విబుధ్య తు మహాభాగో రాక్షసేన్ద్రః ప్రతాపవాన్। స్రస్తమాల్యామ్బరధరో వైదేహీమన్వచిన్తయత్
అప్పుడా మహాత్ముడైన రాక్షసుల రాజు మేలుకొని, వాడిన పూలమాలలు, బట్టలు ధరించి, వైదేహిని గురించి ఆలోచించసాగాడు.
భృశం నియుక్తస్తస్యాం చ మదనేన మదోత్కటః। న తు తం రాక్షసః కామం శశాకాత్మని గూహితుమ్
ఆమెపై గాఢమైన మోహంతో, కోరికతో మునిగిపోయిన ఆ రాక్షసుడు తన మనసులోని ఆ ఆకాంక్షను దాచుకోలేకపోయాడు.
స సర్వాభరణైర్యుక్తో బిభ్రచ్ఛ్రియమనుత్తమామ్। తాం నగైర్వివిధైర్జుష్టాం సర్వపుష్పఫలోపగైః
అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, అపూర్వమైన కాంతితో మెరిసిపోతూ, వివిధ రకాల పూలు, పండ్లు పండిన చెట్లతో నిండిన ఆ తోటలోకి ప్రవేశించాడు.
వృతాం పుష్కరిణీభిశ్చ నానాపుష్పోపశోభితామ్। సదా మత్తైశ్చ విహగైర్విచిత్రాం పరమాద్భుతైః
ఆ తోట చుట్టూ పద్మపూల చెరువులు, ఎన్నో రంగుల పూలతో అలంకరించబడి, ఎప్పుడూ మత్తులో ఉన్న అద్భుతమైన పక్షులతో నిండివుండేది.
ఈహామృగైశ్చ వివిధైర్వృతాం దృష్టిమనోహరైః। వీథీః సమ్ప్రేక్షమాణశ్చ మణికాఞ్చనతోరణామ్
అనేక రకాల అందమైన జంతువులతో చుట్టుముట్టబడి, దృష్టిని ఆకర్షించేలా ఉండగా, వజ్రాలు, బంగారు తలుపులతో ఉన్న వీధులను అతడు చూశాడు.
నానామృగగణాకీర్ణాం ఫలైః ప్రపతితైర్వృతామ్। అశోకవనికామేవ ప్రావిశత్ సంతతద్రుమామ్
వివిధ జంతువులతో కిక్కిరిసిన, నేలపై పడ్డ పండ్లతో నిండిన, దట్టమైన చెట్లతో ఉన్న అశోకవనంలోకి ప్రవేశించాడు.
అంగనాః శతమాత్రం తు తం వ్రజన్తమనువ్రజన్। మహేన్ద్రమివ పౌలస్త్యం దేవగన్ధర్వయోషితః
వెయ్యి మంది స్త్రీలు అతడిని అనుసరిస్తూ, దేవగంధర్వ స్త్రీలు మహేంద్రుని వెంబడించినట్లు, పౌలస్త్య వంశజుడైన రావణుని వెంబడించారు.
దీపికాః కాఞ్చనీః కాశ్చిజ్జగృహుస్తత్ర యోషితః। వాలవ్యజనహస్తాశ్చ తాలవృన్తాని చాపరాః
అక్కడ కొందరు స్త్రీలు బంగారు దీపాలు పట్టారు, మరికొందరు వాల్వ్యజనాలు, ఇంకొందరు తాళపత్రాల వంటివి చేతిలో పట్టారు.
కాఞ్చనైశ్చైవ భృంగారైర్జహ్రుః సలిలమగ్రతః। మణ్డలాగ్రా బృసీశ్చైవ గృహ్యాన్యాః పృష్ఠతో యయుః
మరికొందరు బంగారు పాత్రల్లో నీళ్లు ముందుగా తీసుకెళ్లారు, ఇంకొందరు వృత్తాకార పంకాలు పట్టుకుని వెనుకన నడిచారు.
కాచిద్ రత్నమయీం పాత్రీం పూర్ణాం పానస్య భ్రాజతీమ్। దక్షిణా దక్షిణేనైవ తదా జగ్రాహ పాణినా
ఒక స్త్రీ కుడిచేత్తో రత్నాలతో చేసిన, మెరిసే, పానీయంతో నిండిన పాత్రను తీసుకుంది.
రాజహంసప్రతీకాశం ఛత్రం పూర్ణశశిప్రభమ్। సౌవర్ణదణ్డమపరా గృహీత్వా పృష్ఠతో యయౌ
మరొకరు రాజహంసలా మెరిసే, పూర్ణచంద్రుడిలా ప్రకాశించే, బంగారు దండుతో ఉన్న గొడుగును పట్టుకుని వెనుకన నడిచింది.
నిద్రామదపరీతాక్ష్యో రావణస్యోత్తమస్త్రియః। అనుజగ్ముః పతిం వీరం ఘనం విద్యుల్లతా ఇవ
నిద్ర లేదా మద్యం ప్రభావం లేని కళ్ళతో ఉన్న రావణుని ఉత్తమ స్త్రీలు, మేఘాన్ని వెంబడించే మెరుపులా, తమ వీరపతిని అనుసరించారు.
వ్యావిద్ధహారకేయూరాః సమామృదితవర్ణకాః। సమాగలితకేశాన్తాః సస్వేదవదనాస్తథా
వారికి హారాలు, కంకణాలు వంకరగా ఉన్నాయి, రంగు మసకబారింది, జుట్టు గందరగోళంగా ఉంది, ముఖాలు చెమటతో తడిసిపోయాయి.
ఘూర్ణన్త్యో మదశేషేణ నిద్రయా చ శుభాననాః। స్వేదక్లిష్టాంగకుసుమాః సమాల్యాకులమూర్ధజాః
మదంతో, నిద్రతో ఊగిపోతూ, అందమైన ముఖాలు చెమటతో మెరుస్తూ, పూలమాలలు వాడిపోయి, జుట్టు పూలతో చిక్కుగా ఉంది.
స చ కామపరాధీనః పతిస్తాసాం మహాబలః। సీతాసక్తమనా మన్దో మన్దాఞ్చితగతిర్బభౌ
ఆ మహాబలుడు, కోరికకు లోబడి, మనసంతా సీత మీదే ఉండి, మందంగా, నెమ్మదిగా నడుస్తూ కనిపించాడు.
తతః కాఞ్చీనినాదం చ నూపురాణాం చ నిఃస్వనమ్। శుశ్రావ పరమస్త్రీణాం కపిర్మారుతనన్దనః
అప్పుడు పవనపుత్రుడైన హనుమంతుడు, ఆ గొప్ప స్త్రీల కంచుల మోగుడు, నూపురాల జింగురుమని శబ్దాలను వినిపించాడు.
తం చాప్రతిమకర్మాణమచిన్త్యబలపౌరుషమ్। ద్వారదేశమనుప్రాప్తం దదర్శ హనుమాన్ కపిః
అప్రతిమమైన కార్యాలు చేసినవాడు, ఊహించలేని బలంతో కూడినవాడు ద్వారానికి దగ్గరగా వస్తున్నాడని హనుమంతుడు చూశాడు.
దీపికాభిరనేకాభిః సమన్తాదవభాసితమ్। గన్ధతైలావసిక్తాభిర్ధ్రియమాణాభిరగ్రతః
అతన్ని చుట్టూ అనేక దీపాలు వెలిగిస్తూ, సుగంధ తైలంతో పూసుకున్న స్త్రీలు ముందుగా పట్టుకుని నిలబెట్టారు.
కామదర్పమదైర్యుక్తం జిహ్మతామ్రాయతేక్షణమ్। సమక్షమివ కందర్పమపవిద్ధశరాసనమ్
కామం, గర్వం, మదంతో అతని కళ్లలో ఎర్రటి మెరుపు, పక్కదృష్టి కనిపించాయి. అతడు విల్లు వదిలేసిన మన్మథుడిలా కనిపించాడు.
మథితామృతఫేనాభమరజోవస్త్రముత్తమమ్। సపుష్పమవకర్షన్తం విముక్తం సక్తమంగదే
అతడు మథించిన అమృతపు నురుగు వంటి తెల్లని ఉత్తమ వస్త్రాన్ని, పువ్వులతో అలంకరించి, మణికట్టు వద్ద ఊదరగా వేసుకుని ధరించాడు.
తం పత్రవిటపే లీనః పత్రపుష్పశతావృతః। సమీపముపసంక్రాన్తం విజ్ఞాతుముపచక్రమే
ఆ పత్రాల మధ్య దాగి, పత్రపుష్పాలతో కప్పబడి, హనుమంతుడు అతడు దగ్గరకి వస్తున్నప్పుడు గమనించసాగాడు.
అవేక్షమాణస్తు తదా దదర్శ కపికుఞ్జరః। రూపయౌవనసమ్పన్నా రావణస్య వరస్త్రియః
అప్పుడు వానరాధిపతి హనుమంతుడు, రావణుని అందమైన, యౌవనంతో నిండిన మహిళలను చూశాడు.
తాభిః పరివృతో రాజా సురూపాభిర్మహాయశాః। తన్మృగద్విజసంఘుష్టం ప్రవిష్టః ప్రమదావనమ్
ఆ అందమైన స్త్రీలతో చుట్టుముట్టబడి, గొప్ప కీర్తి కలిగిన రాజు, జంతువులు, పక్షుల కుళాయలు గల ఆనందవనంలోకి ప్రవేశించాడు.
క్షీబో విచిత్రాభరణః శఙ్కుకర్ణో మహాబలః। తేన విశ్రవసః పుత్రః స దృష్టో రాక్షసాధిపః
మద్యం తాగి, విచిత్రమైన ఆభరణాలు ధరించి, శంఖాకారమైన చెవులతో, అపారమైన బలంతో, విశ్రవసుని కుమారుడైన రాక్షసాధిపతి అక్కడ కనిపించాడు.
వృతః పరమనారీభిస్తారాభిరివ చన్ద్రమాః। తం దదర్శ మహాతేజాస్తేజోవన్తం మహాకపిః
ఉత్తమ స్త్రీలతో చుట్టుముట్టబడి, నక్షత్రాల మధ్య చంద్రుడిలా, మహా కపివీరుడు అతడిని తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ చూశాడు.
రావణోఽయం మహాబాహురితి సంచిన్త్య వానరః। సోఽయమేవ పురా శేతే పురమధ్యే గృహోత్తమే। అవప్లుతో మహాతేజా హనూమాన్ మారుతాత్మజః
‘ఇతడే రావణుడు, మహాబాహువు’ అని వానరం ఆలోచించి, ‘ఇతడే నగర మధ్యలోని ఉత్తమ గృహంలో నిద్రించే వాడు’ అని గ్రహించి, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు శక్తితో కిందికి దూకాడు.
స తథాప్యుగ్రతేజాః స నిర్ధూతస్తస్య తేజసా। పత్రే గుహ్యాన్తరే సక్తో మతిమాన్ సంవృతోఽభవత్
అయినా, రావణుని తేజస్సు వల్ల ఆశ్చర్యపోయిన హనుమంతుడు, ఆ పత్రాల మధ్య దాగి, జాగ్రత్తగా ఉండిపోయాడు.
స తామసితకేశాన్తాం సుశ్రోణీం సంహతస్తనీమ్। దిదృక్షురసితాపాంగీముపావర్తత రావణః
కృష్ణవర్ణమైన జుట్టు, అందమైన నడుము, దగ్గరగా ఉన్న వక్షోజాలు, కనుపాపలు నల్లగా ఉన్న ఆమెను చూడాలని ఆశతో రావణుడు ఆమెవైపు తిరిగాడు.
thumb|ఏకోనవింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే ఏకోనవింశః సర్గః ॥౫-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలోని సుందరకాండలో పదకొండవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
తస్మిన్నేవ తతః కాలే రాజపుత్రీ త్వనిన్దితా। రూపయౌవనసమ్పన్నం భూషణోత్తమభూషితమ్
అదే సమయంలో, నిందలేని రాజకుమార్తె, అందం, యౌవనం, ఉత్తమ ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన ఆమె—