సరలాన్ కర్ణికారాంశ్చ ఖర్జూరాంశ్చ సుపుష్పితాన్। ప్రియాలాన్ ముచులిన్దాంశ్చ కుటజాన్ కేతకానపి
సాల వృక్షాలు, కర్ణికారాలు, పుష్పాలతో నిండిన ఖర్జూరాలు, ప్రియాల, ముచులింద, కూటజ, కేతక వృక్షాలను చూశాడు.
ప్రియఙ్గూన్ గన్ధపూర్ణాంశ్చ నీపాన్ సప్తచ్ఛదాంస్తథా। అసనాన్ కోవిదారాంశ్చ కరవీరాంశ్చ పుష్పితాన్
సువాసనతో నిండిన ప్రియంగు వృక్షాలు, నీప, సప్తచ్ఛద, అసన, కోవిదార, పుష్పాలతో నిండిన కరవీర వృక్షాలను చూశాడు.
పుష్పభారనిబద్ధాంశ్చ తథా ముకులితానపి। పాదపాన్ విహగాకీర్ణాన్ పవనాధూతమస్తకాన్
ఆ వానరుడు పూలతో నిండిన, కొన్నిచోట్ల ఇంకా ముక్కులుగా ఉన్న చెట్లను, వాటి మీద గాలిలో ఊగిపడుతున్న కొమ్మలను, పక్షులతో కళకళలాడుతున్న దృశ్యాన్ని చూశాడు.
హంసకారణ్డవాకీర్ణా వాపీః పద్మోత్పలావృతాః। ఆక్రీడాన్ వివిధాన్ రమ్యాన్ వివిధాంశ్చ జలాశయాన్
ఆయన హంసలు, నెమళ్ళు కలిసిన, కమలాలు, తామరలు తేలియాడుతున్న చెరువులను, అందమైన ఆటస్థలాలను, అనేక రకాల నీటి నిల్వలను చూశాడు.
సంతతాన్ వివిధైర్వృక్షైః సర్వర్తుఫలపుష్పితైః। ఉద్యానాని చ రమ్యాణి దదర్శ కపికుఞ్జరః
అన్ని ఋతువులలో పండ్లు, పువ్వులు పండించే ఎన్నో రకాల చెట్లతో అలంకరించబడిన అందమైన తోటలను ఆ మహావానరుడు చూశాడు.
సమాసాద్య చ లక్ష్మీవాఁల్లంకాం రావణపాలితామ్। పరిఖాభిః సపద్మాభిః సోత్పలాభిరలంకృతామ్
ఆనందంగా మెరిసే లంకను, రావణుడు పాలిస్తున్న పట్టణాన్ని, కమలాలు, తామరలు తేలియాడే పరిఖలతో అలంకరించబడినదాన్ని సమీపించాడు.
సీతాపహరణాత్ తేన రావణేన సురక్షితామ్। సమన్తాద్ విచరద్భిశ్చ రాక్షసైరుగ్రధన్వభిః
సీతను అపహరించిన తర్వాత రావణుడు బలంగా కాపాడుతున్న, చుట్టూ భయంకరమైన విల్లు పట్టిన రాక్షసులు సంచరిస్తూ రక్షణ కల్పిస్తున్న పట్టణాన్ని చూశాడు.
కాఞ్చనేనావృతాం రమ్యాం ప్రాకారేణ మహాపురీమ్। గృహైశ్చ గిరిసంకాశైః శారదామ్బుదసంనిభైః
బంగారు ప్రాకారంతో చుట్టుముట్టబడిన అందమైన మహానగరాన్ని, పర్వతాల్లా, శరదృతువులోని మేఘాల్లా కనిపించే ఇళ్లతో కూడినదాన్ని చూశాడు.
పాణ్డురాభిః ప్రతోలీభిరుచ్చాభిరభిసంవృతామ్। అట్టాలకశతాకీర్ణాం పతాకాధ్వజశోభితామ్
పసుపు రంగు పొడవైన వీధులతో, వందలాది గోపురాలతో, జెండాలు, పతాకాలతో మెరిసిపోతున్న నగరాన్ని చూశాడు.
తోరణైః కాఞ్చనైర్దివ్యైర్లతాపఙ్క్తివిరాజితైః। దదర్శ హనుమాఁల్లంకాం దేవో దేవపురీమివ
దివ్యమైన బంగారు తలుపులతో, వనమాలలతో అలంకరించబడిన లంకను, దేవతల నగరంలా ప్రకాశించే దృశ్యాన్ని హనుమంతుడు చూశాడు.
గిరిమూర్ధ్ని స్థితాం లంకాం పాణ్డురైర్భవనైః శుభైః। దదర్శ స కపిః శ్రీమాన్ పురీమాకాశగామివ
పర్వతశిఖరంపై నిలిచిన, తెల్లని అందమైన భవనాలతో, ఆకాశంలో తేలిపోతున్నట్టు కనిపించే లంకను ఆ మహావానరుడు చూశాడు.
పాలితాం రాక్షసేన్ద్రేణ నిర్మితాం విశ్వకర్మణా। ప్లవమానామివాకాశే దదర్శ హనుమాన్ కపిః
రాక్షసుల రాజు కాపాడుతున్న, విశ్వకర్మ నిర్మించిన, ఆకాశంలో తేలిపోతున్నట్టు కనిపించే నగరాన్ని హనుమంతుడు చూశాడు.
వప్రప్రాకారజఘనాం విపులామ్బువనామ్బరామ్। శతఘ్నీశూలకేశాన్తామట్టాలకావతంసకామ్
ఆ పట్టణానికి ప్రాకారాలు, గోడలు నడుముగా, విస్తారమైన నీటి నిల్వలు వస్త్రములుగా, అంచులపై ఆయుధాలు, గోపురాలు అలంకారాలుగా కనిపించాయి.
మనసేవ కృతాం లంకాం నిర్మితాం విశ్వకర్మణా। ద్వారముత్తరమాసాద్య చిన్తయామాస వానరః
విశ్వకర్మ మనసులో ఊహించినట్టుగా నిర్మించిన లంకను, ఉత్తర ద్వారం వద్దకు వచ్చి ఆ వానరుడు ఆలోచించాడు.
కైలాసనిలయప్రఖ్యమాలిఖన్తమివామ్బరమ్। ధ్రియమాణమివాకాశముచ్ఛ్రితైర్భవనోత్తమైః
ఎత్తైన భవనాలతో, కైలాస పర్వత నివాసాన్ని పోలిన, ఆకాశాన్ని రంగవేసినట్టు, మేఘాలను అడ్డుకున్నట్టు కనిపించే నగరాన్ని చూశాడు.
సమ్పూర్ణా రాక్షసైర్ఘోరైర్నాగైర్భోగవతీమివ। అచిన్త్యాం సుకృతాం స్పష్టాం కుబేరాధ్యుషితాం పురా
భయంకరమైన రాక్షసులతో నిండిన, పాములతో నిండిన భోగవతిని పోలిన, ఊహించలేని, బాగా నిర్మించిన, స్పష్టంగా కనిపించే, ఒకప్పుడు కుబేరుడు నివసించిన పట్టణాన్ని చూశాడు.
దంష్ట్రాభిర్బహుభిః శూరైః శూలపట్టిశపాణిభిః। రక్షితాం రాక్షసైర్ఘోరైర్గుహామాశీవిషైరివ
బలమైన పంజాలతో, కత్తులు, కటారాలు పట్టిన భయంకరమైన రాక్షసులు, విషపూరిత సర్పాలు గుహను కాపాడినట్టు, ఆ పట్టణాన్ని కాపాడుతున్నారు.
తస్యాశ్చ మహతీం గుప్తిం సాగరం చ నిరీక్ష్య సః। రావణం చ రిపుం ఘోరం చిన్తయామాస వానరః
ఆ పట్టణానికి ఉన్న గొప్ప రక్షణను, సముద్రాన్ని, రావణుడనే భయంకరమైన శత్రువును చూసి ఆ వానరుడు లోలోపల ఆలోచించాడు.
ఆగత్యాపీహ హరయో భవిష్యన్తి నిరర్థకాః। నహి యుద్ధేన వై లంకా శక్యా జేతుం సురైరపి
ఇక్కడ వానరులు వచ్చినా, వాళ్ల ప్రయాస వృథా అవుతుంది; యుద్ధంతో లంకను దేవతలు కూడా గెలవలేరు.
ఇమాం త్వవిషమాం లంకాం దుర్గాం రావణపాలితామ్। ప్రాప్యాపి సుమహాబాహుః కిం కరిష్యతి రాఘవః
ఈ దుర్గమయమైన, రావణుడు కాపాడుతున్న లంకను బలవంతుడు అయిన రాఘవుడు చేరుకున్నా, ఆయన ఏమి చేయగలడు?
అవకాశో న సామ్నస్తు రాక్షసేష్వభిగమ్యతే। న దానస్య న భేదస్య నైవ యుద్ధస్య దృశ్యతే
రాక్షసుల దగ్గర మాటలతో, కాని దానాలతో, కాని విడగొట్టడముతో, కాని యుద్ధంతో కూడ అవకాశమే లేదు.
చతుర్ణామేవ హి గతిర్వానరాణాం తరస్వినామ్। వాలిపుత్రస్య నీలస్య మమ రాజ్ఞశ్చ ధీమతః
వేగంగా పరిగెత్తే వానరాల్లో నలుగురికే దారి ఉంది: వాలి కుమారుడు, నీలుడు, నేను, మన తెలివైన రాజు.
యావజ్జానామి వైదేహీం యది జీవతి వా న వా। తత్రైవ చిన్తయిష్యామి దృష్ట్వా తాం జనకాత్మజామ్
వైదేహి బతికుందో లేదో నేను తెలుసుకునే వరకు, ఆ జనకుని కుమార్తెను చూసిన తర్వాత అక్కడే ఆలోచిస్తాను.
తతః స చిన్తయామాస ముహూర్తం కపికుఞ్జరః। గిరేః శృఙ్గే స్థితస్తస్మిన్ రామస్యాభ్యుదయం తతః
ఆ కొండ శిఖరంపై నిలబడి, ఆ వానరశ్రేష్ఠుడు కొంతసేపు రాముని విజయాన్ని గురించి ఆలోచించాడు.
అనేన రూపేణ మయా న శక్యా రక్షసాం పురీ। ప్రవేష్టుం రాక్షసైర్గుప్తా క్రూరైర్బలసమన్వితైః
ఈ రూపంతో నేను రాక్షసుల పట్టణంలోకి ప్రవేశించలేను; ఎందుకంటే దాన్ని క్రూరమైన, బలమైన రాక్షసులు కాపాడుతున్నారు.
మహౌజసో మహావీర్యా బలవన్తశ్చ రాక్షసాః। వఞ్చనీయా మయా సర్వే జానకీం పరిమార్గతా
బలవంతులు, మహాశక్తులు అయిన రాక్షసులను నేను జానకిని వెతుకుతూ మోసం చేయాలి.
లక్ష్యాలక్ష్యేణ రూపేణ రాత్రౌ లంకాపురీ మయా। ప్రాప్తకాలం ప్రవేష్టుం మే కృత్యం సాధయితుం మహత్
రాత్రి సమయంలో, కనబడేలా కాని, కనబడకూడదనిపించేలా రూపంతో, సరైన సమయంలో లంకలోకి ప్రవేశించి, నా గొప్ప పనిని పూర్తి చేయాలి.
తాం పురీం తాదృశీం దృష్ట్వా దురాధర్షాం సురాసురైః। హనూమాంశ్చిన్తయామాస వినిఃశ్వస్య ముహుర్ముహుః
దేవతలు, దానవులు కూడా జయించలేని ఆ భయంకరమైన నగరాన్ని చూసి, హనుమంతుడు పదే పదే ఊపిరి తీసుకుంటూ ఆలోచించాడు.
కేనోపాయేన పశ్యేయం మైథిలీం జనకాత్మజామ్। అదృష్టో రాక్షసేన్ద్రేణ రావణేన దురాత్మనా
రాక్షసుల రాజు రావణుడు గమనించకుండా, నేను ఎలా మైతిలిని, జనకుని కుమార్తెను చూడగలను?
న వినశ్యేత్ కథం కార్యం రామస్య విదితాత్మనః। ఏకామేకస్తు పశ్యేయం రహితే జనకాత్మజామ్
రాముని పని ఎలా నాశనం కాకుండా ఉండాలి? నేను ఒంటరిగా, రహస్యంగా జనకుని కుమార్తెను చూడాలి.