దుధువే చ స రోమాణి చకమ్పే చానలోపమః। ననాద చ మహానాదం సుమహానివ తోయదః
అతని రోమాలు నిక్కబొడుచుకున్నాయి, అగ్నిలా కంపించాడు, గొప్ప మేఘం గర్జించినట్టు గట్టిగా అరచాడు.
ఆనుపూర్వ్యా చ వృత్తం తల్లాఙ్గూలం రోమభిశ్చితమ్। ఉత్పతిష్యన్ విచిక్షేప పక్షిరాజ ఇవోరగమ్
అతని తోక, వెంట్రుకలతో కప్పబడి, వంకరగా వంగి ఉండగా, ఎగరడానికి సిద్ధమవుతూ, పక్షిరాజు పాము పట్టుకున్నట్టు ఊపాడు.
తస్య లాఙ్గూలమావిద్ధమతివేగస్య పృష్ఠతః। దదృశే గరుడేనేవ హ్రియమాణో మహోరగః
అతని తోక, అతివేగంగా వెనుకకు చుట్టబడినట్టు, గరుడుడు మహాపామును ఎత్తుకుపోతున్నట్టు కనిపించింది.
బాహూ సంస్తమ్భయామాస మహాపరిఘసంనిభౌ। ఆససాద కపిః కట్యాం చరణౌ సంచుకోచ చ
అతడు తన బాహువులను, పెద్ద ఇనుప దండలవంటి వాటిని గట్టిగా ఉంచి, నడుము దగ్గరికి చేరి, కాళ్లను మడిచాడు.
సంహృత్య చ భుజౌ శ్రీమాంస్తథైవ చ శిరోధరామ్। తేజః సత్త్వం తథా వీర్యమావివేశ స వీర్యవాన్
తన చేతులను, మెడను గట్టిగా మడిచి, తన తేజస్సు, బలము, ధైర్యాన్ని అంతటిలోనూ సమీకరించుకున్నాడు.
మార్గమాలోకయన్ దూరాదూర్ధ్వప్రణిహితేక్షణః। రురోధ హృదయే ప్రాణానాకాశమవలోకయన్
దూరంగా మార్గాన్ని పరిశీలిస్తూ, చూపు పైకి పెట్టి, హృదయంలో శ్వాసను ఆపుకుని, ఆకాశాన్ని చూశాడు.
పద్భ్యాం దృఢమవస్థానం కృత్వా స కపికుఞ్జరః। నికుచ్య కర్ణౌ హనుమానుత్పతిష్యన్ మహాబలః
తన పాదాలను బలంగా నేలపై ఉంచి, ఆ వానరశ్రేష్ఠుడు హనుమంతుడు, ఎగరడానికి సిద్ధమవుతూ, చెవులను లోపలికి ఒత్తాడు.
వానరాన్ వానరశ్రేష్ఠ ఇదం వచనమబ్రవీత్। యథా రాఘవనిర్ముక్తః శరః శ్వసనవిక్రమః
వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుడు, ఇతర వానరులతో ఇలా అన్నాడు:
గచ్ఛేత్ తద్వద్ గమిష్యామి లంకాం రావణపాలితామ్। నహి ద్రక్ష్యామి యది తాం లంకాయాం జనకాత్మజామ్
రాఘవుడు విడిచిన బాణం వాయువులా వేగంగా వెళ్ళినట్టు, నేనూ రావణుడు పాలించే లంకకు వెళ్ళిపోతాను. అక్కడ లంకలో జనకుని కుమార్తెను కనకపోతే—
అనేనైవ హి వేగేన గమిష్యామి సురాలయమ్। యది వా త్రిదివే సీతాం న ద్రక్ష్యామి కృతశ్రమః
ఈ వేగంతోనే దేవతల లోకానికి వెళ్ళిపోతాను. నా శ్రమ వృథా అయినా సరే, అక్కడ సీతను కనకపోతే అలా చేస్తాను.
బద్ధ్వా రాక్షసరాజానమానయిష్యామి రావణమ్। సర్వథా కృతకార్యోఽహమేష్యామి సహ సీతయా
లేకపోతే రాక్షసరాజు రావణుడిని బంధించి తీసుకొస్తాను. ఏ విధంగా అయినా నా పని పూర్తిచేసి, సీతతో కలిసి తిరిగి వస్తాను.
ఆనయిష్యామి వా లంకాం సముత్పాట్య సరావణామ్। ఏవముక్త్వా తు హనుమాన్ వానరో వానరోత్తమః
లేదంటే రావణుడితో సహా లంకను పీకి ఇక్కడికి తీసుకొస్తాను. ఇలా చెప్పి వానరుల్లో ఉత్తముడైన హనుమంతుడు—
ఉత్పపాతాథ వేగేన వేగవానవిచారయన్। సుపర్ణమివ చాత్మానం మేనే స కపికుఞ్జరః
అప్పుడు ఆ వానరశ్రేష్ఠుడు, తన మనస్సు స్థిరపరిచి, గరుత్మంతుడిలా తాను అని భావిస్తూ, గొప్ప వేగంతో ముందుకు దూకాడు.
సముత్పతతి వేగాత్ తు వేగాత్ తే నగరోహిణః। సంహృత్య విటపాన్ సర్వాన్ సముత్పేతుః సమన్తతః
అతను ఆ పర్వతంపై నుంచి వేగంగా ఎగిరిపోతుండగా, అక్కడి చెట్లు తమ కొమ్మలను మడిచి, చుట్టూ అన్ని వైపులా లేచి వచ్చాయి.
స మత్తకోయష్టిభకాన్ పాదపాన్ పుష్పశాలినః। ఉద్వహన్నురువేగేన జగామ విమలేఽమ్బరే
తేనె తాగి మత్తులో ఉన్న పక్షులతో, పుష్పాలతో నిండిన చెట్లను తనతో పాటు తీసుకుని, హనుమంతుడు అపారమైన వేగంతో నిర్మలమైన ఆకాశంలో దూసుకెళ్లాడు.
ఊరువేగోత్థితా వృక్షా ముహూర్తం కపిమన్వయుః। ప్రస్థితం దీర్ఘమధ్వానం స్వబన్ధుమివ బాన్ధవాః
అతని తొడల బలంతో పైకి లేచిన చెట్లు, సుదీర్ఘ ప్రయాణానికి బయలుదేరిన బంధువును ఇతర బంధువులు అనుసరించినట్లుగా, కొంతసేపు ఆ వానరుణ్ని అనుసరించాయి.
తమూరువేగోన్మథితాః సాలాశ్చాన్యే నగోత్తమాః। అనుజగ్ముర్హనూమన్తం సైన్యా ఇవ మహీపతిమ్
హనుమంతుని తొడల బలంతో పెల్లుబికిన ఆ గొప్ప చెట్లు, సైన్యం రాజును అనుసరించినట్టు, హనుమంతుని వెంబడి వచ్చాయి.
సుపుష్పితాగ్రైర్బహుభిః పాదపైరన్వితః కపిః। హనూమాన్ పర్వతాకారో బభూవాద్భుతదర్శనః
పుష్పాలతో అలంకరించబడిన ఎన్నో చెట్లతో కూడి, పర్వతంలాంటి రూపంలో ఉన్న హనుమంతుడు, చూడటానికి అద్భుతంగా కనిపించాడు.
సారవన్తోఽథ యే వృక్షా న్యమజ్జఁల్లవణామ్భసి। భయాదివ మహేన్ద్రస్య పర్వతా వరుణాలయే
తరువాత, బలమైన వేరులతో ఉన్న ఆ చెట్లు, భయంతో మహేంద్రపర్వతాలు వరుణుని నివాసంలో మునిగినట్టు, ఉప్పు నీటిలో మునిగిపోయాయి.
స నానాకుసుమైః కీర్ణః కపిః సాఙ్కురకోరకైః। శుశుభే మేఘసంకాశః ఖద్యోతైరివ పర్వతః
వివిధ రంగుల పుష్పాలు, కొత్త మొగ్గలు అతని మీద పడగా, ఆ వానరుడు, జ్యోతులు మెరిసే మేఘాన్ని పోలి, ఆకాశంలో ప్రకాశించాడు.
విముక్తాస్తస్య వేగేన ముక్త్వా పుష్పాణి తే ద్రుమాః। వ్యవశీర్యన్త సలిలే నివృత్తాః సుహృదో యథా
హనుమంతుని వేగానికి ఆ చెట్లు తమ పుష్పాలను వదిలి, అవి నీటిలో చెల్లచెదురైపోయాయి. అది, స్నేహితులు కలిసివెళ్ళిన తర్వాత విడిపోవడాన్ని పోలి ఉంది.
లఘుత్వేనోపపన్నం తద్ విచిత్రం సాగరేఽపతత్। ద్రుమాణాం వివిధం పుష్పం కపివాయుసమీరితమ్। తారాచితమివాకాశం ప్రబభౌ స మహార్ణవః
వానరుని గాలికి చెట్ల నుంచి వదిలిన ఆ విచిత్రమైన, రంగురంగుల పుష్పాలు, తేలికగా సముద్రంపై పడిపడి, ఆ మహాసముద్రాన్ని నక్షత్రాలతో నిండిన ఆకాశంలా మెరిపించాయి.
పుష్పౌఘేణ సుగన్ధేన నానావర్ణేన వానరః। బభౌ మేఘ ఇవోద్యన్ వై విద్యుద్గణవిభూషితః
సుగంధభరితమైన, రంగురంగుల పుష్పాల ప్రవాహంలో తడిసి, ఆ వానరుడు మెరుపు మేఘాల గుచ్చాలతో అలంకరించబడిన మేఘంలా ప్రకాశించాడు.
తస్య వేగసముద్భూతైః పుష్పైస్తోయమదృశ్యత। తారాభిరివ రామాభిరుదితాభిరివామ్బరమ్
హనుమంతుని వేగానికి చెట్ల నుంచి పడి నీటిపై తేలిన పుష్పాలు, నక్షత్రాలు లేదా ఆకాశాన్ని వెలిగించే దీపాలు వంటి ప్రకాశాన్ని నీటికి ఇచ్చాయి.
తస్యామ్బరగతౌ బాహూ దదృశాతే ప్రసారితౌ। పర్వతాగ్రాద్ వినిష్క్రాన్తౌ పఞ్చాస్యావివ పన్నగౌ
ఆకాశంలో దూసుకుపోతున్న అతని రెండు చేతులు, పర్వతశిఖరాల నుంచి బయటపడిన అయిదు తలల పాముల్లా కనిపించాయి.
పిబన్నివ బభౌ చాపి సోర్మిజాలం మహార్ణవమ్। పిపాసురివ చాకాశం దదృశే స మహాకపిః
ఆ మహావానరుడు, అలలతో కూడిన మహాసముద్రాన్ని తానే తాగుతున్నట్టు, ఆకాశాన్ని తానే తాగాలనుకునే వాడిలా, ప్రకాశించాడు.
తస్య విద్యుత్ప్రభాకారే వాయుమార్గానుసారిణః। నయనే విప్రకాశేతే పర్వతస్థావివానలౌ
వాయుపథాన్ని అనుసరిస్తూ మెరుపుల్లా మెరిసే అతని కళ్ళు, పర్వతంపై వెలిగే అగ్నిలా ప్రకాశించాయి.
పిఙ్గే పిఙ్గాక్షముఖ్యస్య బృహతీ పరిమణ్డలే। చక్షుషీ సమ్ప్రకాశేతే చన్ద్రసూర్యావివ స్థితౌ
పసుపు రంగు కళ్ళు గల ఆ నాయకుని పెద్ద, వృత్తాకార కళ్ళు, చంద్రుడు, సూర్యుడు ఒకేచోట ఉన్నట్టు మెరిశాయి.
ముఖం నాసికయా తస్య తామ్రయా తామ్రమాబభౌ। సంధ్యయా సమభిస్పృష్టం యథా స్యాత్ సూర్యమణ్డలమ్
అతని ముఖం, ఎర్రని ముక్కుతో కలిసి, సాయంత్రపు కాంతి తాకిన సూర్యమండలంలా ఎర్రగా మెరిసింది.
లాఙ్గూలం చ సమావిద్ధం ప్లవమానస్య శోభతే। అమ్బరే వాయుపుత్రస్య శక్రధ్వజ ఇవోచ్ఛ్రితమ్
ఆకాశంలో దూకుతున్న వాయుపుత్రుని లాండీ, ఇంద్రుని జెండా ఎగురుతున్నట్టుగా, ప్రకాశించింది.