అతికాయోత్తమాంగీం చ తనుదీర్ఘశిరోధరామ్। ధ్వస్తకేశీం తథాకేశీం కేశకమ్బలధారిణీమ్
అతడు పెద్ద శరీరం, బలమైన అవయవాలు ఉన్నదాన్ని, పొడవైన మెడ ఉన్నదాన్ని, గుబురుగా ఉన్నదాన్ని, బాగా జుట్టు ఉన్నదాన్ని, జుట్టుతో కంబళి కప్పుకున్నదాన్ని చూశాడు.
లమ్బకర్ణలలాటాం చ లమ్బోదరపయోధరామ్। లమ్బోష్ఠీం చిబుకోష్ఠీం చ లమ్బాస్యాం లమ్బజానుకామ్
వాడు వేలాడే చెవులు, నుదురు ఉన్నదాన్ని, వేలాడే పొట్ట, వక్షోజాలు ఉన్నదాన్ని, పెద్ద పెదాలు, గొంతు ఉన్నదాన్ని, పెద్ద నోరు, వేలాడే మోకాళ్లు ఉన్నదాన్ని చూశాడు.
హ్రస్వాం దీర్ఘాం చ కుబ్జాం చ వికటాం వామనాం తథా। కరాలాం భుగ్నవక్త్రాం చ పింగాక్షీం వికృతాననామ్
వాడు చిన్నవాళ్లను, పొడవైనవాళ్లను, వంకరమైనవాళ్లను, వికారంగా ఉన్నవాళ్లను, చిన్నవాళ్లను, భయంకరంగా ఉన్నవాళ్లను, వంకర ముఖాలు ఉన్నవాళ్లను, పింగళ కళ్ళు ఉన్నవాళ్లను, వికార ముఖాలు ఉన్నవాళ్లను చూశాడు.
వికృతాః పింగలాః కాలీః క్రోధనాః కలహప్రియాః। కాలాయసమహాశూలకూటముద్గరధారిణీః
వికారమైనవాళ్లు, పింగళవాళ్లు, నల్లగా ఉన్నవాళ్లు, కోపంతో ఉన్నవాళ్లు, గొడవకు ఇష్టపడే వారు; నల్ల ఇనుప కఱ్ఱలు, గొడ్డళ్లను పట్టుకున్నవాళ్లు.
వరాహమృగశార్దూలమహిషాజశివాముఖాః। గజోష్ట్రహయపాదాశ్చ నిఖాతశిరసోఽపరాః
పంది, జింక, పులి, ఎద్దు, మేక ముఖాలు ఉన్నవాళ్లు; ఏనుగు, ఒంటె, గుర్రపు కాళ్లు ఉన్నవాళ్లు, మరికొందరు తల మట్టిలో పాతినవాళ్లు.
ఏకహస్తైకపాదాశ్చ ఖరకర్ణ్యశ్వకర్ణికాః। గోకర్ణీర్హస్తికర్ణీశ్చ హరికర్ణీస్తథాపరాః
ఒక్క చేతి, ఒక్క కాలి ఉన్నవాళ్లు; గాడిద చెవులు, గుర్రపు చెవులు, ఆవు చెవులు, ఏనుగు చెవులు, కోతి చెవులు ఉన్నవాళ్లు కూడా ఉన్నారు.
అతినాసాశ్చ కాశ్చిచ్చ తిర్యఙ్నాసా అనాసికాః। గజసంనిభనాసాశ్చ లలాటోచ్ఛ్వాసనాసికాః
ఎక్కువగా పెద్ద ముక్కు ఉన్నవాళ్లు, వంకర ముక్కు ఉన్నవాళ్లు, ముక్కు లేనివాళ్లు; ఏనుగు ముక్కు ఉన్నవాళ్లు, నుదురు మీద ఊపిరితిత్తులు ఉన్నవాళ్లు కూడా ఉన్నారు.
హస్తిపాదా మహాపాదా గోపాదాః పాదచూలికాః। అతిమాత్రశిరోగ్రీవా అతిమాత్రకుచోదరీః
ఏనుగు కాళ్లు, పెద్ద కాళ్లు, ఆవు కాళ్లు, పాదాల వలె ఉన్న కాళ్లు ఉన్నవాళ్లు; చాలా పెద్ద తల, మెడ, పెద్ద వక్షోజాలు, పొట్ట ఉన్నవాళ్లు ఉన్నారు.
అతిమాత్రాస్యనేత్రాశ్చ దీర్ఘజిహ్వాననాస్తథా। అజాముఖీర్హస్తిముఖీర్గోముఖీః సూకరీముఖీః
అతి పెద్ద నోరు, కళ్ళు ఉన్నవాళ్లు, పొడవైన నాలుకలు, ముఖాలు ఉన్నవాళ్లు; మేక ముఖాలు, ఏనుగు ముఖాలు, ఆవు ముఖాలు, పంది ముఖాలు ఉన్నవాళ్లు కూడా ఉన్నారు.
హయోష్ట్రఖరవక్త్రాశ్చ రాక్షసీర్ఘోరదర్శనాః। శూలముద్గరహస్తాశ్చ క్రోధనాః కలహప్రియాః
గుర్రం, ఒంటె, గాడిద ముఖాలు ఉన్న భయంకరమైన రాక్షసస్త్రీలు; కఱ్ఱలు, గొడ్డళ్లను పట్టుకుని, కోపంతో, గొడవకు ఇష్టపడేవారు.
కరాలా ధూమ్రకేశిన్యో రాక్షసీర్వికృతాననాః। పిబన్తి సతతం పానం సురామాంససదాప్రియాః
భయంకరమైన, పొగతో కూడిన జుట్టు కలిగిన, ముఖాలు వంకరగా ఉన్న రాక్షసీస్త్రీలు ఎప్పుడూ మద్యం తాగుతూ, మాంసాన్ని ఎంతో ఇష్టపడుతూ ఉంటారు.
స్కన్ధవన్తముపాసీనాః పరివార్య వనస్పతిమ్। తస్యాధస్తాచ్చ తాం దేవీం రాజపుత్రీమనిన్దితామ్
విపులమైన భుజాలు ఉన్న వృక్షాన్ని చుట్టూ కూర్చుని, ఆ వృక్షం క్రింద నిందలేని రాజకుమార్తె అక్కడ ఉంది.
లక్షయామాస లక్ష్మీవాన్ హనూమాఞ్జనకాత్మజామ్। నిష్ప్రభాం శోకసంతప్తాం మలసంకులమూర్ధజామ్
వైభవంతో ఉన్న హనుమంతుడు, జనకుని కుమార్తెను చూశాడు. ఆమె కాంతి తగ్గిపోయి, దుఃఖంలో కాలిపోయి, తల మురికి తో ముడుచుకుపోయింది.
క్షీణపుణ్యాం చ్యుతాం భూమౌ తారాం నిపతితామివ। చారిత్రవ్యపదేశాఢ్యాం భర్తృదర్శనదుర్గతామ్
పుణ్యం తగ్గిపోయి, భూమిపై పడిపోయిన నక్షత్రంలా, మంచి స్వభావం కలిగి, భర్తను చూడలేక బాధపడుతూ ఉంది.
భూషణైరుత్తమైర్హీనాం భర్తృవాత్సల్యభూషితామ్। రాక్షసాధిపసంరుద్ధాం బన్ధుభిశ్చ వినాకృతామ్
అత్యుత్తమమైన ఆభరణాలు లేకపోయినా, భర్త ప్రేమతో అలంకరించబడి, రాక్షసాధిపతి చేత బంధించబడి, బంధువుల నుండి వేరుపడింది.
వియూథాం సింహసంరుద్ధాం బద్ధాం గజవధూమివ। చన్ద్రరేఖాం పయోదాన్తే శారదాభ్రైరివావృతామ్
సైన్యాల మధ్య చుట్టుముట్టబడి, సింహం చేత ఆడ ఏనుగు బంధించబడినట్లు, మేఘాల అంచున చంద్రరేఖ autumn మబ్బులతో కప్పబడినట్లు ఉంది.
క్లిష్టరూపామసంస్పర్శాదయుక్తామివ వల్లకీమ్। స తాం భర్తృహితే యుక్తామయుక్తాం రక్షసాం వశే
బాధతో రూపం మలినంగా మారి, ఎవరూ తాకని, సరైన స్వరంలో లేని వీణలా, భర్తకు మేలు కోరుతూ, రాక్షసీస్త్రీల చేతిలో బలహీనంగా ఉంది.
అశోకవనికామధ్యే శోకసాగరమాప్లుతామ్। తాభిః పరివృతాం తత్ర సగ్రహామివ రోహిణీమ్
అశోకవనంలో మధ్యలో, దుఃఖసాగరంలో మునిగిపోయి, ఆ రాక్షసీస్త్రీలు చుట్టుముట్టగా, నక్షత్రాలతో కూడిన రోహిణిలా ఉంది.
దదర్శ హనుమాంస్తత్ర లతామకుసుమామివ। సా మలేన చ దిగ్ధాంగీ వపుషా చాప్యలంకృతా। మృణాలీ పఙ్కదిగ్ధేవ విభాతి చ న భాతి చ
హనుమంతుడు ఆమెను అక్కడ పువ్వులు లేని లతలా చూశాడు. ఆమె శరీరం మురికి తో పూతపడి, అయినా అందంతో మెరిసిపోతూ, మట్టితో పూతపడ్డ ముద్దల తాడిలా, మెరిసిపోతూ, మళ్లీ మెరగకపోయినట్లు కనిపించింది.
మలినేన తు వస్త్రేణ పరిక్లిష్టేన భామినీమ్। సంవృతాం మృగశావాక్షీం దదర్శ హనుమాన్ కపిః
మురికి పట్టిన, పాడైన వస్త్రాలు ధరించిన ఆ ప్రకాశవంతురాలిని, మృగశావపు కన్నులు కలిగిన సీతను, హనుమంతుడు చూశాడు.
తాం దేవీం దీనవదనామదీనాం భర్తృతేజసా। రక్షితాం స్వేన శీలేన సీతామసితలోచనామ్
ఆ దేవిని, ముఖంలో దుఃఖం ఉన్నా, మనసులో ధైర్యంగా, తన స్వశీలంతో రక్షించబడిన, భర్త కాంతితో ప్రకాశించే, నల్లని కన్నులు కలిగిన సీతను చూశాడు.
తాం దృష్ట్వా హనుమాన్ సీతాం మృగశావనిభేక్షణామ్। మృగకన్యామివ త్రస్తాం వీక్షమాణాం సమన్తతః
హనుమంతుడు, మృగశావపు కన్నులు కలిగిన, చుట్టూ చూసుకుంటూ, భయంతో ఉన్న సీతను, చిన్న జింకపిల్లలా చూశాడు.
దహన్తీమివ నిఃశ్వాసైర్వృక్షాన్ పల్లవధారిణః। సంఘాతమివ శోకానాం దుఃఖస్యోర్మిమివోత్థితామ్
ఆమె ఊపిరులతో ఆకుల వృక్షాలను కాల్చుతున్నట్లు, దుఃఖాల సముదాయంలా, బాధ యొక్క అలలా లేచినట్లు కనిపించింది.
తాం క్షమాం సువిభక్తాంగీం వినాభరణశోభినీమ్। ప్రహర్షమతులం లేభే మారుతిః ప్రేక్ష్య మైథిలీమ్
ఆమె దేహం అందంగా, ఆభరణాలు లేకున్నా అందం తగ్గలేదు. మిథిలా రాజకుమార్తెను చూసి మారుతి అపారమైన ఆనందాన్ని పొందాడు.
హర్షజాని చ సోఽశ్రూణి తాం దృష్ట్వా మదిరేక్షణామ్। ముమోచ హనుమాంస్తత్ర నమశ్చక్రే చ రాఘవమ్
మదిర కన్నులు కలిగిన ఆమెను చూసి హనుమంతుడు ఆనందంతో కన్నీళ్లు విడిచాడు. అక్కడే రామునికి నమస్కరించాడు.
నమస్కృత్వాథ రామాయ లక్ష్మణాయ చ వీర్యవాన్। సీతాదర్శనసంహృష్టో హనుమాన్ సంవృతోఽభవత్
తర్వాత రామునికి, లక్ష్మణునికి నమస్కరించి, సీతను చూసిన ఆనందంతో, బలవంతుడైన హనుమంతుడు తనను తాను దాచుకున్నాడు.
thumb|అష్టాదశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే అష్టాదశః సర్గః ॥౫-
ఇప్పుడు అష్టాదశమ సర్గను వినండి. శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలో, సుందరకాండలో, ఇది పదహారవ అధ్యాయం.
తథా విప్రేక్షమాణస్య వనం పుష్పితపాదపమ్। విచిన్వతశ్చ వైదేహీం కిఞ్చిచ్ఛేషా నిశాభవత్
అలా పుష్పాలతో నిండిన వనాన్ని పరిశీలిస్తూ, వైదేహిని వెతుకుతూ ఉండగా, హనుమంతుడికి రాత్రి తీరిపోతోంది.
షడంగవేదవిదుషాం క్రతుప్రవరయాజినామ్। శుశ్రావ బ్రహ్మఘోషాన్ స విరాత్రే బ్రహ్మరక్షసామ్
వేదంలోని ఆరు శాఖల్లో నిపుణులైన బ్రహ్మరాక్షసులు, యజ్ఞాలు చేసే వారు రాత్రిపూట వేదమంత్రాలు, హోమధ్వనులు పాడుతుండగా ఆ శబ్దాలను అతడు వినిపించాడు.
అథ మంగలవాదిత్రైః శబ్దైః శ్రోత్రమనోహరైః। ప్రాబోధ్యత మహాబాహుర్దశగ్రీవో మహాబలః
తర్వాత, మంగళకరమైన వాద్యాల మధురమైన శబ్దాలతో, బలవంతుడైన పది తలల రావణుడు మెలకువయాడు.