కపినా కృష్యమాణాని మహాభ్రాణి చకాశిరే। ప్రవిశన్నభ్రజాలాని నిష్పతంశ్చ పునః పునః
ఆ వానరుడు లాగిన పెద్ద మేఘాలు మెరిసిపోతూ, మళ్లీ మళ్లీ మేఘాల మధ్యకి ప్రవేశించి బయటికి వస్తూ కనిపించేవాడు.
ప్రావృషీన్దురివాభాతి నిష్పతన్ ప్రవిశంస్తదా। ప్రదృశ్యమానః సర్వత్ర హనూమాన్ మారుతాత్మజః
ఆ సమయంలో వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు, శరదృతువులో చంద్రుడు కనిపించునట్లు, మేఘాల్లోకి ప్రవేశించి బయటికి వస్తూ ఎక్కడికక్కడ కనిపించేవాడు.
భేజేఽమ్బరం నిరాలమ్బం పక్షయుక్త ఇవాద్రిరాట్। ప్లవమానం తు తం దృష్ట్వా సింహికా నామ రాక్షసీ
అతడు రెక్కలతో ఉన్న పర్వతంలా ఆధారంలేని ఆకాశాన్ని చేరాడు. అప్పుడు, అతడు ఎగురుతూ ఉండగా, సింహిక అనే రాక్షసి అతన్ని చూసింది.
మనసా చిన్తయామాస ప్రవృద్ధా కామరూపిణీ। అద్య దీర్ఘస్య కాలస్య భవిష్యామ్యహమాశితా
శక్తివంతురాలైన, కావలసిన రూపం ధరించగల సింహిక తనలో తానే, 'ఇంత కాలం తర్వాత నాకు మంచి భోజనం దొరికింది' అని ఆలోచించింది.
ఇదం మమ మహాసత్త్వం చిరస్య వశమాగతమ్। ఇతి సంచిన్త్య మనసా చ్ఛాయామస్య సమాక్షిపత్
'ఈ మహాశక్తివంతుడు ఎట్టకేలకు నా వశమయ్యాడు' అని సింహిక అనుకుని, హనుమంతుడి నీడను పట్టుకుంది.
ఛాయాయాం గృహ్యమాణాయాం చిన్తయామాస వానరః। సమాక్షిప్తోఽస్మి సహసా పఙ్గూకృతపరాక్రమః
తన నీడ పట్టుబడుతుండగా, ఆ వానరుడు 'నేను అకస్మాత్తుగా పట్టుబడ్డాను, నా శక్తి పనిచేయడం లేదు' అని ఆలోచించాడు.
ప్రతిలోమేన వాతేన మహానౌరివ సాగరే। తిర్యగూర్ధ్వమధశ్చైవ వీక్షమాణస్తదా కపిః
సముద్రంలో గాలి వ్యతిరేకంగా నడిపించే పెద్ద నౌకలా, ఆ వానరుడు అప్పుడు పక్కపక్కన, పైకి, కిందకి ఇలా అన్ని దిశల్లో చూశాడు.
దదర్శ స మహాసత్త్వముత్థితం లవణామ్భసి। తద్ దృష్ట్వా చిన్తయామాస మారుతిర్వికృతాననామ్
అప్పుడా మహాసత్త్వురాలిని ఉప్పు నీటిలో పైకి ఎగురుతున్నట్టు హనుమంతుడు చూశాడు. ఆమెను చూసి వాయుపుత్రుడు ఆలోచించాడు.
కపిరాజ్ఞా యథాఖ్యాతం సత్త్వమద్భుతదర్శనమ్। ఛాయాగ్రాహి మహావీర్యం తదిదం నాత్ర సంశయః
వానరాధిపతి చెప్పినట్లుగానే, ఇదే ఆ ఆశ్చర్యకరమైన రూపం, గొప్ప బలమున్న నీడ పట్టుకునే ఆ సత్త్వురాలు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
స తాం బుద్ధ్వార్థతత్త్వేన సింహికాం మతిమాన్ కపిః। వ్యవర్ధత మహాకాయః ప్రావృషీవ బలాహకః
ఆమె అసలు స్వరూపాన్ని గ్రహించిన హనుమంతుడు, autumnలో మేఘం పెరిగినట్టు తన శరీరాన్ని పెద్దదిగా చేసుకున్నాడు.
తస్య సా కాయముద్వీక్ష్య వర్ధమానం మహాకపేః। వక్త్రం ప్రసారయామాస పాతాలామ్బరసంనిభమ్
అప్పుడా మహాకపికి శరీరం పెరుగుతున్నదాన్ని చూసి, ఆ దైత్యురాలు ఆకాశం, పాతాళంలా విస్తరించిన నోరును విప్పింది.
ఘనరాజీవ గర్జన్తీ వానరం సమభిద్రవత్। స దదర్శ తతస్తస్యా వికృతం సుమహన్ముఖమ్
మేఘాల గుంపు గర్జించినట్టు గర్జిస్తూ, ఆ దైత్యురాలు వానరుని మీదకు దూకింది. అప్పుడు హనుమంతుడు ఆమె భయంకరమైన, పెద్ద నోరును చూశాడు.
కాయమాత్రం చ మేధావీ మర్మాణి చ మహాకపిః। స తస్యా వికృతే వక్త్రే వజ్రసంహననః కపిః
ఆ తెలివైన మహాకపికి ఆమె శరీరం, ప్రాణస్థానాలు మాత్రమే కనిపించాయి. ఆమె నోరు భయంకరంగా మారినప్పుడు, వజ్రంలా బలమైన వానరుడు,
సంక్షిప్య ముహురాత్మానం నిపపాత మహాకపిః। ఆస్యే తస్యా నిమజ్జన్తం దదృశుః సిద్ధచారణాః
తన శరీరాన్ని మళ్లీ మళ్లీ చిన్నదిగా చేసి, హనుమంతుడు ఆమె నోట్లోకి దూకాడు. ఆమె నోట్లో మునిగిపోతున్న హనుమంతుని సిద్ధులు, చారణులు చూశారు.
గ్రస్యమానం యథా చన్ద్రం పూర్ణం పర్వణి రాహుణా। తతస్తస్యా నఖైస్తీక్ష్ణైర్మర్మాణ్యుత్కృత్య వానరః
పూర్ణచంద్రుని రాహువు మింగినట్టు, ఆమె హనుమంతుని మింగుతుండగా, వానరుడు తన పదునైన గోళ్లతో ఆమె ప్రాణస్థానాలను చీల్చాడు.
ఉత్పపాతాథ వేగేన మనఃసమ్పాతవిక్రమః। తాం తు దిష్ట్యా చ ధృత్యా చ దాక్షిణ్యేన నిపాత్య సః
అప్పుడతడు వేగంగా, మనస్సుతో కూడిన శక్తితో పైకి ఎగిరాడు. దైవకృప, ధైర్యం, నైపుణ్యంతో ఆమెను హతమార్చాడు.
కపిప్రవీరో వేగేన వవృధే పునరాత్మవాన్। హృతహృత్సా హనుమతా పపాత విధురామ్భసి। స్వయంభువైవ హనుమాన్ సృష్టస్తస్యా నిపాతనే
ఆత్మవంతుడైన హనుమంతుడు మళ్లీ వేగంగా తన శరీరాన్ని పెంచుకున్నాడు. ఆమె హృదయాన్ని ఛేదించిన హనుమంతుడు కలతగల నీటిలోకి పడ్డాడు. ఆ దైత్యురాలిని సంహరించేందుకు స్వయంభువుడు హనుమంతుని సృష్టించాడు.
తాం హతాం వానరేణాశు పతితాం వీక్ష్య సింహికామ్। భూతాన్యాకాశచారీణి తమూచుః ప్లవగోత్తమమ్
వేగంగా వానరుడు హతమార్చి పడేసిన సింహికను చూసి, ఆకాశంలో సంచరించే భూతాలు ఆ వానరశ్రేష్ఠునితో మాట్లాడాయి.
భీమమద్య కృతం కర్మ మహత్సత్త్వం త్వయా హతమ్। సాధయార్థమభిప్రేతమరిష్టం ప్లవతాం వర
భయంకరమైన కార్యం నేడు నీవు సాధించావు; గొప్ప శక్తివంతురాలిని నీవు సంహరించావు. నీ కోరిక నెరవేర్చు, ఓ ఉత్తమ వానరా!
యస్య త్వేతాని చత్వారి వానరేన్ద్ర యథా తవ। ధృతిర్దృష్టిర్మతిర్దాక్ష్యం స కర్మసు న సీదతి
ఓ వానరాధిపతి! నీవు లాంటి ధైర్యం, దృష్టి, బుద్ధి, నైపుణ్యం ఉన్నవాడు ఏ కార్యంలోనూ వెనకడుగు వేయడు.
స తైః సమ్పూజితః పూజ్యః ప్రతిపన్నప్రయోజనైః। జగామాకాశమావిశ్య పన్నగాశనవత్ కపిః
తమ లక్ష్యాన్ని సాధించిన వారు గౌరవించిన ఆ హనుమంతుడు, పాములను భక్షించే గరుత్మంతుడిలా, ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు.
ప్రాప్తభూయిష్ఠపారస్తు సర్వతః పరిలోకయన్। యోజనానాం శతస్యాన్తే వనరాజీం దదర్శ సః
దాదాపు అవతలి తీరుకు చేరుకున్న హనుమంతుడు, అన్ని వైపులా చూసి, వంద యోజనాల దూరంలో అడవి భాగాన్ని చూశాడు.
దదర్శ చ పతన్నేవ వివిధద్రుమభూషితమ్। ద్వీపం శాఖామృగశ్రేష్ఠో మలయోపవనాని చ
కిందపడుతూ, ఆ శాఖామృగశ్రేష్ఠుడు అనేక రకాల చెట్లతో అలంకరించబడిన ద్వీపాన్ని, మలయపర్వతపు ఉద్యానాలను చూశాడు.
సాగరం సాగరానూపాన్ సాగరానూపజాన్ ద్రుమాన్। సాగరస్య చ పత్నీనాం ముఖాన్యపి విలోకయత్
సముద్రాన్ని, సముద్రతీరాలను, సముద్రతీరంలో పెరిగిన చెట్లను, సముద్రుని భార్యల ముఖాలను కూడా హనుమంతుడు చూశాడు.
స మహామేఘసంకాశం సమీక్ష్యాత్మానమాత్మవాన్। నిరున్ధన్తమివాకాశం చకార మతిమాన్ మతిమ్
తన రూపం మేఘంలా విస్తరించి ఉన్నదని చూసి, ఆత్మవంతుడు, బుద్ధిమంతుడు, ఆకాశాన్ని మూసివేస్తున్నట్టు భావించాడు.
కాయవృద్ధిం ప్రవేగం చ మమ దృష్ట్వైవ రాక్షసాః। మయి కౌతూహలం కుర్యురితి మేనే మహామతిః
నా శరీరం పెరిగినదాన్ని, వేగాన్ని రాక్షసులు చూస్తే, నాపై ఆశ్చర్యం కలుగుతుందని ఆ మహామతి అనుకున్నాడు.
తతః శరీరం సంక్షిప్య తన్మహీధరసంనిభమ్। పునః ప్రకృతిమాపేదే వీతమోహ ఇవాత్మవాన్
తర్వాత, ఆ మహీధరంతో సమానమైన తన శరీరాన్ని మళ్లీ చిన్నదిగా చేసి, మాయ పోయినవాడిలా సహజరూపంలోకి వచ్చాడు.
తద్రూపమతిసంక్షిప్య హనూమాన్ ప్రకృతౌ స్థితః। త్రీన్ క్రమానివ విక్రమ్య బలివీర్యహరో హరిః
తన రూపాన్ని చాలా చిన్నదిగా మార్చుకుని, హనుమంతుడు సహజస్థితిలో నిలబడి, బలివీర్యాన్ని అపహరించిన హరివంటి మూడు అడుగులు వేసినట్టు ముందుకు సాగాడు.
స చారునానావిధరూపధారీ పరం సమాసాద్య సముద్రతీరమ్। పరైరశక్యం ప్రతిపన్నరూపః సమీక్షితాత్మా సమవేక్షితార్థః
అనేక ఆకారాలు ధరించి, ఆకర్షణీయంగా మారి, ఇతరులకు అసాధ్యమైన రూపంలో, ఆత్మజ్ఞానంతో, ధ్యేయాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, సముద్రతీరానికి చేరి, పరిసరాన్ని పరిశీలించాడు.
తతః స లమ్బస్య గిరేః సమృద్ధే విచిత్రకూటే నిపపాత కూటే। సకేతకోద్దాలకనారికేలే మహాభ్రకూటప్రతిమో మహాత్మా
తర్వాత, లంబా పర్వతం మీద ఉన్న అద్భుతమైన శిఖరంపై, కేతకీ, ఉదాలక, నారికేళ వృక్షాల మధ్య, మేఘపు గుట్టులాంటి మహాత్ముడు దిగిపోయాడు.