తత్ తృతీయం హనుమతో దృష్ట్వా కర్మ సుదుష్కరమ్। సాధుసాధ్వితి భూతాని ప్రశశంసుస్తదా హరిమ్
హనుమంతుడు చేసిన మూడవ, అత్యంత కష్టమైన కార్యాన్ని చూసి, అన్ని జీవులు 'బాగుంది! బాగుంది!' అంటూ హనుమంతుడిని ప్రశంసించాయి.
స సాగరమనాధృష్యమభ్యేత్య వరుణాలయమ్। జగామాకాశమావిశ్య వేగేన గరుడోపమః
సముద్రాన్ని, వరుణుని నివాసాన్ని చేరి, హనుమంతుడు గరుత్మంతుడి వేగంతో ఆకాశంలోకి ఎగిరాడు.
సేవితే వారిధారాభిః పతగైశ్చ నిషేవితే। చరితే కైశికాచార్యైరైరావతనిషేవితే
ఆ ప్రాంతాన్ని నీటితో నిండిన మేఘాలు, పక్షులు, కైశిక నాట్యాచార్యులు, ఐరావతుడు తరచూ సందర్శించేవారు.
సింహకుఞ్జరశార్దూలపతగోరగవాహనైః। విమానైః సమ్పతద్భిశ్చ విమలైః సమలంకృతే
అక్కడ సింహాలు, ఏనుగులు, పులులు, పక్షులు, పాములు వాహనాలుగా ఉండగా, అందమైన విమానాలు అక్కడ సంచరిస్తూ మెరిసిపోతున్నాయి.
వజ్రాశనిసమస్పర్శైః పావకైరివ శోభితే। కృతపుణ్యైర్మహాభాగైః స్వర్గజిద్భిరధిష్ఠితే
వజ్రాల స్పర్శతో మెరిసే అగ్నిలా, పుణ్యశీలులు, మహాభాగులు, స్వర్గాన్ని పొందిన వారు అక్కడ నివసిస్తూ ఆ ప్రాంతాన్ని ప్రకాశింపజేశారు.
వహతా హవ్యమత్యన్తం సేవితే చిత్రభానునా। గ్రహనక్షత్రచన్ద్రార్కతారాగణవిభూషితే
ఆ ప్రాంతాన్ని సూర్యుడు దాటి పోతూ, చిత్రభాను ఆరాధిస్తూ, గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, చంద్రుడు, సూర్యుడు అలంకరించాయి.
మహర్షిగణగన్ధర్వనాగయక్షసమాకులే। వివిక్తే విమలే విశ్వే విశ్వావసునిషేవితే
మహర్షులు, గంధర్వులు, నాగులు, యక్షులు అక్కడ గుంపులుగా ఉండగా, ఆ ప్రాంతం శుభ్రంగా, నిర్మలంగా, విశ్వావసువులు సేవించేవారు.
దేవరాజగజాక్రాన్తే చన్ద్రసూర్యపథే శివే। వితానే జీవలోకస్య వితతే బ్రహ్మనిర్మితే
దేవేంద్రుని ఏనుగు అడుగుపెట్టిన, చంద్రసూర్యుల మార్గంలో ఉన్న, బ్రహ్మదేవుడు సృష్టించిన, జీవులందరికీ పైకప్పుగా విస్తరించిన ఆ ప్రాంతం పవిత్రంగా ఉంది.
బహుశః సేవితే వీరైర్విద్యాధరగణైర్వృతే। జగామ వాయుమార్గే చ గరుత్మానివ మారుతిః
వీరులైన విద్యాధరులు తరచూ సందర్శించే ఆ మార్గంలో, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు గరుత్మంతుడిలా వాయుమార్గంలో ప్రయాణించాడు.
హనుమాన్ మేఘజాలాని ప్రాకర్షన్ మారుతో యథా। కాలాగురుసవర్ణాని రక్తపీతసితాని చ
హనుమంతుడు, వాయువు లాగ మేఘాల సమూహాలను లాగుతూ, కాళాగురు వర్ణంలోనూ, ఎరుపు, పసుపు, తెలుపు రంగుల్లోనూ ఉన్న మేఘాలను తోడుకుంటూ పోయాడు.
కపినా కృష్యమాణాని మహాభ్రాణి చకాశిరే। ప్రవిశన్నభ్రజాలాని నిష్పతంశ్చ పునః పునః
ఆ వానరుడు లాగిన పెద్ద మేఘాలు మెరిసిపోతూ, మళ్లీ మళ్లీ మేఘాల మధ్యకి ప్రవేశించి బయటికి వస్తూ కనిపించేవాడు.
ప్రావృషీన్దురివాభాతి నిష్పతన్ ప్రవిశంస్తదా। ప్రదృశ్యమానః సర్వత్ర హనూమాన్ మారుతాత్మజః
ఆ సమయంలో వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు, శరదృతువులో చంద్రుడు కనిపించునట్లు, మేఘాల్లోకి ప్రవేశించి బయటికి వస్తూ ఎక్కడికక్కడ కనిపించేవాడు.
భేజేఽమ్బరం నిరాలమ్బం పక్షయుక్త ఇవాద్రిరాట్। ప్లవమానం తు తం దృష్ట్వా సింహికా నామ రాక్షసీ
అతడు రెక్కలతో ఉన్న పర్వతంలా ఆధారంలేని ఆకాశాన్ని చేరాడు. అప్పుడు, అతడు ఎగురుతూ ఉండగా, సింహిక అనే రాక్షసి అతన్ని చూసింది.
మనసా చిన్తయామాస ప్రవృద్ధా కామరూపిణీ। అద్య దీర్ఘస్య కాలస్య భవిష్యామ్యహమాశితా
శక్తివంతురాలైన, కావలసిన రూపం ధరించగల సింహిక తనలో తానే, 'ఇంత కాలం తర్వాత నాకు మంచి భోజనం దొరికింది' అని ఆలోచించింది.
ఇదం మమ మహాసత్త్వం చిరస్య వశమాగతమ్। ఇతి సంచిన్త్య మనసా చ్ఛాయామస్య సమాక్షిపత్
'ఈ మహాశక్తివంతుడు ఎట్టకేలకు నా వశమయ్యాడు' అని సింహిక అనుకుని, హనుమంతుడి నీడను పట్టుకుంది.
ఛాయాయాం గృహ్యమాణాయాం చిన్తయామాస వానరః। సమాక్షిప్తోఽస్మి సహసా పఙ్గూకృతపరాక్రమః
తన నీడ పట్టుబడుతుండగా, ఆ వానరుడు 'నేను అకస్మాత్తుగా పట్టుబడ్డాను, నా శక్తి పనిచేయడం లేదు' అని ఆలోచించాడు.
ప్రతిలోమేన వాతేన మహానౌరివ సాగరే। తిర్యగూర్ధ్వమధశ్చైవ వీక్షమాణస్తదా కపిః
సముద్రంలో గాలి వ్యతిరేకంగా నడిపించే పెద్ద నౌకలా, ఆ వానరుడు అప్పుడు పక్కపక్కన, పైకి, కిందకి ఇలా అన్ని దిశల్లో చూశాడు.
దదర్శ స మహాసత్త్వముత్థితం లవణామ్భసి। తద్ దృష్ట్వా చిన్తయామాస మారుతిర్వికృతాననామ్
అప్పుడా మహాసత్త్వురాలిని ఉప్పు నీటిలో పైకి ఎగురుతున్నట్టు హనుమంతుడు చూశాడు. ఆమెను చూసి వాయుపుత్రుడు ఆలోచించాడు.
కపిరాజ్ఞా యథాఖ్యాతం సత్త్వమద్భుతదర్శనమ్। ఛాయాగ్రాహి మహావీర్యం తదిదం నాత్ర సంశయః
వానరాధిపతి చెప్పినట్లుగానే, ఇదే ఆ ఆశ్చర్యకరమైన రూపం, గొప్ప బలమున్న నీడ పట్టుకునే ఆ సత్త్వురాలు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
స తాం బుద్ధ్వార్థతత్త్వేన సింహికాం మతిమాన్ కపిః। వ్యవర్ధత మహాకాయః ప్రావృషీవ బలాహకః
ఆమె అసలు స్వరూపాన్ని గ్రహించిన హనుమంతుడు, autumnలో మేఘం పెరిగినట్టు తన శరీరాన్ని పెద్దదిగా చేసుకున్నాడు.
తస్య సా కాయముద్వీక్ష్య వర్ధమానం మహాకపేః। వక్త్రం ప్రసారయామాస పాతాలామ్బరసంనిభమ్
అప్పుడా మహాకపికి శరీరం పెరుగుతున్నదాన్ని చూసి, ఆ దైత్యురాలు ఆకాశం, పాతాళంలా విస్తరించిన నోరును విప్పింది.
ఘనరాజీవ గర్జన్తీ వానరం సమభిద్రవత్। స దదర్శ తతస్తస్యా వికృతం సుమహన్ముఖమ్
మేఘాల గుంపు గర్జించినట్టు గర్జిస్తూ, ఆ దైత్యురాలు వానరుని మీదకు దూకింది. అప్పుడు హనుమంతుడు ఆమె భయంకరమైన, పెద్ద నోరును చూశాడు.
కాయమాత్రం చ మేధావీ మర్మాణి చ మహాకపిః। స తస్యా వికృతే వక్త్రే వజ్రసంహననః కపిః
ఆ తెలివైన మహాకపికి ఆమె శరీరం, ప్రాణస్థానాలు మాత్రమే కనిపించాయి. ఆమె నోరు భయంకరంగా మారినప్పుడు, వజ్రంలా బలమైన వానరుడు,
సంక్షిప్య ముహురాత్మానం నిపపాత మహాకపిః। ఆస్యే తస్యా నిమజ్జన్తం దదృశుః సిద్ధచారణాః
తన శరీరాన్ని మళ్లీ మళ్లీ చిన్నదిగా చేసి, హనుమంతుడు ఆమె నోట్లోకి దూకాడు. ఆమె నోట్లో మునిగిపోతున్న హనుమంతుని సిద్ధులు, చారణులు చూశారు.
గ్రస్యమానం యథా చన్ద్రం పూర్ణం పర్వణి రాహుణా। తతస్తస్యా నఖైస్తీక్ష్ణైర్మర్మాణ్యుత్కృత్య వానరః
పూర్ణచంద్రుని రాహువు మింగినట్టు, ఆమె హనుమంతుని మింగుతుండగా, వానరుడు తన పదునైన గోళ్లతో ఆమె ప్రాణస్థానాలను చీల్చాడు.
ఉత్పపాతాథ వేగేన మనఃసమ్పాతవిక్రమః। తాం తు దిష్ట్యా చ ధృత్యా చ దాక్షిణ్యేన నిపాత్య సః
అప్పుడతడు వేగంగా, మనస్సుతో కూడిన శక్తితో పైకి ఎగిరాడు. దైవకృప, ధైర్యం, నైపుణ్యంతో ఆమెను హతమార్చాడు.
కపిప్రవీరో వేగేన వవృధే పునరాత్మవాన్। హృతహృత్సా హనుమతా పపాత విధురామ్భసి। స్వయంభువైవ హనుమాన్ సృష్టస్తస్యా నిపాతనే
ఆత్మవంతుడైన హనుమంతుడు మళ్లీ వేగంగా తన శరీరాన్ని పెంచుకున్నాడు. ఆమె హృదయాన్ని ఛేదించిన హనుమంతుడు కలతగల నీటిలోకి పడ్డాడు. ఆ దైత్యురాలిని సంహరించేందుకు స్వయంభువుడు హనుమంతుని సృష్టించాడు.
తాం హతాం వానరేణాశు పతితాం వీక్ష్య సింహికామ్। భూతాన్యాకాశచారీణి తమూచుః ప్లవగోత్తమమ్
వేగంగా వానరుడు హతమార్చి పడేసిన సింహికను చూసి, ఆకాశంలో సంచరించే భూతాలు ఆ వానరశ్రేష్ఠునితో మాట్లాడాయి.
భీమమద్య కృతం కర్మ మహత్సత్త్వం త్వయా హతమ్। సాధయార్థమభిప్రేతమరిష్టం ప్లవతాం వర
భయంకరమైన కార్యం నేడు నీవు సాధించావు; గొప్ప శక్తివంతురాలిని నీవు సంహరించావు. నీ కోరిక నెరవేర్చు, ఓ ఉత్తమ వానరా!
యస్య త్వేతాని చత్వారి వానరేన్ద్ర యథా తవ। ధృతిర్దృష్టిర్మతిర్దాక్ష్యం స కర్మసు న సీదతి
ఓ వానరాధిపతి! నీవు లాంటి ధైర్యం, దృష్టి, బుద్ధి, నైపుణ్యం ఉన్నవాడు ఏ కార్యంలోనూ వెనకడుగు వేయడు.