స తత్ ప్రహర్షమలభద్ విపులం పర్వతోత్తమః। దేవతానాం పతిం దృష్ట్వా పరితుష్టం శతక్రతుమ్
అప్పుడు ఆ గొప్ప పర్వతుడు, దేవతల అధిపతి అయిన శతక్రతువు సంతోషంగా ఉన్నాడని చూసి, అపారమైన ఆనందాన్ని పొందాడు.
స వై దత్తవరః శైలో బభూవావస్థితస్తదా। హనూమాంశ్చ ముహూర్తేన వ్యతిచక్రామ సాగరమ్
ఆ వరాన్ని అందుకున్న ఆ పర్వతుడు అక్కడే నిలిచిపోయాడు. హనుమంతుడు మాత్రం క్షణంలోనే సముద్రాన్ని దాటి వెళ్లిపోయాడు.
తతో దేవాః సగన్ధర్వాః సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః। అబ్రువన్ సూర్యసంకాశాం సురసాం నాగమాతరమ్
తర్వాత దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, మహర్షులు, సూర్యునిలా ప్రకాశించే నాగమాత అయిన సురసను ఇలా అడిగారు.
అయం వాతాత్మజః శ్రీమాన్ ప్లవతే సాగరోపరి। హనూమాన్ నామ తస్య త్వం ముహూర్తం విఘ్నమాచర
ఇతడు వాయుదేవుని కుమారుడు, హనుమంతుడు అనే పేరుగలవాడు, సముద్రాన్ని దాటి వెళ్తున్నాడు. నీవు క్షణమంతకాలం అతనికి ఒక అడ్డంకిని కలిగించాలి.
రాక్షసం రూపమాస్థాయ సుఘోరం పర్వతోపమమ్। దంష్ట్రాకరాలం పిఙ్గాక్షం వక్త్రం కృత్వా నభఃస్పృశమ్
పర్వతంలా భయంకరమైన, రాక్షస రూపాన్ని ధరించి, పెద్ద పెద్ద పళ్ళు, పింగళమైన కళ్ళు, ఆకాశాన్ని తాకే నోరు కలిగి ఉండు.
బలమిచ్ఛామహే జ్ఞాతుం భూయశ్చాస్య పరాక్రమమ్। త్వాం విజేష్యత్యుపాయేన విషాదం వా గమిష్యతి
అతని బలాన్ని, మరింత పరాక్రమాన్ని తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం. అతను నిన్ను ఏదో ఒక విధంగా జయిస్తాడో, లేక నిరాశలో పడిపోతాడో చూద్దాం.
ఏవముక్తా తు సా దేవీ దైవతైరభిసత్కృతా। సముద్రమధ్యే సురసా బిభ్రతీ రాక్షసం వపుః
అలా దేవతలు చెప్పిన తర్వాత, వారి చేత గౌరవించబడిన సురసా, సముద్ర మధ్యలో రాక్షస రూపాన్ని ధరించింది.
వికృతం చ విరూపం చ సర్వస్య చ భయావహమ్। ప్లవమానం హనూమన్తమావృత్యేదమువాచ హ
వికారమైన, భయంకరమైన రూపంలో, అందరికీ భయాన్ని కలిగిస్తూ, ఎగురుతున్న హనుమంతుడిని అడ్డగించి, ఇలా చెప్పింది.
మమ భక్ష్యః ప్రదిష్టస్త్వమీశ్వరైర్వానరర్షభ। అహం త్వాం భక్షయిష్యామి ప్రవిశేదం మమాననమ్
దేవతలు నిన్ను నాకు భక్ష్యంగా నిర్ణయించారు, ఓ వానరశ్రేష్ఠా! నేను నిన్ను తినిపోతాను. నా నోటిలోకి ప్రవేశించు.
వర ఏష పురా దత్తో మమ ధాత్రేతి సత్వరా। వ్యాదాయ వక్త్రం విపులం స్థితా సా మారుతేః పురః
ఇది నాకు సృష్టికర్త ఇచ్చిన వరం — 'త్వరగా ఉండు' అని. ఆ విస్తారమైన నోటిని తెరిచి, వాయుపుత్రుడి ఎదుట నిలిచింది.
ఏవముక్తః సురసయా ప్రహృష్టవదనోఽబ్రవీత్। రామో దాశరథిర్నామ ప్రవిష్టో దణ్డకావనమ్। లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా వైదేహ్యా చాపి భార్యయా
సురసా ఇలా అడిగినప్పుడు, హనుమంతుడు ఆనందంగా ముఖం మెరిసిపోతూ ఇలా అన్నాడు: 'దశరథుని కుమారుడు రాముడు తన తమ్ముడు లక్ష్మణునితో, భార్య అయిన సీతతో కలిసి దండకారణ్యంలోకి ప్రవేశించాడు.'
అన్యకార్యవిషక్తస్య బద్ధవైరస్య రాక్షసైః। తస్య సీతా హృతా భార్యా రావణేన యశస్వినీ
అతడు ఇతర పనుల్లో మునిగిపోయి, రాక్షసులతో శత్రుత్వంలో ఉండగా, అతని యశస్సుతో కూడిన భార్య సీతను రావణుడు అపహరించాడు.
తస్యాః సకాశం దూతోఽహం గమిష్యే రామశాసనాత్। కర్తుమర్హసి రామస్య సాహ్యం విషయవాసిని
రాముని ఆజ్ఞతో నేను ఆమె దగ్గరకు దూతగా వెళ్తున్నాను. నీరు నివసించే నీవు రామునికి సహాయం చేయాలి.
అథవా మైథిలీం దృష్ట్వా రామం చాక్లిష్టకారిణమ్। ఆగమిష్యామి తే వక్త్రం సత్యం ప్రతిశృణోమి తే
లేదంటే, మైతిలిని మరియు పుణ్యకర్మలు చేసే రాముణ్ణి చూసిన తర్వాత, నేను మళ్లీ నీ నోటిలోకి వస్తాను. ఇది నిజమని నీకు హామీ ఇస్తున్నాను.
ఏవముక్తా హనుమతా సురసా కామరూపిణీ। అబ్రవీన్నాతివర్తేన్మాం కశ్చిదేష వరో మమ
హనుమంతుడు ఇలా చెప్పగానే, కావలసిన రూపం ధరించగల సురసా ఇలా అంది: 'ఎవరూ నన్ను దాటి పోవలేరు; ఇది నాకు దైవం ఇచ్చిన వరం.'
తం ప్రయాన్తం సముద్వీక్ష్య సురసా వాక్యమబ్రవీత్। బలం జిజ్ఞాసమానా సా నాగమాతా హనూమతః
అతడు ముందుకు వెళ్తున్నాడని గమనించిన నాగమాత సురసా, హనుమంతుని శక్తిని పరీక్షించాలనే ఉద్దేశంతో ఇలా అంది.
నివిశ్య వదనం మేఽద్య గన్తవ్యం వానరోత్తమ। వర ఏష పురా దత్తో మమ ధాత్రేతి సత్వరా
వానరశ్రేష్ఠా! నేడు నా నోటిలోకి ప్రవేశించాలి, లేకపోతే ముందుకు వెళ్లలేవు. ఈ వరాన్ని సృష్టికర్త నాకు ఇచ్చాడు. త్వరగా చేయి!
వ్యాదాయ విపులం వక్త్రం స్థితా సా మారుతేఃపురః। ఏవముక్తః సురసయా క్రుద్ధో వానరపుంగవః
సురసా పెద్దగా నోటిని విప్పి, వాయుపుత్రుడి ఎదుట నిలబడి ఉంది. అప్పుడు సురసా ఇలా చెప్పగానే, వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుడు కోపంగా మారాడు.
అబ్రవీత్ కురు వై వక్త్రం యేన మాం విషహిష్యసి। ఇత్యుక్త్వా సురసాం క్రుద్ధో దశయోజనమాయతామ్
'నీవు నన్ను మింగగలిగేంత నోటిని చేసుకో' అని కోపంగా సురసాకు చెప్పి, హనుమంతుడు తన దేహాన్ని పది యోజనాల పొడవుగా చేసుకున్నాడు.
దశయోజనవిస్తారో హనూమానభవత్ తదా। తం దృష్ట్వా మేఘసంకాశం దశయోజనమాయతమ్। చకార సురసాప్యాస్యం వింశద్ యోజనమాయతమ్
ఆ సమయంలో హనుమంతుడు పది యోజనాల వెడల్పుతో మారాడు. అతన్ని మేఘంలా, పది యోజనాల పొడవుతో చూసిన సురసా, తన నోటిని ఇరవై యోజనాల పొడవుగా విస్తరించింది.
హనూమాంస్తు తతః క్రుద్ధస్త్రింశద్ యోజనమాయతః। చకార సురసా వక్త్రం చత్వారింశత్ తథోచ్ఛ్రితమ్
అప్పుడే కోపంతో హనుమంతుడు ముప్పై యోజనాల పొడవుగా మారగా, సురసా తన నోటిని నలభై యోజనాల పొడవుగా చేసింది.
బభూవ హనుమాన్ వీరః పఞ్చాశద్ యోజనోచ్ఛ్రితః। చకార సురసా వక్త్రం షష్టిం యోజనముచ్ఛ్రితమ్
వీరుడైన హనుమంతుడు అప్పుడు యాభై యోజనాల ఎత్తుకు పెరిగాడు. సురసా తన నోటిని అరవై యోజనాల పొడవుగా విస్తరించింది.
తదైవ హనుమాన్ వీరః సప్తతిం యోజనోచ్ఛ్రితః। చకార సురసా వక్త్రమశీతిం యోజనోచ్ఛ్రితమ్
ఆ సమయంలో ధైర్యవంతుడైన హనుమంతుడు డెబ్బై యోజనాల ఎత్తుకు పెరిగాడు. సురసా తన నోటిని ఎనభై యోజనాల వెడల్పుగా చేసుకుంది.
హనూమాననలప్రఖ్యో నవతిం యోజనోచ్ఛ్రితః। చకార సురసా వక్త్రం శతయోజనమాయతమ్
అగ్ని వలె ప్రకాశించే హనుమంతుడు తొంభై యోజనాల ఎత్తుకు పెరిగాడు. సురసా తన నోటిని వంద యోజనాల పొడవుగా విస్తరించింది.
తద్ దృష్ట్వా వ్యాదితం త్వాస్యం వాయుపుత్రః స బుద్ధిమాన్। దీర్ఘజిహ్వం సురసయా సుభీమం నరకోపమమ్
సురసా తన నోటిని విప్పి, దీర్ఘమైన నాలుకతో, భయంకరంగా నరకంలా కనిపించగా, వాయుపుత్రుడు అయిన హనుమంతుడు ఆ దృశ్యాన్ని చూసి ఆలోచించాడు.
స సంక్షిప్యాత్మనః కాయం జీమూత ఇవ మారుతిః। తస్మిన్ ముహూర్తే హనుమాన్ బభూవాఙ్గుష్ఠమాత్రకః
అప్పుడు వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు తన శరీరాన్ని మేఘంలా చిన్నదిగా చేసుకుని, ఒక్క క్షణంలోనే తొడిపొడవు అంత పరిమాణానికి తగ్గించుకున్నాడు.
సోఽభిపద్యాథ తద్వక్త్రం నిష్పత్య చ మహాబలః। అన్తరిక్షే స్థితః శ్రీమానిదం వచనమబ్రవీత్
అతడు ఆ నోటిలోకి ప్రవేశించి, వెంటనే బయటకు వచ్చి, ఆకాశంలో నిలబడి, మహాబలుడు, మహాత్ముడైన హనుమంతుడు ఇలా అన్నాడు:
ప్రవిష్టోఽస్మి హి తే వక్త్రం దాక్షాయణి నమోఽస్తుతే। గమిష్యే యత్ర వైదేహీ సత్యశ్చాసీద్ వరస్తవ
'డాక్షాయణి! నేను నీ నోటిలోకి ప్రవేశించాను. నీకు నమస్కారం! ఇప్పుడు నేను వైదేహి ఉన్న చోటికి వెళ్తాను. నీకు ఇచ్చిన వరం నిజమైంది.'
తం దృష్ట్వా వదనాన్ముక్తం చన్ద్రం రాహుముఖాదివ। అబ్రవీత్ సురసా దేవీ స్వేన రూపేణ వానరమ్
ఆ వానరుణ్ని తన నోట్లోంచి విడిచిపెట్టిన చంద్రుడిలా చూసిన సురసా దేవత తన అసలు రూపంలో ఇలా అన్నది.
అర్థసిద్ధ్యై హరిశ్రేష్ఠ గచ్ఛ సౌమ్య యథాసుఖమ్। సమానయ చ వైదేహీం రాఘవేణ మహాత్మనా
హరులలో శ్రేష్ఠుడా! మృదువైనవాడా! నీ పని నీవు అనుకున్నట్టు నెరవేర్చుకో. వైదేహిని ఆ మహాత్ముడైన రాఘవుని దగ్గరకు తీసుకురా.