శశిప్రకాశవదనా వరకుణ్డలభూషణాః। అమ్లానమాల్యాభరణా దదర్శ హరియూథపః
వారి ముఖాలు చంద్రుని వలె ప్రకాశిస్తూ, అద్భుతమైన కుండలాలతో అలంకరించబడి, పువ్వులు, ఆభరణాలు వాడిపోకుండా మెరిసిపోతుండగా, ఆ హనుమంతుడు వారిని చూశాడు.
నృత్యవాదిత్రకుశలా రాక్షసేన్ద్రభుజాఙ్కగాః। వరాభరణధారిణ్యో నిషణ్ణా దదృశే కపిః
నాట్య సంగీతాల్లో నైపుణ్యం కలిగి, రాక్షసేంద్రుని భుజాలపై కూర్చొని, అద్భుతమైన ఆభరణాలు ధరించి, విశ్రాంతిగా ఉన్న వారిని ఆ వానరుడు చూశాడు.
వజ్రవైదూర్యగర్భాణి శ్రవణాన్తేషు యోషితామ్। దదర్శ తాపనీయాని కుణ్డలాన్యంగదాని చ
ఆ స్త్రీల చెవుల చివరల్లో వజ్రాలు, వైడూర్యాలు పొదిగిన బంగారు కుండలాలు, భుజబందాలు మెరిసిపోతున్నట్లు చూశాడు.
తాసాం చన్ద్రోపమైర్వక్త్రైః శుభైర్లలితకుణ్డలైః। విరరాజ విమానం తన్నభస్తారాగణైరివ
వారి ముఖాలు చంద్రుని వలె మెరిసిపోతూ, అందమైన కుండలాలతో అలంకరించబడి ఉండగా, ఆ విమానం ఆకాశంలో నక్షత్ర సమూహంతో మెరిసేలా కనిపించింది.
మదవ్యాయామఖిన్నాస్తా రాక్షసేన్ద్రస్య యోషితః। తేషు తేష్వవకాశేషు ప్రసుప్తాస్తనుమధ్యమాః
మద్యం, ఆటలతో అలసిపోయిన రాక్షసేంద్రుని సన్నని నడుము గల స్త్రీలు, అక్కడక్కడ నిద్రలో మునిగి ఉన్నారు.
అంగహారైస్తథైవాన్యా కోమలైర్నృత్యశాలినీ। విన్యస్తశుభసర్వాంగీ ప్రసుప్తా వరవర్ణినీ
ఇంకొకరు, నాట్యంలో నైపుణ్యం కలిగి, తన అందమైన అవయవాలను సున్నితంగా అమర్చుకుని, మెరిసే వర్ణంతో నిద్రలో ఉన్నారు.
కాచిద్ వీణాం పరిష్వజ్య ప్రసుప్తా సమ్ప్రకాశతే। మహానదీప్రకీర్ణేవ నలినీ పోతమాశ్రితా
ఒకరు వీణను ఆలింగనం చేసుకుని నిద్రలో మెరిసిపోతూ, పెద్ద నదిలో తేలుతున్న తామర పువ్వు దంచుకుని పడుకున్నట్లు కనిపించింది.
అన్యా కక్షగతేనైవ మడ్డుకేనాసితేక్షణా। ప్రసుప్తా భామినీ భాతి బాలపుత్రేవ వత్సలా
ఇంకొక నల్ల కళ్ల స్త్రీ, పక్కన మద్దలతో నిద్రలో మెరిసిపోతూ, తన చిన్న బిడ్డను ప్రేమగా కౌగిలించుకున్న తల్లిలా కనిపించింది.
పటహం చారుసర్వాంగీ న్యస్య శేతే శుభస్తనీ। చిరస్య రమణం లబ్ధ్వా పరిష్వజ్యేవ కామినీ
ఒక అందమైన అవయవాలు, శుభ్రమైన వక్షోజాలు కల స్త్రీ, తన పటాహాన్ని పక్కన పెట్టి నిద్రలో పడుకుని, ఎంతో కాలం తర్వాత ప్రియుడిని ఆలింగనం చేసుకున్న ప్రేయసిలా ఉంది.
కాచిద్ వీణాం పరిష్వజ్య సుప్తా కమలలోచనా। వరం ప్రియతమం గృహ్య సకామేవ హి కామినీ
కమలాకళ్ళు గల ఒక స్త్రీ, వీణను ఆలింగనం చేసుకుని, తన ప్రియమైన వాడిని హృదయపూర్వకంగా పట్టుకుని నిద్రలో ఉన్న ప్రేయసిలా ఉంది.
విపఞ్చీం పరిగృహ్యాన్యా నియతా నృత్యశాలినీ। నిద్రావశమనుప్రాప్తా సహకాన్తేవ భామినీ
ఇంకొకరు, నాట్యంలో నిబద్ధతతో, విపంచిని పట్టుకుని, నిద్రలోకి లీనమై, ప్రియుడితో కలిసిన కాంతివంతమైన స్త్రీలా కనిపించింది.
అన్యా కనకసంకాశైర్మృదుపీనైర్మనోరమైః। మృదంగం పరివిద్ధ్యాంగైః ప్రసుప్తా మత్తలోచనా
ఇంకొకరు, మత్తుగా మెరిసే కళ్ళతో, బంగారాన్ని పోలిన మృదంగాన్ని తన మృదువైన, ఆకర్షణీయమైన అవయవాలతో తాకుతూ, నిద్రలో ఉన్నారు.
భుజపాశాన్తరస్థేన కక్షగేన కృశోదరీ। పణవేన సహానిన్ద్యా సుప్తా మదకృతశ్రమా
సన్నని నడుము గల, నిందలేని ఒక స్త్రీ, మద్యం వల్ల అలసిపోయి, తన భుజాల మధ్య, పక్కన చిన్న పణవాన్ని పెట్టుకుని నిద్రలో ఉంది.
డిణ్డిమం పరిగృహ్యాన్యా తథైవాసక్తడిణ్డిమా। ప్రసుప్తా తరుణం వత్సముపగుహ్యేవ భామినీ
ఇంకొకరు, తన ప్రియమైన ఢింఢిమాన్ని కౌగిలించుకుని, దానిపట్ల మక్కువతో నిద్రలోకి లీనమై, తన చిన్న దూడను ఆలింగనం చేసుకున్న స్త్రీలా ఉంది.
కాచిదాడమ్బరం నారీ భుజసమ్భోగపీడితమ్। కృత్వా కమలపత్రాక్షీ ప్రసుప్తా మదమోహితా
కొందరు కమలదళాలాంటి కనులు కలిగిన స్త్రీలు, మదంతో మత్తెక్కి, తమ చేతులతో డప్పును గట్టిగా ఒత్తుకుని, అలసటతో నిద్రలో మునిగిపోయారు.
కలశీమపవిద్ధ్యాన్యా ప్రసుప్తా భాతి భామినీ। వసన్తే పుష్పశబలా మాలేవ పరిమార్జితా
మరొక అందమైన స్త్రీ, తన చేతిలో ఉన్న కుండను పక్కకు వేసి, వసంతంలో పువ్వులతో అలంకరించబడిన వల్లి లాగా, నిద్రలో మునిగిపోయింది.
పాణిభ్యాం చ కుచౌ కాచిత్ సువర్ణకలశోపమౌ। ఉపగుహ్యాబలా సుప్తా నిద్రాబలపరాజితా
మరొక యువతి, నిద్రబలానికి లోనై, రెండు చేతులతో తన బంగారు కుండల్లాంటి వక్షోజాలను ఆలింగనం చేసుకుంటూ నిద్రపోయింది.
అన్యా కమలపత్రాక్షీ పూర్ణేన్దుసదృశాననా। అన్యామాలింగ్య సుశ్రోణీం ప్రసుప్తా మదవిహ్వలా
ఇంకొక కమలదళనేత్ర స్త్రీ, పూర్ణచంద్రుడిలా ముఖం కలిగి, మత్తులో మునిగి, మరొక సుందర నడుము గల స్త్రీని ఆలింగనం చేసుకుంటూ నిద్రలో ఉంది.
ఆతోద్యాని విచిత్రాణి పరిష్వజ్య వరస్త్రియః। నిపీడ్య చ కుచైః సుప్తాః కామిన్యః కాముకానివ
అందమైన స్త్రీలు, వివిధ వాద్యాలను ఆలింగనం చేసుకుని, వాటిని తమ వక్షోజాలకు ఒత్తుకుంటూ, ప్రియురాళ్లను ప్రియులు ఆలింగనం చేసుకున్నట్టు నిద్రపోయారు.
తాసామేకాన్తవిన్యస్తే శయానాం శయనే శుభే। దదర్శ రూపసమ్పన్నామథ తాం స కపిః స్త్రియమ్
ఆ స్త్రీల మధ్య, అందరూ నిద్రలో ఉన్నప్పుడు, ఒక అద్భుతమైన అందం గల స్త్రీ, ఒక అద్భుతమైన మంచంపై ఒంటరిగా పడుకుని ఉండడాన్ని ఆ వానరుడు చూశాడు.
ముక్తామణిసమాయుక్తైర్భూషణైః సువిభూషితామ్। విభూషయన్తీమివ చ స్వశ్రియా భవనోత్తమమ్
ముత్యాలు, రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఆభరణాలు ధరించి, తన తేజంతో ఆ మహా ప్రాసాదాన్ని మరింత అందంగా మార్చినట్టుగా ఆమె కనిపించింది.
గౌరీం కనకవర్ణాభామిష్టామన్తఃపురేశ్వరీమ్। కపిర్మన్దోదరీం తత్ర శయానాం చారురూపిణీమ్
అక్కడ ఆ వానరుడు, బంగారు వర్ణంలో మెరిసే, అంతఃపురంలో ప్రియమైన రాణి అయిన మంద్రోదరిని, అందమైన రూపంతో నిద్రలో ఉన్నదాన్ని చూశాడు.
స తాం దృష్ట్వా మహాబాహుర్భూషితాం మారుతాత్మజః। తర్కయామాస సీతేతి రూపయౌవనసమ్పదా। హర్షేణ మహతా యుక్తో ననన్ద హరియూథపః
ఆమెను అలంకరించబడినవారిని చూసి, బలవంతుడు అయిన వాయుపుత్రుడు, ఆమె అందం, యవ్వనం చూసి 'ఇది సీతే అయి ఉండాలి' అని భావించి, అపారమైన ఆనందంతో హర్షించాడు.
ఆస్ఫోటయామాస చుచుమ్బ పుచ్ఛం ననన్ద చిక్రీడ జగౌ జగామ। స్తమ్భానరోహన్నిపపాత భూమౌ నిదర్శయన్ స్వాం ప్రకృతిం కపీనామ్
ఆ వానరుడు తన తోకను ముద్దాడుతూ, ఆనందంతో గెంతుతూ, పాటలు పాడుతూ, స్తంభాలపైకి ఎక్కి, భూమిపైకి దూకుతూ, వానరుల స్వభావాన్ని చూపించాడు.
thumb|ఏకాదశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే ఏకాదశః సర్గః ॥౫-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో సుందరకాండలో పదకొండవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
అవధూయ చ తాం బుద్ధిం బభూవావస్థితస్తదా। జగామ చాపరాం చిన్తాం సీతాం ప్రతి మహాకపిః
ఆ ఆలోచనను పక్కన పెట్టి, ఆ మహాకపి అక్కడే నిలిచి, సీతను గురించి మరో ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
న రామేణ వియుక్తా సా స్వప్తుమర్హతి భామినీ। న భోక్తుం నాప్యలంకర్తుం న పానముపసేవితుమ్
రాముడి నుండి వేరుపడిన ఆ భామ, నిద్రపోవాలని, తినాలని, అలంకరించుకోవాలని, పానీయాలు సేవించాలనుకోవడం అసాధ్యం.
నాన్యం నరముపస్థాతుం సురాణామపి చేశ్వరమ్। న హి రామసమః కశ్చిద్ విద్యతే త్రిదశేష్వపి
ఆమె మరొక పురుషుడిని, దేవతలలో ఎవరైనా అయినా సమీపించదు. ఎందుకంటే రాముడికి సమానుడు త్రిదశల్లో ఎవరూ లేరు.
అన్యేయమితి నిశ్చిత్య భూయస్తత్ర చచార సః। పానభూమౌ హరిశ్రేష్ఠః సీతాసందర్శనోత్సుకః
'ఇది ఇంకెవరైనా' అని నిర్ణయించుకుని, సీతను చూడాలని ఆ వానరులలో శ్రేష్ఠుడు ఆ పానశాలలో మరింతగా తిరిగాడు.
క్రీడితేనాపరాః క్లాన్తా గీతేన చ తథాపరాః। నృత్యేన చాపరాః క్లాన్తాః పానవిప్రహతాస్తథా
కొంతమంది స్త్రీలు ఆటలతో అలసిపోయారు, మరికొందరు పాటలతో అలసిపోయారు, ఇంకొందరు నాట్యంతో అలసిపోయారు, మరికొందరు మద్యం తాగి మత్తులో మునిగిపోయారు.