నిర్ధూతపత్రశిఖరాః శీర్ణపుష్పఫలద్రుమాః। నిక్షిప్తవస్త్రాభరణా ధూర్తా ఇవ పరాజితాః
ఆ వృక్షాలు, ఆకులు ఊడిపడి, పువ్వులు పండ్లు చిందిపోయి, వస్త్రాభరణాలు విసిరేసిన ఓడిపోయిన వేశ్యల్లా కనిపించాయి.
హనూమతా వేగవతా కమ్పితాస్తే నగోత్తమాః। పుష్పపత్రఫలాన్యాశు ముముచుః ఫలశాలినః
వేగంగా పరిగెత్తిన హనుమంతుని వల్ల ఆ ఫలభారిత వృక్షాలు ఊగిపడి, తక్షణమే పువ్వులు, ఆకులు, పండ్లు జారిపడిపోయాయి.
విహంగసఙ్ఘైర్హీనాస్తే స్కన్ధమాత్రాశ్రయా ద్రుమాః। బభూవురగమాః సర్వే మారుతేన వినిర్ధుతాః
పక్షుల గుంపులు లేని ఆ వృక్షాలు, కేవలం కొమ్మలు మాత్రమే మిగిలి, గాలికి బలంగా ఊగిపడి, ప్రాణం లేని వృక్షాల్లా అయ్యాయి.
విధూతకేశీ యువతిర్యథా మృదితవర్ణకా। నిపీతశుభదన్తోష్ఠీ నఖైర్దన్తైశ్చ విక్షతా
వెదురు తలపాగల యువతి, అలంకారాలు చెదిరిపోయి, అందమైన పళ్లూ పెదవులూ గోళ్లతో, పళ్లతో గాయపడినట్లుగా,
తథా లాంగూలహస్తైస్తు చరణాభ్యాం చ మర్దితా। తథైవాశోకవనికా ప్రభగ్నవనపాదపా
అలాగే హనుమంతుని తోక, చేతులు, కాళ్లతో నలిగిపోయి, అశోకవనంలో వృక్షాలు విరిగిపడి, ఆ వనం కూడా అలాగే కనిపించింది.
మహాలతానాం దామాని వ్యధమత్ తరసా కపిః। యథా ప్రావృషి వేగేన మేఘజాలాని మారుతః
బలంగా ఆ కోతి గొప్ప లతల దండలను చీల్చేసాడు; వర్షాకాలంలో వేగంగా గాలి మేఘాలను చీల్చినట్లుగా.
స తత్ర మణిభూమీశ్చ రాజతీశ్చ మనోరమాః। తథా కాఞ్చనభూమీశ్చ విచరన్ దదృశే కపిః
అక్కడ ఆ కోతి తిరుగుతూ, మణిప్పట్ల నేలలు, వెండిప్పట్ల నేలలు, అలాగే బంగారు నేలలను కూడా చూశాడు.
వాపీశ్చ వివిధాకారాః పూర్ణాః పరమవారిణా। మహార్హైర్మణిసోపానైరుపపన్నాస్తతస్తతః
అక్కడ రకరకాల ఆకారాల కుంటలు, ఉత్తమ నీటితో నిండినవి, విలువైన మణిప్పట్ల మెట్లతో అలంకరించబడి కనిపించాయి.
ముక్తాప్రవాలసికతాః స్ఫాటికాన్తరకుట్టిమాః। కాఞ్చనైస్తరుభిశ్చిత్రైస్తీరజైరుపశోభితాః
ఆ కుంటల్లో ముత్యాలు, పగడాల మట్టి, లోపల క్రిస్టల్ నేలలు, ఒడ్డున బంగారు వృక్షాలు అందంగా మెరిసాయి.
బుద్ధపద్మోత్పలవనాశ్చక్రవాకోపశోభితాః। నత్యూహరుతసంఘుష్టా హంససారసనాదితాః
వాటిలో పద్మాలు, నీలకమలాలు వికసించి, చక్రవాక పక్షులు అలంకరించగా, హంసలు, సారస పక్షుల కేకలతో నిండిపోయాయి.
దీర్ఘాభిర్ద్రుమయుక్తాభిః సరిద్భిశ్చ సమన్తతః। అమృతోపమతోయాభిః శివాభిరుపసంస్కృతాః
చుట్టూ పొడవైన నదులు, వృక్షాలతో నిండినవి, అమృతంతో సమానమైన పవిత్రమైన నీటితో పరిపూర్ణంగా ఉన్నవి.
లతాశతైరవతతాః సంతానకుసుమావృతాః। నానాగుల్మావృతవనాః కరవీరకృతాన్తరాః
వందలాది లతలతో కప్పబడి, పుష్పగుచ్ఛాలతో ముడిపడి, రకరకాల పొదలతో చుట్టుముట్టి, కరవీర వనాలతో విభజించబడి ఉన్నాయి.
తతోఽమ్బుధరసంకాశం ప్రవృద్ధశిఖరం గిరిమ్। విచిత్రకూటం కూటైశ్చ సర్వతః పరివారితమ్
తర్వాత, మేఘంలా కనిపించే, ఎత్తయిన శిఖరాలతో, రంగురంగుల కొండచోట్లతో చుట్టుముట్టిన గొప్ప కొండను చూశాడు.
శిలాగృహైరవతతం నానావృక్షసమావృతమ్। దదర్శ కపిశార్దూలో రమ్యం జగతి పర్వతమ్
ఆ కొండపై రాయి ఇళ్లతో కప్పబడి, రకరకాల వృక్షాలతో చుట్టుముట్టి, ఆ మహాబలశాలి కోతి భూమిపై ఆ అందమైన కొండను చూశాడు.
దదర్శ చ నగాత్ తస్మాన్నదీం నిపతితాం కపిః। అంకాదివ సముత్పత్య ప్రియస్య పతితాం ప్రియామ్
ఆ కొండపై నుంచి వానరుడు ఒక నదిని కిందికి జారిపోతూ చూశాడు. అది ప్రియుడి ఒడిలో నుంచి ప్రియురాలు దూకి పడినట్టు కనిపించింది.
జలే నిపతితాగ్రైశ్చ పాదపైరుపశోభితామ్। వార్యమాణామివ క్రుద్ధాం ప్రమదాం ప్రియబన్ధుభిః
నీటిలోకి పడిపోయిన చెట్లతో ఆ నది ఎంతో అందంగా కనిపించింది. అది కోపంగా ఉన్న ఒక యువతిని, ఆమె స్నేహితులు ఆపుతున్నట్టు అనిపించింది.
పునరావృత్తతోయాం చ దదర్శ స మహాకపిః। ప్రసన్నామివ కాన్తస్య కాన్తాం పునరుపస్థితామ్
తిరిగి వచ్చిన నీటితో ఆ నది మళ్లీ నిండిపోయినదాన్ని ఆ మహావానరుడు చూశాడు. అది ప్రియుడి దగ్గరకు తిరిగి వచ్చిన, ఆనందంగా ఉన్న ప్రియురాలిని పోలి ఉంది.
తస్యాదూరాత్ స పద్మిన్యో నానాద్విజగణాయుతాః। దదర్శ కపిశార్దూలో హనూమాన్ మారుతాత్మజః
దాని దగ్గర్లోనే, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, అనేక పక్షుల గుంపులతో నిండిన పద్మవనాలను చూశాడు.
కృత్రిమాం దీర్ఘికాం చాపి పూర్ణాం శీతేన వారిణా। మణిప్రవరసోపానాం ముక్తాసికతశోభితామ్
అతను చల్లని నీటితో నిండిన, మణిముత్యాల మెట్లతో, ముత్యాల రేణువులతో మెరిసే ఒక కృత్రిమమైన పొడవైన చెరువును కూడా చూశాడు.
వివిధైర్మృగసఙ్ఘైశ్చ విచిత్రాం చిత్రకాననామ్। ప్రాసాదైః సుమహద్భిశ్చ నిర్మితైర్విశ్వకర్మణా
వివిధ జంతువుల గుంపులతో, అద్భుతంగా అలంకరించబడిన అరణ్యంతో, విశ్వకర్మ నిర్మించిన గొప్ప ప్రాసాదాలతో అది ఎంతో విశేషంగా కనిపించింది.
కాననైః కృత్రిమైశ్చాపి సర్వతః సమలంకృతామ్। యే కేచిత్ పాదపాస్తత్ర పుష్పోపగఫలోపగాః
అక్కడ చుట్టూ కృత్రిమమైన తోటలతో అలంకరించబడింది. అక్కడ ఉన్న ప్రతి చెట్టు పూలు, పండ్లు పండించింది.
సచ్ఛత్రాః సవితర్దీకాః సర్వే సౌవర్ణవేదికాః। లతాప్రతానైర్బహుభిః పర్ణైశ్చ బహుభిర్వృతామ్
అన్ని చోట్ల మంచి గొడుగులు, పీఠికలు, బంగారు వేదికలు ఉండి, అనేక వెల్లివెల్లి లతలు, ఆకులతో కప్పబడి ఉన్నాయి.
కాఞ్చనీం శింశపామేకాం దదర్శ స మహాకపిః। వృతాం హేమమయీభిస్తు వేదికాభిః సమన్తతః
ఆ మహావానరుడు ఒక బంగారు శింశప చెట్టును చూశాడు. అది చుట్టూ పూర్తిగా బంగారు వేదికలతో ఆవృతమై ఉంది.
సోఽపశ్యద్ భూమిభాగాంశ్చ నగప్రస్రవణాని చ। సువర్ణవృక్షానపరాన్ దదర్శ శిఖిసంనిభాన్
అతడు భూమి మైదానాలను, కొండల నుంచి వచ్చే ప్రవాహాలను, ఇంకా నీలపక్షుల్లా మెరిసే ఇతర బంగారు చెట్లను చూశాడు.
తేషాం ద్రుమాణాం ప్రభయా మేరోరివ మహాకపిః। అమన్యత తదా వీరః కాఞ్చనోఽస్మీతి సర్వతః
ఆ చెట్ల వెలుగుతో, ఆ మహావీరుడు అప్పటికి తాను చుట్టూ బంగారంగా మెరుస్తున్నానని, మెరుపు కొండవలె ఉన్నానని అనిపించుకుంది.
తాన్ కాఞ్చనాన్ వృక్షగణాన్ మారుతేన ప్రకమ్పితాన్। కిఙ్కిణీశతనిర్ఘోషాన్ దృష్ట్వా విస్మయమాగమత్
ఆ బంగారు చెట్లు గాలిలో ఊగిపోతూ, వందల కొద్దీ గంటల శబ్దంతో మోగుతుండగా, అతడు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.
సుపుష్పితాగ్రాన్ రుచిరాంస్తరుణాఙ్కురపల్లవాన్। తామారుహ్య మహావేగః శింశపాం పర్ణసంవృతామ్
పుష్పాలతో, కొత్త మొగ్గలతో అలంకరించబడిన, ఆకులతో కప్పబడిన ఆ అందమైన శింశప చెట్టును వేగంగా ఎక్కాడు.
ఇతో ద్రక్ష్యామి వైదేహీం రామదర్శనలాలసామ్। ఇతశ్చేతశ్చ దుఃఖార్తాం సమ్పతన్తీం యదృచ్ఛయా
ఇక్కడినుంచి రాముని దర్శనానికి తపిస్తున్న, మనసులో బాధతో ఉన్న వైదేహిని, యదాచ్చానుగా ఇటు అటు సంచరిస్తూ చూస్తాను.
అశోకవనికా చేయం దృఢం రమ్యా దురాత్మనః। చన్దనైశ్చమ్పకైశ్చాపి బకులైశ్చ విభూషితా
ఇది ఖచ్చితంగా ఆ దుష్టుని అశోకవనమే. ఇది చందనం, చంపక, బకుల చెట్లతో అలంకరించబడి ఎంతో అందంగా ఉంది.
ఇయం చ నలినీ రమ్యా ద్విజసఙ్ఘనిషేవితా। ఇమాం సా రాజమహిషీ నూనమేష్యతి జానకీ
ఇక్కడ ఒక అందమైన కమలవనం ఉంది. పక్షుల గుంపులు ఇక్కడ సంచరిస్తున్నాయి. ఖచ్చితంగా ఆ రాజమహిషి జానకి ఇక్కడికి వస్తుంది.