స తైః సమ్పూజితః పూజ్యః ప్రతిపన్నప్రయోజనైః। జగామాకాశమావిశ్య పన్నగాశనవత్ కపిః
తమ లక్ష్యాన్ని సాధించిన వారు గౌరవించిన ఆ హనుమంతుడు, పాములను భక్షించే గరుత్మంతుడిలా, ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు.
ప్రాప్తభూయిష్ఠపారస్తు సర్వతః పరిలోకయన్। యోజనానాం శతస్యాన్తే వనరాజీం దదర్శ సః
దాదాపు అవతలి తీరుకు చేరుకున్న హనుమంతుడు, అన్ని వైపులా చూసి, వంద యోజనాల దూరంలో అడవి భాగాన్ని చూశాడు.
దదర్శ చ పతన్నేవ వివిధద్రుమభూషితమ్। ద్వీపం శాఖామృగశ్రేష్ఠో మలయోపవనాని చ
కిందపడుతూ, ఆ శాఖామృగశ్రేష్ఠుడు అనేక రకాల చెట్లతో అలంకరించబడిన ద్వీపాన్ని, మలయపర్వతపు ఉద్యానాలను చూశాడు.
సాగరం సాగరానూపాన్ సాగరానూపజాన్ ద్రుమాన్। సాగరస్య చ పత్నీనాం ముఖాన్యపి విలోకయత్
సముద్రాన్ని, సముద్రతీరాలను, సముద్రతీరంలో పెరిగిన చెట్లను, సముద్రుని భార్యల ముఖాలను కూడా హనుమంతుడు చూశాడు.
స మహామేఘసంకాశం సమీక్ష్యాత్మానమాత్మవాన్। నిరున్ధన్తమివాకాశం చకార మతిమాన్ మతిమ్
తన రూపం మేఘంలా విస్తరించి ఉన్నదని చూసి, ఆత్మవంతుడు, బుద్ధిమంతుడు, ఆకాశాన్ని మూసివేస్తున్నట్టు భావించాడు.
కాయవృద్ధిం ప్రవేగం చ మమ దృష్ట్వైవ రాక్షసాః। మయి కౌతూహలం కుర్యురితి మేనే మహామతిః
నా శరీరం పెరిగినదాన్ని, వేగాన్ని రాక్షసులు చూస్తే, నాపై ఆశ్చర్యం కలుగుతుందని ఆ మహామతి అనుకున్నాడు.
తతః శరీరం సంక్షిప్య తన్మహీధరసంనిభమ్। పునః ప్రకృతిమాపేదే వీతమోహ ఇవాత్మవాన్
తర్వాత, ఆ మహీధరంతో సమానమైన తన శరీరాన్ని మళ్లీ చిన్నదిగా చేసి, మాయ పోయినవాడిలా సహజరూపంలోకి వచ్చాడు.
తద్రూపమతిసంక్షిప్య హనూమాన్ ప్రకృతౌ స్థితః। త్రీన్ క్రమానివ విక్రమ్య బలివీర్యహరో హరిః
తన రూపాన్ని చాలా చిన్నదిగా మార్చుకుని, హనుమంతుడు సహజస్థితిలో నిలబడి, బలివీర్యాన్ని అపహరించిన హరివంటి మూడు అడుగులు వేసినట్టు ముందుకు సాగాడు.
స చారునానావిధరూపధారీ పరం సమాసాద్య సముద్రతీరమ్। పరైరశక్యం ప్రతిపన్నరూపః సమీక్షితాత్మా సమవేక్షితార్థః
అనేక ఆకారాలు ధరించి, ఆకర్షణీయంగా మారి, ఇతరులకు అసాధ్యమైన రూపంలో, ఆత్మజ్ఞానంతో, ధ్యేయాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, సముద్రతీరానికి చేరి, పరిసరాన్ని పరిశీలించాడు.
తతః స లమ్బస్య గిరేః సమృద్ధే విచిత్రకూటే నిపపాత కూటే। సకేతకోద్దాలకనారికేలే మహాభ్రకూటప్రతిమో మహాత్మా
తర్వాత, లంబా పర్వతం మీద ఉన్న అద్భుతమైన శిఖరంపై, కేతకీ, ఉదాలక, నారికేళ వృక్షాల మధ్య, మేఘపు గుట్టులాంటి మహాత్ముడు దిగిపోయాడు.
తతస్తు సమ్ప్రాప్య సముద్రతీరం సమీక్ష్య లంకాం గిరివర్యమూర్ధ్ని। కపిస్తు తస్మిన్ నిపపాత పర్వతే విధూయ రూపం వ్యథయన్మృగద్విజాన్
తర్వాత, సముద్రతీరానికి చేరి, ఉత్తమమైన పర్వతంపై ఉన్న లంకను చూసి, ఆ కపివీరుడు ఆ పర్వతంపై దిగిపోయి, తన రూపాన్ని మార్చి, అక్కడి జంతువులు, పక్షులను భయపెట్టాడు.
స సాగరం దానవపన్నగాయుతం బలేన విక్రమ్య మహోర్మిమాలినమ్। నిపత్య తీరే చ మహోదధేస్తదా దదర్శ లంకామమరావతీమివ
దానవులు, పాములతో నిండిన, పెద్ద అలలతో ఉప్పొంగుతున్న సముద్రాన్ని దాటి, ఆ మహాబలుడు సముద్రతీరానికి దిగిపోయి, దేవతల నగరంలా లంకను చూశాడు.
thumb|ద్వితీయః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే సున్దరకాణ్డే ద్వితీయః సర్గః ॥౫-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలోని సుందరకాండలో రెండవ సర్గను వినండి.
స సాగరమనాధృష్యమతిక్రమ్య మహాబలః। త్రికూటస్య తటే లంకాం స్థితః స్వస్థో దదర్శ హ
అజేయమైన సముద్రాన్ని దాటి, ఆ మహాబలుడు త్రికూట పర్వతపు ఒడ్డున లంకను ప్రశాంతంగా చూశాడు.
యోజనానాం శతం శ్రీమాంస్తీర్త్వాప్యుత్తమవిక్రమః। అనిఃశ్వసన్ కపిస్తత్ర న గ్లానిమధిగచ్ఛతి
వంద యోజనాలు దాటి, పరాక్రమశాలి, కీర్తిమంతుడైన ఆ కపివీరుడు అక్కడ ఎలాంటి అలసట లేకుండా, ఊపిరి కూడా పీల్చకుండా నిలిచాడు.
శతాన్యహం యోజనానాం క్రమేయం సుబహూన్యపి। కిం పునః సాగరస్యాన్తం సంఖ్యాతం శతయోజనమ్
నేను వందలాది యోజనాలు, ఇంకా ఎక్కువ దూరం కూడా దాటగలను. మరి ఈ వంద యోజనాల సముద్రాన్ని దాటడం నాకు ఏమాత్రం కష్టం కాదు.
స తు వీర్యవతాం శ్రేష్ఠః ప్లవతామపి చోత్తమః। జగామ వేగవాఁల్లంకాం లఙ్ఘయిత్వా మహోదధిమ్
బలవంతులందరిలో శ్రేష్ఠుడు, ఎగిరే వారిలో ఉత్తముడు అయిన వాడు, వేగంగా మహాసముద్రాన్ని దాటి లంకవైపు పరిగెత్తాడు.
శాద్వలాని చ నీలాని గన్ధవన్తి వనాని చ। మధుమన్తి చ మధ్యేన జగామ నగవన్తి చ
ఆయన మార్గమధ్యంలో ఆకుపచ్చని మైదానాలు, నీలిరంగు, సువాసనతో నిండిన అరణ్యాలు, తేనెలతో నిండిన అడవులు, పర్వతాలు దాటి వెళ్లాడు.
శైలాంశ్చ తరుసంఛన్నాన్ వనరాజీశ్చ పుష్పితాః। అభిచక్రామ తేజస్వీ హనూమాన్ ప్లవగర్షభః
ఆ తేజోవంతుడైన హనుమంతుడు, వనరాజులలో శ్రేష్ఠుడు, చెట్లతో కప్పబడిన పర్వతాలు, పుష్పాలతో అలంకరించిన అడవి వరుసలు దగ్గరకు వెళ్లాడు.
స తస్మిన్నచలే తిష్ఠన్ వనాన్యుపవనాని చ। స నగాగ్రే స్థితాం లంకాం దదర్శ పవనాత్మజః
ఆ పర్వతంపై, అడవులు, ఉద్యానవనాల మధ్య నిలబడి, వాయుపుత్రుడు ఆ పర్వతశిఖరంపై ఉన్న లంకను చూశాడు.
సరలాన్ కర్ణికారాంశ్చ ఖర్జూరాంశ్చ సుపుష్పితాన్। ప్రియాలాన్ ముచులిన్దాంశ్చ కుటజాన్ కేతకానపి
సాల వృక్షాలు, కర్ణికారాలు, పుష్పాలతో నిండిన ఖర్జూరాలు, ప్రియాల, ముచులింద, కూటజ, కేతక వృక్షాలను చూశాడు.
ప్రియఙ్గూన్ గన్ధపూర్ణాంశ్చ నీపాన్ సప్తచ్ఛదాంస్తథా। అసనాన్ కోవిదారాంశ్చ కరవీరాంశ్చ పుష్పితాన్
సువాసనతో నిండిన ప్రియంగు వృక్షాలు, నీప, సప్తచ్ఛద, అసన, కోవిదార, పుష్పాలతో నిండిన కరవీర వృక్షాలను చూశాడు.
పుష్పభారనిబద్ధాంశ్చ తథా ముకులితానపి। పాదపాన్ విహగాకీర్ణాన్ పవనాధూతమస్తకాన్
ఆ వానరుడు పూలతో నిండిన, కొన్నిచోట్ల ఇంకా ముక్కులుగా ఉన్న చెట్లను, వాటి మీద గాలిలో ఊగిపడుతున్న కొమ్మలను, పక్షులతో కళకళలాడుతున్న దృశ్యాన్ని చూశాడు.
హంసకారణ్డవాకీర్ణా వాపీః పద్మోత్పలావృతాః। ఆక్రీడాన్ వివిధాన్ రమ్యాన్ వివిధాంశ్చ జలాశయాన్
ఆయన హంసలు, నెమళ్ళు కలిసిన, కమలాలు, తామరలు తేలియాడుతున్న చెరువులను, అందమైన ఆటస్థలాలను, అనేక రకాల నీటి నిల్వలను చూశాడు.
సంతతాన్ వివిధైర్వృక్షైః సర్వర్తుఫలపుష్పితైః। ఉద్యానాని చ రమ్యాణి దదర్శ కపికుఞ్జరః
అన్ని ఋతువులలో పండ్లు, పువ్వులు పండించే ఎన్నో రకాల చెట్లతో అలంకరించబడిన అందమైన తోటలను ఆ మహావానరుడు చూశాడు.
సమాసాద్య చ లక్ష్మీవాఁల్లంకాం రావణపాలితామ్। పరిఖాభిః సపద్మాభిః సోత్పలాభిరలంకృతామ్
ఆనందంగా మెరిసే లంకను, రావణుడు పాలిస్తున్న పట్టణాన్ని, కమలాలు, తామరలు తేలియాడే పరిఖలతో అలంకరించబడినదాన్ని సమీపించాడు.
సీతాపహరణాత్ తేన రావణేన సురక్షితామ్। సమన్తాద్ విచరద్భిశ్చ రాక్షసైరుగ్రధన్వభిః
సీతను అపహరించిన తర్వాత రావణుడు బలంగా కాపాడుతున్న, చుట్టూ భయంకరమైన విల్లు పట్టిన రాక్షసులు సంచరిస్తూ రక్షణ కల్పిస్తున్న పట్టణాన్ని చూశాడు.
కాఞ్చనేనావృతాం రమ్యాం ప్రాకారేణ మహాపురీమ్। గృహైశ్చ గిరిసంకాశైః శారదామ్బుదసంనిభైః
బంగారు ప్రాకారంతో చుట్టుముట్టబడిన అందమైన మహానగరాన్ని, పర్వతాల్లా, శరదృతువులోని మేఘాల్లా కనిపించే ఇళ్లతో కూడినదాన్ని చూశాడు.
పాణ్డురాభిః ప్రతోలీభిరుచ్చాభిరభిసంవృతామ్। అట్టాలకశతాకీర్ణాం పతాకాధ్వజశోభితామ్
పసుపు రంగు పొడవైన వీధులతో, వందలాది గోపురాలతో, జెండాలు, పతాకాలతో మెరిసిపోతున్న నగరాన్ని చూశాడు.
తోరణైః కాఞ్చనైర్దివ్యైర్లతాపఙ్క్తివిరాజితైః। దదర్శ హనుమాఁల్లంకాం దేవో దేవపురీమివ
దివ్యమైన బంగారు తలుపులతో, వనమాలలతో అలంకరించబడిన లంకను, దేవతల నగరంలా ప్రకాశించే దృశ్యాన్ని హనుమంతుడు చూశాడు.