే యది జీవితుమిచ్ఛసి
అతడు అన్ని ధర్మాలను బాగా తెలిసినవాడు, శరణాగతులను ఎంతో ప్రేమించేవాడు. నీకు ప్రాణాలు కావాలంటే అతనితో స్నేహం చేసుకో.
ఏవం హి తే భవేత్ స్వస్తి సమ్ప్రదాయ రఘూత్తమే। అన్యథా త్వం హి కుర్వాణః పరాం ప్రాప్స్యసి చాపదమ్
రఘువంశంలో ఉత్తముడైన రాముడితో సమాధానం చేసుకుంటే నీకు మేలు జరుగుతుంది. లేనిచో వేరే విధంగా ప్రవర్తిస్తే గొప్ప అపాయం ఎదురవుతుంది.
వర్జయేద్ వజ్రముత్సృష్టం వర్జయేదన్తకశ్చిరమ్। త్వద్విధం న తు సంక్రుద్ధో లోకనాథః స రాఘవః
ఎవరైనా విసిరిన వజ్రాన్ని తప్పించుకోవచ్చు, మరణాన్ని కొంతకాలం దూరంగా ఉంచుకోవచ్చు. కానీ నీవంటి వారిని కోపంతో ఉన్న లోకనాథుడు రాఘవుడు విడిచిపెట్టడు.
రామస్య ధనుషః శబ్దం శ్రోష్యసి త్వం మహాస్వనమ్। శతక్రతువిసృష్టస్య నిర్ఘోషమశనేరివ
రాముని విల్లు మోగించే గొప్ప శబ్దాన్ని నువ్వు వినబోతున్నావు. అది ఇంద్రుడు వదిలిన మెరుపుదెబ్బ మోగినట్టే ఉంటుంది.
ఇహ శీఘ్రం సుపర్వాణో జ్వలితాస్యా ఇవోరగాః। ఇషవో నిపతిష్యన్తి రామలక్ష్మణలక్షితాః
ఇక్కడ త్వరగా, రాముడు లక్ష్మణులు గుర్తు చేసిన బలమైన బాణాలు, అగ్ని ముక్కులతో ఉన్న పాముల్లా పడిపోతాయి.
రక్షాంసి నిహనిష్యన్తః పుర్యామస్యాం న సంశయః। అసమ్పాతం కరిష్యన్తి పతన్తః కఙ్కవాససః
ఈ పట్టణంలో రాక్షసులను సంహరించి, వారు ఆకాశంలో పతనం అయ్యే గద్దలవలె కనబడకుండా చేస్తారు అనే సందేహం లేదు.
రాక్షసేన్ద్రమహాసర్పాన్ స రామగరుడో మహాన్। ఉద్ధరిష్యతి వేగేన వైనతేయ ఇవోరగాన్
అతిపెద్ద గరుడుడైన రాముడు, రాక్షసుల రాజు వంటి మహాపాములను వేగంగా ఎత్తుకుపోతాడు, వైనతేయుడు పాములను ఎత్తుకుపోయినట్టు.
అపనేష్యతి మాం భర్తా త్వత్తః శీఘ్రమరిందమః। అసురేభ్యః శ్రియం దీప్తాం విష్ణుస్త్రిభిరివ క్రమైః
నా భర్త శత్రువులను సంహరించేవాడు, నిన్ను దగ్గర నుంచి నన్ను త్వరగా విడిపిస్తాడు. విష్ణువు అసురుల నుంచి మహా ఐశ్వర్యాన్ని మూడు అడుగుల్లో తీసుకున్నట్టు.
జనస్థానే హతస్థానే నిహతే రక్షసాం బలే। అశక్తేన త్వయా రక్షః కృతమేతదసాధు వై
జనస్థానంలో రాక్షస సేన నాశనం అయిన చోట, నువ్వు రక్షించలేకపోయి, ఈ దుర్మార్గమైన పని చేశావు.
ఆశ్రమం తత్తయోః శూన్యం ప్రవిశ్య నరసింహయోః। గోచరం గతయోర్భ్రాత్రోరపనీతా త్వయాధమ
ఆ సింహస్వరూపులైన ఇద్దరు అన్నదమ్ములు బయటకు వెళ్లినప్పుడు, వారి ఖాళీ ఆశ్రమంలోకి చొరబడి, నన్ను వారి పరిధి నుంచి నువ్వు తీసుకెళ్లావు, నీచుడా!
నహి గన్ధముపాఘ్రాయ రామలక్ష్మణయోస్త్వయా। శక్యం సందర్శనే స్థాతుం శునా శార్దూలయోరివ
రాముడు లక్ష్మణుల వాసన కూడా పట్టుకోకుండా, నువ్వు వారి ఎదుట నిలబడలేవు. అది కుక్కలు పులుల ఎదుట నిలబడలేకపోయినట్టు.
తస్య తే విగ్రహే తాభ్యాం యుగగ్రహణమస్థిరమ్। వృత్రస్యేవేన్ద్రబాహుభ్యాం బాహోరేకస్య విగ్రహే
ఆ ఇద్దరి బలాన్ని ఎదుర్కొనడం స్థిరంగా ఉండదు. అది ఇంద్రుడి చేతులు వృత్రుడి భుజాన్ని పట్టుకున్నట్టు.
క్షిప్రం తవ స నాథో మే రామః సౌమిత్రిణా సహ। తోయమల్పమివాదిత్యః ప్రాణానాదాస్యతే శరైః
త్వరలోనే నీ యజమాని అయిన రాముడు, సౌమిత్రితో కలిసి, చిన్న నీటిని సూర్యుడు ఆపేసినట్టు, నీ ప్రాణాలను బాణాలతో తీసేస్తాడు.
గిరిం కుబేరస్య గతోఽథవాఽఽలయం సభాం గతో వా వరుణస్య రాజ్ఞః। అసంశయం దాశరథేర్విమోక్ష్యసే మహాద్రుమః కాలహతోఽశనేరివ
నువ్వు కుబేరుని కొండకైనా, అతని ఇంటికైనా, లేక వరుణుని సభలోకైనా వెళ్లినా, నిస్సందేహంగా దశరథుని కుమారుడు నిన్ను విడిపిస్తాడు. అది కాలానికి లోనైన పెద్ద చెట్టు మెరుపుదెబ్బతో కూలినట్టు.