తథాఽఽమ్రవణసమ్పన్నాఁల్లతాశతసమన్వితాన్। జ్యాముక్త ఇవ నారాచః పుప్లువే వృక్షవాటికామ్
అలానే మామిడితోటలు, వందల కొద్దీ లతలతో అలంకరించబడి ఉండగా, విల్లు నుండి విడిచిన బాణంలా వృక్షవాటికలోకి దూకాడు.
స ప్రవిశ్య విచిత్రాం తాం విహగైరభినాదితామ్। రాజతైః కాఞ్చనైశ్చైవ పాదపైః సర్వతో వృతామ్
విభిన్నమైన పక్షుల కిలకిలారావాలతో నిండిన, వెండి, బంగారు చెట్లతో చుట్టుముట్టబడిన ఆ అద్భుతమైన తోటలోకి ప్రవేశించాడు.
విహగైర్మృగసఙ్ఘైశ్చ విచిత్రాం చిత్రకాననామ్। ఉదితాదిత్యసంకాశాం దదర్శ హనుమాన్ బలీ
పక్షుల గుంపులు, జంతువుల సమూహాలతో నిండిన ఆ రంగురంగుల అరణ్యాన్ని, ఉదయించిన సూర్యునిలా ప్రకాశించే దాన్ని, బలవంతుడైన హనుమంతుడు చూశాడు.
వృతాం నానావిధైర్వృక్షైః పుష్పోపగఫలోపగైః। కోకిలైర్భృఙ్గరాజైశ్చ మత్తైర్నిత్యనిషేవితామ్
పుష్పాలు, పండ్లతో నిండిన వివిధ రకాల చెట్లతో, కోయిలలు, మత్తుగా ఉన్న బొమ్మెర్లు ఎప్పుడూ సందర్శించే తోటగా అది ఉంది.
ప్రహృష్టమనుజాం కాలే మృగపక్షిమదాకులామ్। మత్తబర్హిణసంఘుష్టాం నానాద్విజగణాయుతామ్
సరైన సమయంలో, ఆ తోట ఆనందంగా ఉన్న మనుషులతో, మత్తుగా ఉన్న పక్షులు, జంతువులతో, మత్తయిన నెమళ్ళు అరుపులతో, ఎన్నో రకాల పక్షుల గుంపులతో నిండిపోయి ఉంది.
మార్గమాణో వరారోహాం రాజపుత్రీమనిన్దితామ్। సుఖప్రసుప్తాన్ విహగాన్ బోధయామాస వానరః
అద్వితీయమైన రూపం కలిగిన రాజకుమార్తెను వెతుకుతూ, వానరుడు సుఖంగా నిద్రిస్తున్న పక్షులను మేల్కొలిపాడు.
ఉత్పతద్భిర్ద్విజగణైః పక్షైర్వాతైః సమాహతాః। అనేకవర్ణా వివిధా ముముచుః పుష్పవృష్టయః
పక్షుల గుంపులు ఎగిరిపోతూ వాటి రెక్కలతో గాలి ఊదిపోగా, రంగురంగుల పువ్వుల వర్షాలు అక్కడ అక్కడ కురిసాయి.
పుష్పావకీర్ణః శుశుభే హనూమాన్ మారుతాత్మజః। అశోకవనికామధ్యే యథా పుష్పమయో గిరిః
పువ్వులతో కప్పబడిన మారుతాత్మజుడు హనుమంతుడు, అశోకవనంలో మధ్యలో పుష్పాలతో తయారైన కొండలా ప్రకాశించాడు.
దిశః సర్వాభిధావన్తం వృక్షఖణ్డగతం కపిమ్। దృష్ట్వా సర్వాణి భూతాని వసన్త ఇతి మేనిరే
అన్ని దిశల్లో వృక్షాల మధ్య పరుగెడుతున్న ఆ కోతిని చూసి, అక్కడ ఉన్న జంతువులన్నీ వసంత ఋతువు వచ్చిందని అనుకున్నారు.
వృక్షేభ్యః పతితైః పుష్పైరవకీర్ణాః పృథగ్విధైః। రరాజ వసుధా తత్ర ప్రమదేవ విభూషితా
వృక్షాల నుంచి పడిన రకరకాల పువ్వులతో ఆ భూమి, పండుగకు అలంకరించుకున్న యువతిలా అక్కడ మెరిసిపోయింది.
నిర్ధూతపత్రశిఖరాః శీర్ణపుష్పఫలద్రుమాః। నిక్షిప్తవస్త్రాభరణా ధూర్తా ఇవ పరాజితాః
ఆ వృక్షాలు, ఆకులు ఊడిపడి, పువ్వులు పండ్లు చిందిపోయి, వస్త్రాభరణాలు విసిరేసిన ఓడిపోయిన వేశ్యల్లా కనిపించాయి.
హనూమతా వేగవతా కమ్పితాస్తే నగోత్తమాః। పుష్పపత్రఫలాన్యాశు ముముచుః ఫలశాలినః
వేగంగా పరిగెత్తిన హనుమంతుని వల్ల ఆ ఫలభారిత వృక్షాలు ఊగిపడి, తక్షణమే పువ్వులు, ఆకులు, పండ్లు జారిపడిపోయాయి.
విహంగసఙ్ఘైర్హీనాస్తే స్కన్ధమాత్రాశ్రయా ద్రుమాః। బభూవురగమాః సర్వే మారుతేన వినిర్ధుతాః
పక్షుల గుంపులు లేని ఆ వృక్షాలు, కేవలం కొమ్మలు మాత్రమే మిగిలి, గాలికి బలంగా ఊగిపడి, ప్రాణం లేని వృక్షాల్లా అయ్యాయి.
విధూతకేశీ యువతిర్యథా మృదితవర్ణకా। నిపీతశుభదన్తోష్ఠీ నఖైర్దన్తైశ్చ విక్షతా
వెదురు తలపాగల యువతి, అలంకారాలు చెదిరిపోయి, అందమైన పళ్లూ పెదవులూ గోళ్లతో, పళ్లతో గాయపడినట్లుగా,
తథా లాంగూలహస్తైస్తు చరణాభ్యాం చ మర్దితా। తథైవాశోకవనికా ప్రభగ్నవనపాదపా
అలాగే హనుమంతుని తోక, చేతులు, కాళ్లతో నలిగిపోయి, అశోకవనంలో వృక్షాలు విరిగిపడి, ఆ వనం కూడా అలాగే కనిపించింది.
మహాలతానాం దామాని వ్యధమత్ తరసా కపిః। యథా ప్రావృషి వేగేన మేఘజాలాని మారుతః
బలంగా ఆ కోతి గొప్ప లతల దండలను చీల్చేసాడు; వర్షాకాలంలో వేగంగా గాలి మేఘాలను చీల్చినట్లుగా.
స తత్ర మణిభూమీశ్చ రాజతీశ్చ మనోరమాః। తథా కాఞ్చనభూమీశ్చ విచరన్ దదృశే కపిః
అక్కడ ఆ కోతి తిరుగుతూ, మణిప్పట్ల నేలలు, వెండిప్పట్ల నేలలు, అలాగే బంగారు నేలలను కూడా చూశాడు.
వాపీశ్చ వివిధాకారాః పూర్ణాః పరమవారిణా। మహార్హైర్మణిసోపానైరుపపన్నాస్తతస్తతః
అక్కడ రకరకాల ఆకారాల కుంటలు, ఉత్తమ నీటితో నిండినవి, విలువైన మణిప్పట్ల మెట్లతో అలంకరించబడి కనిపించాయి.
ముక్తాప్రవాలసికతాః స్ఫాటికాన్తరకుట్టిమాః। కాఞ్చనైస్తరుభిశ్చిత్రైస్తీరజైరుపశోభితాః
ఆ కుంటల్లో ముత్యాలు, పగడాల మట్టి, లోపల క్రిస్టల్ నేలలు, ఒడ్డున బంగారు వృక్షాలు అందంగా మెరిసాయి.
బుద్ధపద్మోత్పలవనాశ్చక్రవాకోపశోభితాః। నత్యూహరుతసంఘుష్టా హంససారసనాదితాః
వాటిలో పద్మాలు, నీలకమలాలు వికసించి, చక్రవాక పక్షులు అలంకరించగా, హంసలు, సారస పక్షుల కేకలతో నిండిపోయాయి.
దీర్ఘాభిర్ద్రుమయుక్తాభిః సరిద్భిశ్చ సమన్తతః। అమృతోపమతోయాభిః శివాభిరుపసంస్కృతాః
చుట్టూ పొడవైన నదులు, వృక్షాలతో నిండినవి, అమృతంతో సమానమైన పవిత్రమైన నీటితో పరిపూర్ణంగా ఉన్నవి.
లతాశతైరవతతాః సంతానకుసుమావృతాః। నానాగుల్మావృతవనాః కరవీరకృతాన్తరాః
వందలాది లతలతో కప్పబడి, పుష్పగుచ్ఛాలతో ముడిపడి, రకరకాల పొదలతో చుట్టుముట్టి, కరవీర వనాలతో విభజించబడి ఉన్నాయి.
తతోఽమ్బుధరసంకాశం ప్రవృద్ధశిఖరం గిరిమ్। విచిత్రకూటం కూటైశ్చ సర్వతః పరివారితమ్
తర్వాత, మేఘంలా కనిపించే, ఎత్తయిన శిఖరాలతో, రంగురంగుల కొండచోట్లతో చుట్టుముట్టిన గొప్ప కొండను చూశాడు.
శిలాగృహైరవతతం నానావృక్షసమావృతమ్। దదర్శ కపిశార్దూలో రమ్యం జగతి పర్వతమ్
ఆ కొండపై రాయి ఇళ్లతో కప్పబడి, రకరకాల వృక్షాలతో చుట్టుముట్టి, ఆ మహాబలశాలి కోతి భూమిపై ఆ అందమైన కొండను చూశాడు.
దదర్శ చ నగాత్ తస్మాన్నదీం నిపతితాం కపిః। అంకాదివ సముత్పత్య ప్రియస్య పతితాం ప్రియామ్
ఆ కొండపై నుంచి వానరుడు ఒక నదిని కిందికి జారిపోతూ చూశాడు. అది ప్రియుడి ఒడిలో నుంచి ప్రియురాలు దూకి పడినట్టు కనిపించింది.
జలే నిపతితాగ్రైశ్చ పాదపైరుపశోభితామ్। వార్యమాణామివ క్రుద్ధాం ప్రమదాం ప్రియబన్ధుభిః
నీటిలోకి పడిపోయిన చెట్లతో ఆ నది ఎంతో అందంగా కనిపించింది. అది కోపంగా ఉన్న ఒక యువతిని, ఆమె స్నేహితులు ఆపుతున్నట్టు అనిపించింది.
పునరావృత్తతోయాం చ దదర్శ స మహాకపిః। ప్రసన్నామివ కాన్తస్య కాన్తాం పునరుపస్థితామ్
తిరిగి వచ్చిన నీటితో ఆ నది మళ్లీ నిండిపోయినదాన్ని ఆ మహావానరుడు చూశాడు. అది ప్రియుడి దగ్గరకు తిరిగి వచ్చిన, ఆనందంగా ఉన్న ప్రియురాలిని పోలి ఉంది.
తస్యాదూరాత్ స పద్మిన్యో నానాద్విజగణాయుతాః। దదర్శ కపిశార్దూలో హనూమాన్ మారుతాత్మజః
దాని దగ్గర్లోనే, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, అనేక పక్షుల గుంపులతో నిండిన పద్మవనాలను చూశాడు.
కృత్రిమాం దీర్ఘికాం చాపి పూర్ణాం శీతేన వారిణా। మణిప్రవరసోపానాం ముక్తాసికతశోభితామ్
అతను చల్లని నీటితో నిండిన, మణిముత్యాల మెట్లతో, ముత్యాల రేణువులతో మెరిసే ఒక కృత్రిమమైన పొడవైన చెరువును కూడా చూశాడు.
వివిధైర్మృగసఙ్ఘైశ్చ విచిత్రాం చిత్రకాననామ్। ప్రాసాదైః సుమహద్భిశ్చ నిర్మితైర్విశ్వకర్మణా
వివిధ జంతువుల గుంపులతో, అద్భుతంగా అలంకరించబడిన అరణ్యంతో, విశ్వకర్మ నిర్మించిన గొప్ప ప్రాసాదాలతో అది ఎంతో విశేషంగా కనిపించింది.