మార్గమాణస్తు వైదేహీం సీతామాయతలోచనామ్। సర్వతః పరిచక్రామ హనూమానరిసూదనః
వైదేహి సీతను, పెద్ద కళ్లతో ఉన్నదాన్ని, శత్రువులను సంహరించేవాడు హనుమంతుడు, అన్ని చోట్లా వెతికాడు.
ఉత్తమం రాక్షసావాసం హనుమానవలోకయన్। ఆససాదాథ లక్ష్మీవాన్ రాక్షసేన్ద్రనివేశనమ్
ఉత్తమమైన రాక్షసుల నివాసాన్ని పరిశీలిస్తూ, మహా శ్రేయస్సుతో ఉన్న హనుమంతుడు, రాక్షసాధిపతి నివాసానికి చేరుకున్నాడు.
చతుర్విషాణైర్ద్విరదైస్త్రివిషాణైస్తథైవ చ। పరిక్షిప్తమసమ్బాధం రక్ష్యమాణముదాయుధైః
నాలుగు దంతాలు గల ఏనుగులు, మూడు దంతాలు గల ఏనుగులతో చుట్టుముట్టబడి, ఎక్కడా అడ్డంకిలేకుండా, గొప్ప ఆయుధాలు ధరించిన యోధులు కాపలా వేశారు.
రాక్షసీభిశ్చ పత్నీభీ రావణస్య నివేశనమ్। ఆహృతాభిశ్చ విక్రమ్య రాజకన్యాభిరావృతమ్
రావణుని నివాసం, అతని భార్యలు అయిన రాక్షసస్త్రియలతో నిండిపోయి, బలవంతంగా తీసుకురాబడిన రాజకుమార్తెలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
తన్నక్రమకరాకీర్ణం తిమింగిలఝషాకులమ్। వాయువేగసమాధూతం పన్నగైరివ సాగరమ్
ఆ ప్రదేశం, మొసళ్ళు, మకరాలతో నిండిపోయి, పెద్ద చేపలతో కిక్కిరిసిపోయి, గాలి వేగంతో అలలు ఎగిసిపడుతూ, పాములతో నిండిన సముద్రమువలె కనిపించింది.
యా హి వైశ్రవణే లక్ష్మీర్యా చన్ద్రే హరివాహనే। సా రావణగృహే రమ్యా నిత్యమేవానపాయినీ
వైశ్రవణుని వద్ద ఉన్న ఐశ్వర్యం, చంద్రుని వద్ద ఉన్నది, గరుత్మంతుని వద్ద ఉన్నది, అదే శాశ్వతమైన, అపరాజితమైన ఐశ్వర్యం రావణుని ఇంట్లో ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉంది.
తస్య హర్మ్యస్య మధ్యస్థవేశ్మ చాన్యత్ సునిర్మితమ్। బహునిర్యూహసంయుక్తం దదర్శ పవనాత్మజః
ఆ భవన సమూహం మధ్యలో మరో బాగా నిర్మించిన ఇంటిని, ఎన్నో ద్వారాలు కలిగి ఉన్నదాన్ని, వాయుపుత్రుడు చూశాడు.
బ్రహ్మణోఽర్థే కృతం దివ్యం దివి యద్ విశ్వకర్మణా। విమానం పుష్పకం నామ సర్వరత్నవిభూషితమ్
బ్రహ్మ కోసం విశ్వకర్మ నిర్మించిన ఆ దివ్యమైన విమానం, పుష్పకమని పిలవబడేది, అన్ని రకాల రత్నాలతో అలంకరించబడింది.
పరేణ తపసా లేభే యత్ కుబేరః పితామహాత్। కుబేరమోజసా జిత్వా లేభే తద్ రాక్షసేశ్వరః
తపస్సుతో కుబేరుడు తన తాత బ్రహ్మ వద్ద నుండి దాన్ని పొందాడు. ఆ తరువాత తన బలంతో కుబేరుని జయించి, రాక్షసాధిపతి దాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
ఈహామృగసమాయుక్తైః కార్తస్వరహిరణ్మయైః। సుకృతైరాచితం స్తమ్భైః ప్రదీప్తమివ చ శ్రియా
పసిడి, వెండి తో చేసిన అందమైన స్తంభాలతో, వివిధ భంగిమలలో ఉన్న జంతు శిల్పాలతో, ఆ భవనం మహా ప్రకాశవంతంగా మెరిసిపోతూ కనిపించింది.
మేరుమన్దరసంకాశైరుల్లిఖద్భిరివామ్బరమ్। కూటాగారైః శుభాగారైః సర్వతః సమలంకృతమ్
మేరూ, మందర పర్వతాలను పోలినట్లు, ఆకాశాన్ని తాకుతున్నట్టు ఉన్న గొప్ప మండపాలతో, అన్ని వైపులా ఆ భవనం అందంగా అలంకరించబడింది.
జ్వలనార్కప్రతీకాశైః సుకృతం విశ్వకర్మణా। హేమసోపానయుక్తం చ చారుప్రవరవేదికమ్
విశ్వకర్మ చేత నిర్మించబడిన ఆ భవనం, అగ్ని మరియు సూర్యుని వంటి ప్రకాశంతో మెరిసిపోతూ, బంగారు మెట్లతో, అందమైన శుభ్రమైన వేదికలతో అలంకరించబడింది.
జాలవాతాయనైర్యుక్తం కాఞ్చనైః స్ఫాటికైరపి। ఇన్ద్రనీలమహానీలమణిప్రవరవేదికమ్
బంగారు, స్ఫటికం తో చేసిన జాలీ కిటికీలతో, నీలమణులు, మహా నీల రత్నాలతో తయారైన వేదికలతో ఆ భవనం అలంకరించబడింది.
విద్రుమేణ విచిత్రేణ మణిభిశ్చ మహాధనైః। నిస్తులాభిశ్చ ముక్తాభిస్తలేనాభివిరాజితమ్
విచిత్రమైన పద్మరాగంతో, విలువైన రత్నాలతో, అపూర్వమైన ముత్యాలతో, చేతి తేలికైన మెరుపుతో ఆ భవనం ప్రతిచోటా ప్రకాశించేది.
చన్దనేన చ రక్తేన తపనీయనిభేన చ। సుపుణ్యగన్ధినా యుక్తమాదిత్యతరుణోపమమ్
ఎర్రగంధపు చందనం, బంగారు వర్ణపు ధూపంతో, పవిత్రమైన సువాసనలతో పరిమళించి, ఆ భవనం ఉదయ సూర్యుని లాగా మెరిసిపోయింది.
కూటాగారైర్వరాకారైర్వివిధైః సమలంకృతమ్। విమానం పుష్పకం దివ్యమారురోహ మహాకపిః। తత్రస్థః సర్వతో గన్ధం పానభక్ష్యాన్నసమ్భవమ్
వివిధ రకాల అందమైన మండపాలతో అలంకరించబడిన ఆ దివ్యమైన పుష్పక విమానాన్ని మహాకపి ఎక్కాడు. అక్కడ నిలబడి, పానీయాలు, భోజనాలు నుండి వచ్చే పరిమళాన్ని చుట్టూ అనుభవించాడు.
దివ్యం సమ్మూర్చ్ఛితం జిఘ్రన్ రూపవన్తమివానిలమ్। స గన్ధస్తం మహాసత్త్వం బన్ధుర్బన్ధుమివోత్తమమ్
ఆ దివ్యమైన మిశ్రమ పరిమళాన్ని, అందమైన గాలిలా వాసనను, అతను లోతుగా పీల్చుకున్నాడు. ఆ పరిమళం, ప్రియ మిత్రుడు మరొక మిత్రుణ్ని కలిసినట్టు ఆనందాన్ని కలిగించింది.
ఇత ఏహీత్యువాచేవ తత్ర యత్ర స రావణః। తతస్తాం ప్రస్థితః శాలాం దదర్శ మహతీం శివామ్
ఇక్కడికి రా అని చెప్పి, రావణుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు. అప్పుడు, అతను ఒక గొప్ప, శుభ్రమైన సభను చూశాడు.
రావణస్య మహాకాన్తాం కాన్తామివ వరస్త్రియమ్। మణిసోపానవికృతాం హేమజాలవిరాజితామ్
ఆ సభ రావణునిదే. అది అతని ప్రియ భార్యను పోలినంత అందంగా, రత్న మెట్లతో, బంగారు జాలీలతో మెరిసిపోతూ కనిపించింది.
స్ఫాటికైరావృతతలాం దన్తాన్తరితరూపికామ్। ముక్తావజ్రప్రవాలైశ్చ రూప్యచామీకరైరపి
ఆ సభ నేల స్ఫటికంతో కప్పబడి, దంతాల మధ్య ఖాళీలను పోలిన ఆకారంలో ఉంది. ముత్యాలు, వజ్రాలు, పద్మరాగాలు, వెండి, బంగారం తో అలంకరించబడింది.
విభూషితాం మణిస్తమ్భైః సుబహుస్తమ్భభూషితామ్। సమైర్ఋజుభిరత్యుచ్చైః సమన్తాత్ సువిభూషితైః
అనేక రత్న స్తంభాలతో, ఎన్నో స్తంభాలతో, అన్ని వైపులా సమంగా, నేరుగా, చాలా ఎత్తుగా, అందంగా అలంకరించబడింది.
స్తమ్భైః పక్షైరివాత్యుచ్చైర్దివం సమ్ప్రస్థితామివ। మహత్యా కుథయాఽఽస్తీర్ణాం పృథివీలక్షణాఙ్కయా
ఆ స్తంభాలు రెక్కల వలె ఎత్తుగా ఆకాశాన్ని తాకుతున్నట్టు కనిపించాయి. భూమి లక్షణాలతో ఉన్న గొప్ప పరుపుతో ఆ సభ విస్తరించబడింది.
పృథివీమివ విస్తీర్ణాం సరాష్ట్రగృహశాలినీమ్। నాదితాం మత్తవిహగైర్దివ్యగన్ధాధివాసితామ్
ఆ సభ భూమిలా విస్తృతంగా, అనేక ప్రాంతాలు, ఇళ్లతో నిండినది. మత్తులో ఉన్న పక్షుల కిలకిలారావాలతో, దివ్య పరిమళాలతో పరిమళించింది.
పరర్ఘ్యాస్తరణోపేతాం రక్షోఽధిపనిషేవితామ్। ధూమ్రామగురుధూపేన విమలాం హంసపాణ్డురామ్
అత్యంత విలువైన పరుపులతో అలంకరించబడినది, రాక్షసాధిపతి సేవ చేసినది, పొగతో కూడిన అగరుబత్తి వాసనతో, హంసల వలె తెల్లగా, నిర్మలంగా మెరిసింది.
పత్రపుష్పోపహారేణ కల్మాషీమివ సుప్రభామ్। మనసో మోదజననీం వర్ణస్యాపి ప్రసాధినీమ్
ఆ మందిరం ఆకులూ పువ్వులతో అలంకరించబడి, కొద్దిగా మచ్చలున్నా ప్రకాశవంతంగా మెరిసింది. రంగుల అందంతో మనసుకు ఆనందాన్ని, చూపులకు సంతోషాన్ని కలిగించింది.
తాం శోకనాశినీం దివ్యాం శ్రియః సంజననీమివ। ఇన్ద్రియాణీన్ద్రియార్థైస్తు పఞ్చ పఞ్చభిరుత్తమైః
ఆ దివ్యమైన శోకాన్ని తొలగించే మందిరం ఐదు ఇంద్రియాలకు వాటి ఉత్తమమైన విషయాలతో సంతృప్తిని కలిగించింది. అది శ్రీను పెంచేలా అనిపించింది.
తర్పయామాస మాతేవ తదా రావణపాలితా। స్వర్గోఽయం దేవలోకోఽయమిన్ద్రస్యాపి పురీ భవేత్। సిద్ధిర్వేయం పరా హి స్యాదిత్యమన్యత మారుతిః
అప్పుడు రావణుడు కాపాడుతున్న ఆ మందిరం తల్లి లాగా అందరిని పోషించింది. 'ఇది స్వర్గం, దేవతల లోకం, లేదా ఇంద్రుని నగరం, లేకపోతే అత్యున్నతమైన సిద్ధి కావచ్చు' అని హనుమంతుడు అనుకున్నాడు.
ప్రధ్యాయత ఇవాపశ్యత్ ప్రదీపాంస్తత్ర కాఞ్చనాన్। ధూర్తానివ మహాధూర్తైర్దేవనేన పరాజితాన్
ఆలోచిస్తూ హనుమంతుడు అక్కడ బంగారు దీపాలను చూశాడు. అవి పెద్ద మాయగాళ్ల చేతిలో ఓడిపోయిన చిన్న మాయగాళ్లలా కనిపించాయి.
దీపానాం చ ప్రకాశేన తేజసా రావణస్య చ। అర్చిర్భిర్భూషణానాం చ ప్రదీప్తేత్యభ్యమన్యత
ఆ దీపాల వెలుగు, రావణుని తేజస్సు, ఆభరణాల మెరుపుతో ఆ మందిరం అగ్నిలో మంటలు ఎగిసిపడుతున్నట్టు హనుమంతుడు భావించాడు.
తతోఽపశ్యత్ కుథాసీనం నానావర్ణామ్బరస్రజమ్। సహస్రం వరనారీణాం నానావేషబిభూషితమ్
తర్వాత హనుమంతుడు అక్కడ పలు రంగుల వస్త్రాలు, పూలమాలలు ధరించిన, వివిధ అలంకారాలతో ఉన్న వెయ్యి మంది గొప్ప స్త్రీలను కుచ్చోబెట్టినట్టు చూశాడు.