దదర్శ రాక్షసేన్ద్రస్య రావణస్య నివేశనే। స మన్దరసమప్రఖ్యం మయూరస్థానసంకులమ్
రాక్షసరాజు రావణుని ప్రాసాదంలో, మందర పర్వతంలా ఉన్న, నెమలి ఆసనాలతో నిండిన భవనాన్ని చూశాడు.
ధ్వజయష్టిభిరాకీర్ణం దదర్శ భవనోత్తమమ్। అనన్తరత్ననిచయం నిధిజాలం సమన్తతః। ధీరనిష్ఠితకర్మాఙ్గం గృహం భూతపతేరివ
పతాకా దండలతో నిండిన, చుట్టూ అనంతమైన రత్నాల గుళికలతో ఉన్న, దృఢంగా నిర్మించిన, భూతపతికి సమానమైన గొప్ప భవనాన్ని చూశాడు.
అర్చిర్భిశ్చాపి రత్నానాం తేజసా రావణస్య చ। విరరాజ చ తద్ వేశ్మ రశ్మివానివ రశ్మిభిః
ఆ భవనం, రత్నాల కాంతితో, రావణుని తేజస్సుతో, సూర్యుడు తన కిరణాలతో వెలిగినట్లుగా ప్రకాశించింది.
జామ్బూనదమయాన్యేవ శయనాన్యాసనాని చ। భాజనాని చ శుభ్రాణి దదర్శ హరియూథపః
వానరసేనాధిపతి, పూర్తిగా బంగారంతో చేసిన మంచాలు, ఆసనాలు, మెరిసే పాత్రలను చూశాడు.
మధ్వాసవకృతక్లేదం మణిభాజనసంకులమ్। మనోరమమసమ్బాధం కుబేరభవనం యథా
తేనె, మద్యం తడిసిన, మణిపాత్రలతో నిండిన, ఆకర్షణీయంగా, విశాలంగా ఉన్న, కుబేరుని భవనంలా ఉన్న గదిని చూశాడు.
నూపురాణాం చ ఘోషేణ కాఞ్చీనాం నిఃస్వనేన చ। మృదఙ్గతలనిర్ఘోషైర్ఘోషవద్భిర్వినాదితమ్
నూపురాల మ్రోగులతో, కంచుల మోగులతో, మృదంగాల మోతతో ఆ ప్రదేశం మధురమైన శబ్దాలతో నిండిపోయింది.
ప్రాసాదసంఘాతయుతం స్త్రీరత్నశతసంకులమ్। సువ్యూఢకక్ష్యం హనుమాన్ ప్రవివేశ మహాగృహమ్
అనేక ప్రాసాద సమూహాలతో, వందలాది సుందరీలతో నిండిన, బాగా ఏర్పాటుచేసిన ప్రాంగణాలున్న ఆ మహా గృహంలో హనుమంతుడు ప్రవేశించాడు.
thumb|సప్తమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే సప్తమః సర్గః ॥౫-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో సుందరకాండలో ఏడవ సర్గ ముగిసింది. ఇప్పుడు ఏడవ అధ్యాయం వినండి.
స వేశ్మజాలం బలవాన్ దదర్శ వ్యాసక్తవైదూర్యసువర్ణజాలమ్। యథా మహత్ప్రావృషి మేఘజాలం విద్యుత్పినద్ధం సవిహఙ్గజాలమ్
ఆ మహాబలుడు బేరిల్, బంగారు జాలులతో అలంకరించబడిన భవన సముదాయాన్ని చూశాడు. అవి వర్షాకాలంలో మేఘ సమూహాల్లా, మెరుపులతో, పక్షులతో నిండినట్లుగా కనిపించాయి.
నివేశనానాం వివిధాశ్చ శాలాః ప్రధానశఙ్ఖాయుధచాపశాలాః। మనోహరాశ్చాపి పునర్విశాలా దదర్శ వేశ్మాద్రిషు చన్ద్రశాలాః
ఆయన వివిధ రకాల మంటపాలను చూశాడు. ముఖ్యమైన శంఖాలు, ఆయుధాలు, విల్లు ఉంచే మంటపాలు, అలాగే ఆకర్షణీయమైన, విశాలమైన చంద్రశాలలు ఆ భవన పర్వతాలలో కనిపించాయి.
గృహాణి నానావసురాజితాని దేవాసురైశ్చాపి సుపూజితాని। సర్వైశ్చ దోషైః పరివర్జితాని కపిర్దదర్శ స్వబలార్జితాని
ఆ కపివీరుడు వివిధ రకాల దేవతలు పాలించే, దేవతలు మరియు రాక్షసులు గౌరవించిన, ఎలాంటి లోపాలు లేని, యజమానుల బలంతో సంపాదించబడిన ఇళ్లను చూశాడు.
తాని ప్రయత్నాభిసమాహితాని మయేన సాక్షాదివ నిర్మితాని। మహీతలే సర్వగుణోత్తరాణి దదర్శ లంకాధిపతేర్గృహాణి
మాయుడు తానే నిర్మించినట్లుగా, భూమిపై ఉన్న అన్ని గుణాలలో మించిన, లంకాధిపతికి చెందిన ఆ ఇళ్లను ఎంతో శ్రద్ధగా నిర్మించినట్లుగా హనుమంతుడు చూశాడు.
తతో దదర్శోచ్ఛ్రితమేఘరూపం మనోహరం కాఞ్చనచారురూపమ్। రక్షోఽధిపస్యాత్మబలానురూపం గృహోత్తమం హ్యప్రతిరూపరూపమ్
తర్వాత, మేఘాల్లా ఎత్తుగా, బంగారు అందాలతో మెరిసే, రాక్షసాధిపతికి తగిన శక్తిని ప్రతిబింబించే, సమానమైనది లేని అద్భుతమైన గృహాన్ని చూశాడు.
మహీతలే స్వర్గమివ ప్రకీర్ణం శ్రియా జ్వలన్తం బహురత్నకీర్ణమ్। నానాతరూణాం కుసుమావకీర్ణం గిరేరివాగ్రం రజసావకీర్ణమ్
భూమిపై స్వర్గంలా విస్తరించి, మహా వైభవంతో మెరిసిపోతూ, అనేక రత్నాలతో అలంకరించబడి,色色 చెట్ల పువ్వులతో కప్పబడి, పర్వత శిఖరంలా ధూళితో కప్పబడి ఉంది.
యథా నగాగ్రం బహుధాతుచిత్రం యథా నభశ్చ గ్రహచన్ద్రచిత్రమ్। దదర్శ యుక్తీకృతచారుమేఘ- చిత్రం విమానం బహురత్నచిత్రమ్
బహురంగుల ఖనిజాలతో నిండిన పర్వత శిఖరంలా, గ్రహాలు, చంద్రునితో అలంకరించిన ఆకాశంలా, చక్కగా అమర్చిన మేఘాల అలంకరణతో, అనేక రత్నాలతో మెరిసే ఆ విమానాన్ని చూశాడు.
మహీ కృతా పర్వతరాజిపూర్ణా శైలాః కృతా వృక్షవితానపూర్ణాః। వృక్షాః కృతాః పుష్పవితానపూర్ణాః పుష్పం కృతం కేసరపత్రపూర్ణమ్
భూమి పర్వత వరుసలతో నిండింది, పర్వతాలు చెట్ల తలుపులతో నిండాయి, చెట్లు పుష్పాల తలుపులతో నిండాయి, పువ్వులు రేకులు, కేశరాలతో నిండాయి.
కృతాని వేశ్మాని చ పాణ్డురాణి తథా సుపుష్పాణ్యపి పుష్కరాణి। పునశ్చ పద్మాని సకేసరాణి వనాని చిత్రాణి సరోవరాణి
వెండిపోచిన భవనాలు, పుష్పాలతో నిండిన పద్మసరోవరాలు, మళ్లీ కేశరాలతో నిండిన కమలాలు, అద్భుతమైన అడవులు, సరస్సులు నిర్మించబడ్డాయి.
పుష్పాహ్వయం నామ విరాజమానం రత్నప్రభాభిశ్చ విఘూర్ణమానమ్। వేశ్మోత్తమానామపి చోచ్చమానం మహాకపిస్తత్ర మహావిమానమ్
పుష్పాహ్వయం అనే ఆ మహా విమానం అక్కడ ప్రకాశిస్తూ, రత్నాల కాంతితో మెరిసిపోతూ, అగ్రభవనాల మధ్య ఎత్తుగా నిలిచింది. అది మహాకపికి చెందిన గొప్ప భవనం.
కృతాశ్చ వైదూర్యమయా విహఙ్గా రూప్యప్రవాలైశ్చ తథా విహఙ్గాః। చిత్రాశ్చ నానావసుభిర్భుజఙ్గా జాత్యానురూపాస్తురగాః శుభాఙ్గాః
వైదూర్యంతో చేసిన పక్షులు, వెండి, పగడాలతో చేసిన పక్షులు, అనేక రత్నాలతో అలంకరించిన సర్పాలు, మంచి జాతి, అందమైన అవయవాలున్న గుర్రాలు అక్కడ కనిపించాయి.
ప్రవాలజామ్బూనదపుష్పపక్షాః సలీలమావర్జితజిహ్మపక్షాః। కామస్య సాక్షాదివ భాన్తి పక్షాః కృతా విహఙ్గాః సుముఖాః సుపక్షాః
పగడాలు, బంగారు రెక్కలతో, నీటిలో తడిసినట్లు వంగిన రెక్కలతో, మనసును ఆకర్షించేలా మెరిసే, అందమైన ముఖాలు, అద్భుతమైన రెక్కలతో ఉన్న పక్షులను అక్కడ తయారు చేశారు.
నియుజ్యమానాశ్చ గజాః సుహస్తాః సకేసరాశ్చోత్పలపత్రహస్తాః। బభూవ దేవీ చ కృతాసుహస్తా లక్ష్మీస్తథా పద్మిని పద్మహస్తా
సుందరమైన సొంకులతో గజాలు, కమలదళాల్లాంటి సొంకులతో, కేశరాలతో ఉన్న గజాలు, మంగళకరమైన చేతులతో దేవత, అలాగే కమలాలను పట్టుకున్న లక్ష్మి దేవి అక్కడ తయారు చేశారు.
ఇతీవ తద్గృహమభిగమ్య శోభనం సవిస్మయో నగమివ చారుకన్దరమ్। పునశ్చ తత్పరమసుగన్ధి సున్దరం హిమాత్యయే నగమివ చారుకన్దరమ్
ఆ అద్భుతమైన గృహాన్ని చేరుకుని, ఆశ్చర్యంతో, అందమైన గుహ ఉన్న పర్వతంలా అనిపించింది. మళ్లీ, పరిమళభరితమైన ఆ అందమైన స్థలం, మంచు కరిగిన తర్వాత గుహతో కూడిన పర్వతంలా అనిపించింది.
తతః స తాం కపిరభిపత్య పూజితాం చరన్ పురీం దశముఖబాహుపాలితామ్। అదృశ్య తాం జనకసుతాం సుపూజితాం సుదుఃఖితాం పతిగుణవేగనిర్జితామ్
తర్వాత ఆ కపివీరుడు, పది తలల రాక్షసుడు పాలించే నగరంలోకి ప్రవేశించి, అత్యంత గౌరవించబడిన, తీవ్రంగా దుఃఖిస్తున్న, భర్త గుణాల ప్రభావానికి లోనైన జనకుని కుమార్తెను వెతికాడు.
తతస్తదా బహువిధభావితాత్మనః కృతాత్మనో జనకసుతాం సువర్త్మనః। అపశ్యతోఽభవదతిదుఃఖితం మనః సచక్షుషః ప్రవిచరతో మహాత్మనః
ఆ సమయంలో, మంచి ఆలోచనలు కలిగి, ధర్మబుద్ధి గల జనకుని కుమార్తెను వెతుకుతూ, ఆ మహాత్ముడు చుట్టూ తన కళ్లతో ఎక్కడికక్కడా చూసినప్పుడు, అతని మనసు చాలా బాధతో నిండిపోయింది.
thumb|అష్టమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే అష్టమః సర్గః ॥౫-
శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలో, సుందరకాండలో, ఎనిమిదవ అధ్యాయం. వినండి.
స తస్య మధ్యే భవనస్య సంస్థితో మహద్విమానం మణిరత్నచిత్రితమ్। ప్రతప్తజామ్బూనదజాలకృత్రిమం దదర్శ ధీమాన్ పవనాత్మజః కపిః
ఆ భవనం మధ్యలో నిలబడి, పవనుని కుమారుడు హనుమంతుడు, మణులు రత్నాలతో అలంకరించబడిన గొప్ప ప్రాసాదాన్ని, మెరిసే బంగారు జాలులతో నిర్మించబడిన మహా భవనాన్ని చూశాడు.
తదప్రమేయప్రతికారకృత్రిమం కృతం స్వయం సాధ్వితి విశ్వకర్మణా। దివం గతే వాయుపథే ప్రతిష్ఠితం వ్యరాజతాదిత్యపథస్య లక్ష్మ తత్
ఆ అపారమైన, అద్భుతమైన భవనం, తానే స్వయంగా విశ్వకర్మ చేత నిర్మించబడింది. అది ఆకాశంలో, గాలి దారిలో పైకి ఎగసి, సూర్యుని మార్గంలా ప్రకాశించింది.
న తత్ర కించిన్న కృతం ప్రయత్నతో న తత్ర కించిన్న మహార్ఘరత్నవత్। న తే విశేషా నియతాః సురేష్వపి న తత్ర కించిన్న మహావిశేషవత్
అక్కడ ఏదీ నిర్లక్ష్యంగా చేయలేదు; ఏదీ విలువైన రత్నాలు లేకుండా లేదు; దేవతల్లో కూడా ఇంత ప్రత్యేకత లేదు; అక్కడ ప్రతిదీ ఎంతో విశిష్టంగా ఉంది.
తపః సమాధానపరాక్రమార్జితం మనఃసమాధానవిచారచారిణమ్। అనేకసంస్థానవిశేషనిర్మితం తతస్తతస్తుల్యవిశేషనిర్మితమ్
తపస్సు, ఏకాగ్రత, పరాక్రమంతో సంపాదించబడింది; మనస్సు స్థిరంగా ఉంచి, ఆలోచనతో నడిపించబడింది; అనేక రూపాల్లో, ప్రతి ఒక్కటి ప్రత్యేకంగా నిర్మించబడింది.
మనః సమాధాయ తు శీఘ్రగామినం దురాసదం మారుతతుల్యగామినమ్। మహాత్మనాం పుణ్యకృతాం మహర్ద్ధినాం యశస్వినామగ్ఱ్యముదామివాలయమ్
మనస్సు వేగంగా సాగిపోతూ, చేరుకోలేని విధంగా, గాలి వేగంతో కదిలేలా, గొప్ప మహాత్ములు, పుణ్యులు, మహోన్నతులు నివసించే అగ్రభవనంగా అది నిలిచింది.