వ్యావృత్తకచపీనస్రక్ప్రకీర్ణవరభూషణాః। పానవ్యాయామకాలేషు నిద్రోపహతచేతసః
వారి జడలు, పూలమాలలు విడివిడిగా, విలువైన ఆభరణాలు చెల్లాచెదురుగా ఉండగా, మద్యం, ఆటల సమయంలో నిద్రవశమై వారు అక్కడ పడుకున్నారు.
వ్యావృత్తతిలకాః కాశ్చిత్ కాశ్చిదుదభ్రాన్తనూపురాః। పార్శ్వే గలితహారాశ్చ కాశ్చిత్ పరమయోషితః
కొంతమందికి కుంకుమ బొట్టు చెదిరిపోయింది, మరికొందరికి నూపురాలు తారుమారయ్యాయి, ఇంకొందరు గొప్ప స్త్రీలకు హారాలు ప్రక్కకు జారిపోయాయి.
ముక్తాహారవృతాశ్చాన్యాః కాశ్చిత్ ప్రస్రస్తవాససః। వ్యావిద్ధరశనాదామాః కిశోర్య ఇవ వాహితాః
కొన్ని స్త్రీలు ముత్యాల హారాలతో అలంకరించబడి, మరికొన్ని వారి వస్త్రాలు జారిపడి, నడుము బందాలు విప్పబడిపోయి, చిన్నపిల్లలల్లా ఒత్తుగా పడుకున్నట్టుండేవారు.
అకుణ్డలధరాశ్చాన్యా విచ్ఛిన్నమృదితస్రజః। గజేన్ద్రమృదితాః ఫుల్లా లతా ఇవ మహావనే
కొన్ని స్త్రీలు చెవి కుండలాలు లేకుండా, మరికొన్ని పూలమాలలు తెగిపోయి, నలిగిపోయి, అడవిలో గజరాజు తొక్కిన వికసించిన లతల్లా కనిపించేవారు.
చన్ద్రాంశుకిరణాభాశ్చ హారాః కాసాంచిదుద్గతాః। హంసా ఇవ బభుః సుప్తాః స్తనమధ్యేషు యోషితామ్
కొన్ని స్త్రీల మెడలో చంద్రకాంతుల్లా మెరిసే హారాలు, వారి వక్షోజాల మధ్య నిద్రిస్తున్న హంసల్లా కనిపించేవి.
అపరాసాం చ వైదూర్యాః కాదమ్బా ఇవ పక్షిణః। హేమసూత్రాణి చాన్యాసాం చక్రవాకా ఇవాభవన్
కొంతమందికి వైడూర్య రత్నాలు కాదంబ పక్షుల్లా, మరికొందరిది బంగారు దారాలు చక్రవాక పక్షుల జంటల్లా కనిపించేవి.
హంసకారణ్డవోపేతాశ్చక్రవాకోపశోభితాః। ఆపగా ఇవ తా రేజుర్జఘనైః పులినైరివ
హంసలు, కారండవ పక్షులు, చక్రవాక పక్షులతో అలంకరించబడి, ఆ స్త్రీల నితంబాలు, పిండెలు నదీ తీరాల్లోని రేగడి మడుగుల్లా మెరిసిపోయాయి.
కిఙ్కిణీజాలసంకాశాస్తా హేమవిపులామ్బుజాః। భావగ్రాహా యశస్తీరాః సుప్తా నద్య ఇవాబభుః
కొన్ని స్త్రీలు కింకిణి మణుల వలయాల్లాంటి బంగారు పెద్ద పద్మాలతో, భావాన్ని, కీర్తిని ఆకర్షించే అందమైన తీరాలున్న నదుల్లా నిద్రించేవారు.
మృదుష్వంగేషు కాసాంచిత్ కుచాగ్రేషు చ సంస్థితాః। బభూవుర్భూషణానీవ శుభా భూషణరాజయః
కొన్ని స్త్రీల మృదువైన అవయవాలపై, వక్షోజాలపై మెరిసే శోభాయమానమైన అలంకారాల వరుసలు, అద్భుతమైన ఆభరణాల్లా కనబడేవి.
అంశుకాన్తాశ్చ కాసాంచిన్ముఖమారుతకమ్పితాః। ఉపర్యుపరి వక్త్రాణాం వ్యాధూయన్తే పునః పునః
కొన్ని స్త్రీల వస్త్రాంతాలు, వారి నోటిద్వారా వెలువడే శ్వాసతో మళ్లీ మళ్లీ పైకి ఊగిపడుతూ ముఖాలపై అలలల్లా తేలియాడేవి.
తాః పతాకా ఇవోద్ధూతాః పత్నీనాం రుచిరప్రభాః। నానావర్ణసువర్ణానాం వక్త్రమూలేషు రేజిరే
ఆ భార్యల వస్త్రాంతాలు, పతాకల్లా మెరిసి, రకరకాల బంగారు రంగులతో ముఖాల అడుగున వెలిగిపోయాయి.
వవల్గుశ్చాత్ర కాసాంచిత్ కుణ్డలాని శుభార్చిషామ్। ముఖమారుతసంకమ్పైర్మన్దం మన్దం చ యోషితామ్
కొన్ని స్త్రీల మణిమయమైన కుండలాలు, వారి నోటిద్వారా వచ్చే శ్వాస తాకిడితో మృదువుగా, మెల్లగా కంపించేవి.
శర్కరాసవగన్ధః స ప్రకృత్యా సురభిః సుఖః। తాసాం వదననిఃశ్వాసః సిషేవే రావణం తదా
ఆ స్త్రీల నోటినుండి వెలువడే పంచదార, మద్యం పరిమళంతో కూడిన మధురమైన గంధం, ఆ సమయంలో రావణుడికి ఆనందాన్ని కలిగించింది.
రావణాననశంకాశ్చ కాశ్చిద్ రావణయోషితః। ముఖాని చ సపత్నీనాముపాజిఘ్రన్ పునః పునః
కొన్ని రావణుని భార్యలు, వారి ముఖాలు రావణుని ముఖంలా ఉండి, తమ ప్రత్యర్థి స్త్రీల ముఖాల పరిమళాన్ని మళ్లీ మళ్లీ పీల్చేవారు.
అత్యర్థం సక్తమనసో రావణే తా వరస్త్రియః। అస్వతన్త్రాః సపత్నీనాం ప్రియమేవాచరంస్తదా
ఆ మహాస్త్రీలు మనసారా రావణునిపై మక్కువతో, స్వతంత్రత లేకుండా, తమ సహభార్యల ఇష్టానుసారంగా ప్రవర్తించేవారు.
బాహూనుపనిధాయాన్యాః పారిహార్యవిభూషితాన్। అంశుకాని చ రమ్యాణి ప్రమదాస్తత్ర శిశ్యిరే
కొన్ని స్త్రీలు ఒకరిపై ఒకరు తమ అలంకరించిన చేతులను, అందమైన వస్త్రాలను వేసుకుని అక్కడ నిద్రించేవారు.
అన్యా వక్షసి చాన్యస్యాస్తస్యాః కాచిత్ పునర్భుజమ్। అపరా త్వఙ్కమన్యస్యాస్తస్యాశ్చాప్యపరా కుచౌ
ఒక స్త్రీ మరొకరిని వక్షసుపై, ఇంకొకరు ఆమె భుజంపై, మరొకరు ఎవరో ఒడిలో, ఇంకొకరు వక్షోజాలపై నిద్రించేవారు.
ఊరుపార్శ్వకటీపృష్ఠమన్యోన్యస్య సమాశ్రితాః। పరస్పరనివిష్టాంగ్యో మదస్నేహవశానుగాః
వారు ఒకరిపై ఒకరు తొడలు, పక్కలు, నడుము, వెన్నుపై ఆనుకొని, పరస్పరం అవయవాలు కలిపి, మదంతో, ప్రేమతో మునిగి ఉండేవారు.
అన్యోన్యస్యాంగసంస్పర్శాత్ ప్రీయమాణాః సుమధ్యమాః। ఏకీకృతభుజాః సర్వాః సుషుపుస్తత్ర యోషితః
ఒకరినొకరు తాకుతూ ఆనందిస్తూ, అందమైన నడుములున్న ఆ స్త్రీలు, చేతులు కలిపి, అందరూ కలసి అక్కడ నిద్రించేవారు.
అన్యోన్యభుజసూత్రేణ స్త్రీమాలా గ్రథితా హి సా। మాలేవ గ్రథితా సూత్రే శుశుభే మత్తషట్పదా
ఆ స్త్రీల సమూహం, పరస్పరం చేతులు చుట్టుకుని, పూలమాల సూత్రంలో మత్తు తేనెటీగలు తిరిగేలా, అద్భుతంగా మెరిసిపోయింది.
లతానాం మాధవే మాసి ఫుల్లానాం వాయుసేవనాత్। అన్యోన్యమాలాగ్రథితం సంసక్తకుసుమోచ్చయమ్
వసంతకాలంలో పుష్పించిన లతలు గాలికి కలిసిపోతూ, ఒకదానికొకటి పూలు పొదిగినట్లుగా, ఆ స్త్రీలు కూడ ఒకదానికొకటి పూలు ముడిపెట్టి కలిసిపోయి ఉన్నారు.
ప్రతివేష్టితసుస్కన్ధమన్యోన్యభ్రమరాకులమ్। ఆసీద్ వనమివోద్ధూతం స్త్రీవనం రావణస్య తత్
ఆ రాక్షసరాజు రావణుని స్త్రీల తోట, అందమైన భుజాలు ఒకదానికొకటి చుట్టుకొని, తేనెటీగలు గుట్టగా తిరిగినట్టు, గాలికి ఊగిపోయిన అడివిలా కనిపించింది.
ఉచితేష్వపి సువ్యక్తం న తాసాం యోషితాం తదా। వివేకః శక్య ఆధాతుం భూషణాంగామ్బరస్రజామ్
ఆ స్త్రీలు ధరించిన ఆభరణాలు, దేహాలు, వస్త్రాలు, పూలమాలలు అన్నీ సరైనవే అయినా, ఆ సమయంలో ఒకరిని మరొకరిగా వేరు చేయడం అసాధ్యంగా మారింది.
రావణే సుఖసంవిష్టే తాః స్త్రియో వివిధప్రభాః। జ్వలన్తః కాఞ్చనా దీపాః ప్రేక్షన్తో నిమిషా ఇవ
రావణుడు సుఖంగా పడుకుని ఉండగా, వివిధ వర్ణాలైన ఆ స్త్రీలు బంగారు దీపాల్లా మెరిసిపోతూ, మిలమిలా మెరుస్తూ, మూసిపోని కన్నుల్లా కనిపించారు.
రాజర్షివిప్రదైత్యానాం గన్ధర్వాణాం చ యోషితః। రక్షసాం చాభవన్ కన్యాస్తస్య కామవశంగతాః
రాజులు, ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు, రాక్షసుల కూతుర్లు—all అందరూ కామానికి లోబడి, రావణునివి అయ్యారు.
యుద్ధకామేన తాః సర్వా రావణేన హృతాః స్త్రియః। సమదా మదనేనైవ మోహితాః కాశ్చిదాగతాః
పోరాటానికి ఆసక్తిగల రావణుడు అపహరించిన ఆ స్త్రీలు—all ప్రేమ మత్తులో మునిగిపోయి, కొందరు మాయలో పడిపోయి ఇక్కడికి వచ్చారు.
న తత్ర కాశ్చిత్ ప్రమదాః ప్రసహ్య వీర్యోపపన్నేన గుణేన లబ్ధాః। న చాన్యకామాపి న చాన్యపూర్వా వినా వరార్హాం జనకాత్మజాం తు
జనకుని కుమార్తె తప్ప, ఆ స్త్రీల్లో ఎవ్వరూ బలవంతంగా, వీరత్వంతో, లేదా వేరే కోరికతో రాబట్టబడలేదు; ఎవ్వరూ కొత్తగా అతనికి లభించలేదు.
న చాకులీనా న చ హీనరూపా నాదక్షిణా నానుపచారయుక్తా। భార్యాభవత్ తస్య న హీనసత్త్వా న చాపి కాన్తస్య న కామనీయా
ఆ స్త్రీల్లో ఎవ్వరూ తక్కువ వంశానికి, తక్కువ అందానికి, మృదుత్వం లేనివారు, మర్యాద లేనివారు లేరు; ఎవ్వరూ నీచమైన స్వభావం గలవారు కాదు, ఎవ్వరూ అతనికి ఇష్టపడని వారు లేరు.
బభూవ బుద్ధిస్తు హరీశ్వరస్య యదీదృశీ రాఘవధర్మపత్నీ। ఇమా మహారాక్షసరాజభార్యాః సుజాతమస్యేతి హి సాధుబుద్ధేః
అప్పుడు వానరాధిపతి ఇలా ఆలోచించాడు: 'రాఘవుని ధర్మపత్నికి ఇంత గొప్పతనం ఉంటే, ఈ మహారాక్షసరాజు భార్యలు నిజంగా మంచి వంశంలో పుట్టినవారే' అని మంచి మనసుతో భావించాడు.
పునశ్చ సోఽచిన్తయదాత్తరూపో ధ్రువం విశిష్టా గుణతో హి సీతా। అథాయమస్యాం కృతవాన్ మహాత్మా లంకేశ్వరః కష్టమనార్యకర్మ
తన రూపాన్ని మరుగున పెట్టుకుని, హనుమంతుడు మళ్లీ ఇలా ఆలోచించాడు: 'సీతా దేవి నిస్సందేహంగా గుణాల్లో గొప్పది; అయినా ఈ లంకేశ్వరుడు ఆమెపై ఎంత దుర్మార్గమైన పని చేశాడో!'