తాః పతాకా ఇవోద్ధూతాః పత్నీనాం రుచిరప్రభాః। నానావర్ణసువర్ణానాం వక్త్రమూలేషు రేజిరే
ఆ భార్యల వస్త్రాంతాలు, పతాకల్లా మెరిసి, రకరకాల బంగారు రంగులతో ముఖాల అడుగున వెలిగిపోయాయి.
వవల్గుశ్చాత్ర కాసాంచిత్ కుణ్డలాని శుభార్చిషామ్। ముఖమారుతసంకమ్పైర్మన్దం మన్దం చ యోషితామ్
కొన్ని స్త్రీల మణిమయమైన కుండలాలు, వారి నోటిద్వారా వచ్చే శ్వాస తాకిడితో మృదువుగా, మెల్లగా కంపించేవి.
శర్కరాసవగన్ధః స ప్రకృత్యా సురభిః సుఖః। తాసాం వదననిఃశ్వాసః సిషేవే రావణం తదా
ఆ స్త్రీల నోటినుండి వెలువడే పంచదార, మద్యం పరిమళంతో కూడిన మధురమైన గంధం, ఆ సమయంలో రావణుడికి ఆనందాన్ని కలిగించింది.
రావణాననశంకాశ్చ కాశ్చిద్ రావణయోషితః। ముఖాని చ సపత్నీనాముపాజిఘ్రన్ పునః పునః
కొన్ని రావణుని భార్యలు, వారి ముఖాలు రావణుని ముఖంలా ఉండి, తమ ప్రత్యర్థి స్త్రీల ముఖాల పరిమళాన్ని మళ్లీ మళ్లీ పీల్చేవారు.
అత్యర్థం సక్తమనసో రావణే తా వరస్త్రియః। అస్వతన్త్రాః సపత్నీనాం ప్రియమేవాచరంస్తదా
ఆ మహాస్త్రీలు మనసారా రావణునిపై మక్కువతో, స్వతంత్రత లేకుండా, తమ సహభార్యల ఇష్టానుసారంగా ప్రవర్తించేవారు.
బాహూనుపనిధాయాన్యాః పారిహార్యవిభూషితాన్। అంశుకాని చ రమ్యాణి ప్రమదాస్తత్ర శిశ్యిరే
కొన్ని స్త్రీలు ఒకరిపై ఒకరు తమ అలంకరించిన చేతులను, అందమైన వస్త్రాలను వేసుకుని అక్కడ నిద్రించేవారు.
అన్యా వక్షసి చాన్యస్యాస్తస్యాః కాచిత్ పునర్భుజమ్। అపరా త్వఙ్కమన్యస్యాస్తస్యాశ్చాప్యపరా కుచౌ
ఒక స్త్రీ మరొకరిని వక్షసుపై, ఇంకొకరు ఆమె భుజంపై, మరొకరు ఎవరో ఒడిలో, ఇంకొకరు వక్షోజాలపై నిద్రించేవారు.
ఊరుపార్శ్వకటీపృష్ఠమన్యోన్యస్య సమాశ్రితాః। పరస్పరనివిష్టాంగ్యో మదస్నేహవశానుగాః
వారు ఒకరిపై ఒకరు తొడలు, పక్కలు, నడుము, వెన్నుపై ఆనుకొని, పరస్పరం అవయవాలు కలిపి, మదంతో, ప్రేమతో మునిగి ఉండేవారు.
అన్యోన్యస్యాంగసంస్పర్శాత్ ప్రీయమాణాః సుమధ్యమాః। ఏకీకృతభుజాః సర్వాః సుషుపుస్తత్ర యోషితః
ఒకరినొకరు తాకుతూ ఆనందిస్తూ, అందమైన నడుములున్న ఆ స్త్రీలు, చేతులు కలిపి, అందరూ కలసి అక్కడ నిద్రించేవారు.
అన్యోన్యభుజసూత్రేణ స్త్రీమాలా గ్రథితా హి సా। మాలేవ గ్రథితా సూత్రే శుశుభే మత్తషట్పదా
ఆ స్త్రీల సమూహం, పరస్పరం చేతులు చుట్టుకుని, పూలమాల సూత్రంలో మత్తు తేనెటీగలు తిరిగేలా, అద్భుతంగా మెరిసిపోయింది.
లతానాం మాధవే మాసి ఫుల్లానాం వాయుసేవనాత్। అన్యోన్యమాలాగ్రథితం సంసక్తకుసుమోచ్చయమ్
వసంతకాలంలో పుష్పించిన లతలు గాలికి కలిసిపోతూ, ఒకదానికొకటి పూలు పొదిగినట్లుగా, ఆ స్త్రీలు కూడ ఒకదానికొకటి పూలు ముడిపెట్టి కలిసిపోయి ఉన్నారు.
ప్రతివేష్టితసుస్కన్ధమన్యోన్యభ్రమరాకులమ్। ఆసీద్ వనమివోద్ధూతం స్త్రీవనం రావణస్య తత్
ఆ రాక్షసరాజు రావణుని స్త్రీల తోట, అందమైన భుజాలు ఒకదానికొకటి చుట్టుకొని, తేనెటీగలు గుట్టగా తిరిగినట్టు, గాలికి ఊగిపోయిన అడివిలా కనిపించింది.
ఉచితేష్వపి సువ్యక్తం న తాసాం యోషితాం తదా। వివేకః శక్య ఆధాతుం భూషణాంగామ్బరస్రజామ్
ఆ స్త్రీలు ధరించిన ఆభరణాలు, దేహాలు, వస్త్రాలు, పూలమాలలు అన్నీ సరైనవే అయినా, ఆ సమయంలో ఒకరిని మరొకరిగా వేరు చేయడం అసాధ్యంగా మారింది.
రావణే సుఖసంవిష్టే తాః స్త్రియో వివిధప్రభాః। జ్వలన్తః కాఞ్చనా దీపాః ప్రేక్షన్తో నిమిషా ఇవ
రావణుడు సుఖంగా పడుకుని ఉండగా, వివిధ వర్ణాలైన ఆ స్త్రీలు బంగారు దీపాల్లా మెరిసిపోతూ, మిలమిలా మెరుస్తూ, మూసిపోని కన్నుల్లా కనిపించారు.
రాజర్షివిప్రదైత్యానాం గన్ధర్వాణాం చ యోషితః। రక్షసాం చాభవన్ కన్యాస్తస్య కామవశంగతాః
రాజులు, ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు, రాక్షసుల కూతుర్లు—all అందరూ కామానికి లోబడి, రావణునివి అయ్యారు.
యుద్ధకామేన తాః సర్వా రావణేన హృతాః స్త్రియః। సమదా మదనేనైవ మోహితాః కాశ్చిదాగతాః
పోరాటానికి ఆసక్తిగల రావణుడు అపహరించిన ఆ స్త్రీలు—all ప్రేమ మత్తులో మునిగిపోయి, కొందరు మాయలో పడిపోయి ఇక్కడికి వచ్చారు.
న తత్ర కాశ్చిత్ ప్రమదాః ప్రసహ్య వీర్యోపపన్నేన గుణేన లబ్ధాః। న చాన్యకామాపి న చాన్యపూర్వా వినా వరార్హాం జనకాత్మజాం తు
జనకుని కుమార్తె తప్ప, ఆ స్త్రీల్లో ఎవ్వరూ బలవంతంగా, వీరత్వంతో, లేదా వేరే కోరికతో రాబట్టబడలేదు; ఎవ్వరూ కొత్తగా అతనికి లభించలేదు.
న చాకులీనా న చ హీనరూపా నాదక్షిణా నానుపచారయుక్తా। భార్యాభవత్ తస్య న హీనసత్త్వా న చాపి కాన్తస్య న కామనీయా
ఆ స్త్రీల్లో ఎవ్వరూ తక్కువ వంశానికి, తక్కువ అందానికి, మృదుత్వం లేనివారు, మర్యాద లేనివారు లేరు; ఎవ్వరూ నీచమైన స్వభావం గలవారు కాదు, ఎవ్వరూ అతనికి ఇష్టపడని వారు లేరు.
బభూవ బుద్ధిస్తు హరీశ్వరస్య యదీదృశీ రాఘవధర్మపత్నీ। ఇమా మహారాక్షసరాజభార్యాః సుజాతమస్యేతి హి సాధుబుద్ధేః
అప్పుడు వానరాధిపతి ఇలా ఆలోచించాడు: 'రాఘవుని ధర్మపత్నికి ఇంత గొప్పతనం ఉంటే, ఈ మహారాక్షసరాజు భార్యలు నిజంగా మంచి వంశంలో పుట్టినవారే' అని మంచి మనసుతో భావించాడు.
పునశ్చ సోఽచిన్తయదాత్తరూపో ధ్రువం విశిష్టా గుణతో హి సీతా। అథాయమస్యాం కృతవాన్ మహాత్మా లంకేశ్వరః కష్టమనార్యకర్మ
తన రూపాన్ని మరుగున పెట్టుకుని, హనుమంతుడు మళ్లీ ఇలా ఆలోచించాడు: 'సీతా దేవి నిస్సందేహంగా గుణాల్లో గొప్పది; అయినా ఈ లంకేశ్వరుడు ఆమెపై ఎంత దుర్మార్గమైన పని చేశాడో!'
thumb|దశమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే దశమః సర్గః ॥౫-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో సుందరకాండకు ఇది పదవ సర్గ ముగింపు.
తత్ర దివ్యోపమం ముఖ్యం స్ఫాటికం రత్నభూషితమ్। అవేక్షమాణో హనుమాన్ దదర్శ శయనాసనమ్
అక్కడ హనుమంతుడు దేవతలకు తగినట్లు, మణులతో అలంకరించబడిన, స్ఫటికంలా మెరిసే గొప్ప మంచాన్ని చూశాడు.
దాన్తకాఞ్చనచిత్రాంగైర్వైదూర్యైశ్చ వరాసనైః। మహార్హాస్తరణోపేతైరుపపన్నం మహాధనైః
అది దంతం, బంగారం అలంకారాలతో, విలువైన వజ్రాలతో, గొప్ప ధనానికి తగిన విలాసవంతమైన పరుపులతో అలంకరించబడింది.
తస్య చైకతమే దేశే దివ్యమాలోపశోభితమ్। దదర్శ పాణ్డురం ఛత్రం తారాధిపతిసంనిభమ్
ఆ మంచం ఒక భాగంలో, దివ్యమైన పూలమాలలతో మెరిసే, నక్షత్రాల మధ్య చంద్రుడిలా తెల్లని గొడుగు కనిపించింది.
జాతరూపపరిక్షిప్తం చిత్రభానోః సమప్రభమ్। అశోకమాలావితతం దదర్శ పరమాసనమ్
పసిడి చుట్టూ మెరిసిపోతూ, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, అశోకమాలలు విస్తరించి ఉన్న గొప్ప ఆసనం అక్కడ కనిపించింది.
వాలవ్యజనహస్తాభిర్వీజ్యమానం సమన్తతః। గన్ధైశ్చ వివిధైర్జుష్టం వరధూపేన ధూపితమ్
అది చుట్టూ వాలవెయినాల చేత పట్టుకుని వీచే సేవకులతో, వివిధ రకాల సుగంధాలతో, ఉత్తమ ధూపంతో పరిమళించబడింది.
పరమాస్తరణాస్తీర్ణమావికాజినసంవృతమ్। దామభిర్వరమాల్యానాం సమన్తాదుపశోభితమ్
అది అత్యుత్తమ పరుపులతో పరచబడి, మేకపురుగు వస్త్రంతో కప్పబడి, చుట్టూ విలువైన పూలమాలలతో అందంగా అలంకరించబడింది.
తస్మిఞ్జీమూతసంకాశం ప్రదీప్తోజ్జ్వలకుణ్డలమ్। లోహితాక్షం మహాబాహుం మహారజతవాససమ్
ఆ ఆసనంపై, మేఘంలా నలుపు, ప్రకాశవంతమైన కుండలాలు ధరించిన, ఎర్ర కళ్లతో, బలమైన భుజాలతో, వెండి వస్త్రాలు ధరించిన వాడొకడు కనిపించాడు.
లోహితేనానులిప్తాంగం చన్దనేన సుగన్ధినా। సంధ్యారక్తమివాకాశే తోయదం సతడిద్గుణమ్
అతని శరీరం సుగంధమైన ఎర్రచందనం పూసినట్లుగా మెరిసిపోతుండగా, సాయంకాలపు ఎర్రటి వెలుగు తాకిన మేఘంలా, మెరుపులతో కూడిన మబ్బులా కనిపించింది.
వృతమాభరణైర్దివ్యైః సురూపం కామరూపిణమ్। సవృక్షవనగుల్మాఢ్యం ప్రసుప్తమివ మన్దరమ్
దివ్యమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన అతడు, అందంగా, కావలసిన రూపాన్ని ఎప్పుడైనా ధరించగలవాడిగా, చెట్లు, తోటలు, పొదల మధ్య నిద్రిస్తున్న మందరపర్వతంలా కనిపించాడు.