పీత్వాప్యుపరతం చాపి దదర్శ స మహాకపిః। భాస్వరే శయనే వీరం ప్రసుప్తం రాక్షసాధిపమ్
అప్పుడా మహాకపి, రాక్షసాధిపతి మద్యం సేవించి, ప్రకాశవంతమైన మంచంపై నిద్రిస్తున్న వీరుడిని చూశాడు.
నిఃశ్వసన్తం యథా నాగం రావణం వానరోత్తమః। ఆసాద్య పరమోద్విగ్నః సోపాసర్పత్ సుభీతవత్
రావణుడు పెద్ద పాము లా శ్వాస తీసుకుంటున్నప్పుడు, హనుమంతుడు అతని దగ్గరకు జాగ్రత్తగా, భయంతో, మెల్లగా దగ్గరయ్యాడు.
అథారోహణమాసాద్య వేదికాన్తరమాశ్రితః। క్షీబం రాక్షసశార్దూలం ప్రేక్షతే స్మ మహాకపిః
తర్వాత, ఒక ఎత్తైన వేదికను చేరి, మడతగల గోడ వెనుక దాగి, ఆ మహాకపి మద్యంలో మునిగిపోయిన రాక్షసులలో సింహంలాంటి వాడిని చూశాడు.
శుశుభే రాక్షసేన్ద్రస్య స్వపతః శయనం శుభమ్। గన్ధహస్తిని సంవిష్టే యథా ప్రస్రవణం మహత్
రాక్షసరాజు నిద్రిస్తున్నప్పుడు అతని మంచం, గొప్ప గజరాజు పక్కన విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు పెద్ద జలపాతం లా మెరిసిపోతుండింది.
కాఞ్చనాంగదసంనద్ధౌ దదర్శ స మహాత్మనః। విక్షిప్తౌ రాక్షసేన్ద్రస్య భుజావిన్ద్రధ్వజోపమౌ
ఆ మహాత్ముని బాహువులు, బంగారు కంకణాలతో అలంకరించబడి, ఇంద్రుని ధ్వజాల్లా విస్తరించి ఉన్నాయని హనుమంతుడు చూశాడు.
ఐరావతవిషాణాగ్రైరాపీడనకృతవ్రణౌ। వజ్రోల్లిఖితపీనాంసౌ విష్ణుచక్రపరిక్షతౌ
ఏరావతపు దంతాల గాయాలతో, వజ్రాయుధంతో చెక్కినట్లుగా విస్తృతంగా, విష్ణుచక్రపు గుర్తులతో, అతని బాహువులు బలంగా, దృఢంగా ఉన్నాయి.
పీనౌ సమసుజాతాంసౌ సంగతౌ బలసంయుతౌ। సులక్షణనఖాంగుష్ఠౌ స్వంగులీయకలక్షితౌ
పొడవుగా, సమంగా ఏర్పడిన, బలంతో నిండిన, అందమైన నఖాలు, బొటనవేళ్లు, తన ఉంగరాల గుర్తులతో కూడిన బాహువులు కలిగి ఉన్నాడు.
సంహతౌ పరిఘాకారౌ వృత్తౌ కరికరోపమౌ। విక్షిప్తౌ శయనే శుభ్రే పఞ్చశీర్షావివోరగౌ
ఒకదానికొకటి ఆనుకుని, గుండ్రంగా, గజదంతాల్లా, ఇనుపగదాల్లా ఆకారంలో, తెల్లని మంచంపై విస్తరించి, ఐదు తలల పాముల్లా కనిపించాయి.
శశక్షతజకల్పేన సుశీతేన సుగన్ధినా। చన్దనేన పరార్ఘ్యేన స్వనులిప్తౌ స్వలంకృతౌ
చల్లగా, సుగంధంగా, అత్యంత విలువైన ఎర్రచందనం పూసి, చంద్రుడి మీద ఉన్న ముద్రలాంటిది, అందంగా అలంకరించబడ్డాయి.
ఉత్తమస్త్రీవిమృదితౌ గన్ధోత్తమనిషేవితౌ। యక్షపన్నగగన్ధర్వదేవదానవరావిణౌ
ఉత్తమ స్త్రీలు మర్దన చేసిన, అద్భుతమైన పరిమళాలు పూసిన, యక్షులు, పన్నగులు, గంధర్వులు, దేవతలు, దానవులలో శ్రేష్ఠులు సందర్శించినవి.
దదర్శ స కపిస్తస్య బాహూ శయనసంస్థితౌ। మన్దరస్యాన్తరే సుప్తౌ మహాహీ రుషితావివ
ఆ వానరం, అతని బాహువులు మంచంపై విస్తరించి, మందరపర్వతపు లోయలో నిద్రిస్తున్న రెండు పెద్ద పాముల్లా, కోపంతో ఉన్నట్లు చూశాడు.
తాభ్యాం స పరిపూర్ణాభ్యాముభాభ్యాం రాక్షసేశ్వరః। శుశుభేఽచలసంకాశః శృంగాభ్యామివ మన్దరః
ఆ రెండు సంపూర్ణమైన బాహువులతో, పర్వతంలా ఉన్న రాక్షసుల అధిపతి, రెండు శిఖరాలతో ఉన్న మందరపర్వతంలా మెరిసిపోతున్నాడు.
చూతపుంనాగసురభిర్బకులోత్తమసంయుతః। మృష్టాన్నరససంయుక్తః పానగన్ధపురఃసరః
మామిడి, పున్నాగ, ఉత్తమమైన బకులపువ్వుల పరిమళంతో, మంచి వంటకాలు, పానీయాల సుగంధంతో కూడి ఉన్నాడు.
తస్య రాక్షసరాజస్య నిశ్చక్రామ మహాముఖాత్। శయానస్య వినిఃశ్వాసః పూరయన్నివ తద్ గృహమ్
ఆ రాక్షసరాజు నిద్రిస్తున్నప్పుడు, అతని పెద్ద నోటినుండి ఊపిరి బయటకు వచ్చి, ఆ ఇంటిని నిండుస్తున్నట్లుగా అనిపించింది.
ముక్తామణివిచిత్రేణ కాఞ్చనేన విరాజితా। ముకుటేనాపవృత్తేన కుణ్డలోజ్జ్వలితాననమ్
ముత్యాలు, రత్నాలతో అలంకరించబడిన బంగారు కిరీటాన్ని తలపై వేసుకుని, కొద్దిగా వంగి, ప్రకాశించే కుండలాలతో ముఖం మెరిసిపోతున్నది.
రక్తచన్దనదిగ్ధేన తథా హారేణ శోభినా। పీనాయతవిశాలేన వక్షసాభివిరాజితా
ఎర్రచందనం పూసి, అందమైన హారాన్ని ధరించి, విస్తృతంగా, బలంగా, విశాలంగా ఉన్న వక్షస్సుతో అతడు మెరిసిపోతున్నాడు.
పాణ్డురేణాపవిద్ధేన క్షౌమేణ క్షతజేక్షణమ్। మహార్హేణ సుసంవీతం పీతేనోత్తరవాససా
వెలుపలి రంగు గల నూలు వస్త్రంతో తన గాయం ఉన్న ప్రక్కను కప్పుకుని, విలువైన పసుపు రంగు పై వస్త్రాన్ని చక్కగా ధరించి ఉన్నాడు.
మాషరాశిప్రతీకాశం నిఃశ్వసన్తం భుజంగవత్। గాంగే మహతి తోయాన్తే ప్రసుప్తమివ కుఞ్జరమ్
నల్ల మినుములు పోట్లను పోలి, పాము లా ఊపిరి పీలుస్తూ, ఆ మహా గంగా తీరంలో నిద్రిస్తున్న ఏనుగును పోలి పడుకున్నాడు.
చతుర్భిః కాఞ్చనైర్దీపైర్దీప్యమానం చతుర్దిశమ్। ప్రకాశీకృతసర్వాంగం మేఘం విద్యుద్గణైరివ
నాలుగు బంగారు దీపాలతో చుట్టూ వెలుగునిచ్చి, అతని శరీరం అంతా మెరిసిపోతూ, మెరుపులు మెరుస్తున్న మేఘాన్ని పోలి కనిపించాడు.
పాదమూలగతాశ్చాపి దదర్శ సుమహాత్మనః। పత్నీః స ప్రియభార్యస్య తస్య రక్షఃపతేర్గృహే
ఆ మహాత్ముడైన రాక్షసాధిపతికి ప్రియమైన భార్యలు అతని పాదాల వద్ద ఇంట్లో కనిపించారు.
శశిప్రకాశవదనా వరకుణ్డలభూషణాః। అమ్లానమాల్యాభరణా దదర్శ హరియూథపః
వారి ముఖాలు చంద్రుని వలె ప్రకాశిస్తూ, అద్భుతమైన కుండలాలతో అలంకరించబడి, పువ్వులు, ఆభరణాలు వాడిపోకుండా మెరిసిపోతుండగా, ఆ హనుమంతుడు వారిని చూశాడు.
నృత్యవాదిత్రకుశలా రాక్షసేన్ద్రభుజాఙ్కగాః। వరాభరణధారిణ్యో నిషణ్ణా దదృశే కపిః
నాట్య సంగీతాల్లో నైపుణ్యం కలిగి, రాక్షసేంద్రుని భుజాలపై కూర్చొని, అద్భుతమైన ఆభరణాలు ధరించి, విశ్రాంతిగా ఉన్న వారిని ఆ వానరుడు చూశాడు.
వజ్రవైదూర్యగర్భాణి శ్రవణాన్తేషు యోషితామ్। దదర్శ తాపనీయాని కుణ్డలాన్యంగదాని చ
ఆ స్త్రీల చెవుల చివరల్లో వజ్రాలు, వైడూర్యాలు పొదిగిన బంగారు కుండలాలు, భుజబందాలు మెరిసిపోతున్నట్లు చూశాడు.
తాసాం చన్ద్రోపమైర్వక్త్రైః శుభైర్లలితకుణ్డలైః। విరరాజ విమానం తన్నభస్తారాగణైరివ
వారి ముఖాలు చంద్రుని వలె మెరిసిపోతూ, అందమైన కుండలాలతో అలంకరించబడి ఉండగా, ఆ విమానం ఆకాశంలో నక్షత్ర సమూహంతో మెరిసేలా కనిపించింది.
మదవ్యాయామఖిన్నాస్తా రాక్షసేన్ద్రస్య యోషితః। తేషు తేష్వవకాశేషు ప్రసుప్తాస్తనుమధ్యమాః
మద్యం, ఆటలతో అలసిపోయిన రాక్షసేంద్రుని సన్నని నడుము గల స్త్రీలు, అక్కడక్కడ నిద్రలో మునిగి ఉన్నారు.
అంగహారైస్తథైవాన్యా కోమలైర్నృత్యశాలినీ। విన్యస్తశుభసర్వాంగీ ప్రసుప్తా వరవర్ణినీ
ఇంకొకరు, నాట్యంలో నైపుణ్యం కలిగి, తన అందమైన అవయవాలను సున్నితంగా అమర్చుకుని, మెరిసే వర్ణంతో నిద్రలో ఉన్నారు.
కాచిద్ వీణాం పరిష్వజ్య ప్రసుప్తా సమ్ప్రకాశతే। మహానదీప్రకీర్ణేవ నలినీ పోతమాశ్రితా
ఒకరు వీణను ఆలింగనం చేసుకుని నిద్రలో మెరిసిపోతూ, పెద్ద నదిలో తేలుతున్న తామర పువ్వు దంచుకుని పడుకున్నట్లు కనిపించింది.
అన్యా కక్షగతేనైవ మడ్డుకేనాసితేక్షణా। ప్రసుప్తా భామినీ భాతి బాలపుత్రేవ వత్సలా
ఇంకొక నల్ల కళ్ల స్త్రీ, పక్కన మద్దలతో నిద్రలో మెరిసిపోతూ, తన చిన్న బిడ్డను ప్రేమగా కౌగిలించుకున్న తల్లిలా కనిపించింది.
పటహం చారుసర్వాంగీ న్యస్య శేతే శుభస్తనీ। చిరస్య రమణం లబ్ధ్వా పరిష్వజ్యేవ కామినీ
ఒక అందమైన అవయవాలు, శుభ్రమైన వక్షోజాలు కల స్త్రీ, తన పటాహాన్ని పక్కన పెట్టి నిద్రలో పడుకుని, ఎంతో కాలం తర్వాత ప్రియుడిని ఆలింగనం చేసుకున్న ప్రేయసిలా ఉంది.
కాచిద్ వీణాం పరిష్వజ్య సుప్తా కమలలోచనా। వరం ప్రియతమం గృహ్య సకామేవ హి కామినీ
కమలాకళ్ళు గల ఒక స్త్రీ, వీణను ఆలింగనం చేసుకుని, తన ప్రియమైన వాడిని హృదయపూర్వకంగా పట్టుకుని నిద్రలో ఉన్న ప్రేయసిలా ఉంది.