దుహితా వానరేన్ద్రస్య కుఞ్జరస్య మహాత్మనః। మానుషం విగ్రహం కృత్వా రూపయౌవనశాలినీ
ఆమె మహాత్ముడైన వానరరాజు కుంజరుని కుమార్తె. మానవ రూపం ధరించి, అందంతో, యవ్వనంతో మెరిసిపోయింది.
విచిత్రమాల్యాభరణా కదాచిత్ క్షౌమధారిణీ। అచరత్ పర్వతస్యాగ్రే ప్రావృడమ్బుదసంనిభే
అద్భుతమైన పుష్పమాలలు, ఆభరణాలు ధరించి, అప్పుడప్పుడు మెత్తటి వస్త్రాలు వేసుకుని, ఆమె కొండపై మేఘంలా సంచరించేది.
తస్యా వస్త్రం విశాలాక్ష్యాః పీతం రక్తదశం శుభమ్। స్థితాయాః పర్వతస్యాగ్రే మారుతోఽపాహరచ్ఛనైః
ఆమె కొండపై నిలబడి ఉండగా, ఆమెకు ఉన్న పసుపు రంగు, ఎరుపు మచ్చలతో ఉన్న అందమైన వస్త్రాన్ని గాలి మెల్లగా ఎత్తుకుపోయింది.
స దదర్శ తతస్తస్యా వృత్తావూరూ సుసంహతౌ। స్తనౌ చ పీనౌ సహితౌ సుజాతం చారు చాననమ్
అప్పుడు గాలి ఆమెను చూశాడు—ఆమె గుండ్రని, బాగుగా ఏర్పడిన తొడలు, నిండైన అందమైన వక్షోజాలు, సుందరమైన ముఖాన్ని చూసాడు.
తాం బలాదాయతశ్రోణీం తనుమధ్యాం యశస్వినీమ్। దృష్ట్వైవ శుభసర్వాఙ్గీం పవనః కామమోహితః
ఆమె విశాలమైన నితంబాలు, సన్నని నడుము, ప్రతీ అవయవం అందంగా మెరిసిపోతుండగా, గాలి ఆమెను చూసి ఆకర్షితుడయ్యాడు.
స తాం భుజాభ్యాం దీర్ఘాభ్యాం పర్యష్వజత మారుతః। మన్మథావిష్టసర్వాఙ్గో గతాత్మా తామనిన్దితామ్
ఆమెను చూసి, మన్మథుడి ప్రభావంతో తన అంతటినీ కోరికతో నిండిన గాలి, తన పొడవైన చేతులతో ఆమెను ఆలింగనం చేశాడు.
సా తు తత్రైవ సమ్భ్రాన్తా సువ్రతా వాక్యమబ్రవీత్। ఏకపత్నీవ్రతమిదం కో నాశయితుమిచ్ఛతి
ఆమె అక్కడే భయంతో, ధర్మపరాయణురాలిగా ఇలా అనింది: 'ఒకే భర్తకు విధేయతను నాశనం చేయాలనుకునే వారు ఎవరు?'
అఞ్జనాయా వచః శ్రుత్వా మారుతః ప్రత్యభాషత। న త్వాం హింసామి సుశ్రోణి మా భూత్ తే మనసో భయమ్
అంజన మాటలు విని, గాలి దేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'నిన్ను నేను ఏ విధంగా హానిచేయలేదు, సుందరి. నీ మనసులో భయం ఉండకూడదు.'
మనసాస్మి గతో యత్ త్వాం పరిష్వజ్య యశస్విని। వీర్యవాన్ బుద్ధిసమ్పన్నస్తవ పుత్రో భవిష్యతి
'నేను మనసుతో మాత్రమే దగ్గరగా వచ్చి, నిన్ను ఆలింగనం చేశాను. నీకు బలంతో, బుద్ధితో కూడిన కుమారుడు జన్మిస్తాడు.'
మహాసత్త్వో మహాతేజా మహాబలపరాక్రమః। లఙ్ఘనే ప్లవనే చైవ భవిష్యతి మయా సమః
'అతడు గొప్ప ధైర్యం, గొప్ప తేజస్సు, అపారమైన బలం, పరాక్రమంతో ఉంటాడు. ఎగరడంలో, దూకడంలో నాతో సమానంగా ఉంటాడు.'
ఏవముక్తా తతస్తుష్టా జననీ తే మహాకపే। గుహాయాం త్వాం మహాబాహో ప్రజజ్ఞే ప్లవగర్షభ
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, ఓ మహాకపి, నీ తల్లి సంతోషించింది. గొప్ప భుజశక్తి కలిగిన వానరులలో శ్రేష్ఠుడవైన నిన్ను ఆమె గుహలో ప్రసవించింది.
అభ్యుత్థితం తతః సూర్యం బాలో దృష్ట్వా మహావనే। ఫలం చేతి జిఘృక్షుస్త్వముత్ప్లుత్యాభ్యుత్పతో దివమ్
తరువాత, అరణ్యంలో సూర్యుడు ఉదయించడాన్ని చూసి, చిన్నవాడవైన నీవు, అది పండుగా భావించి పట్టుకోవాలని ఆకాశంలోకి దూకిపోయావు.
శతాని త్రీణి గత్వాథ యోజనానాం మహాకపే। తేజసా తస్య నిర్ధూతో న విషాదం గతస్తతః
ఓ మహాకపి, మూడు వందల యోజనాలు దాటి, నీ తేజస్సుతో ముందుకు సాగిపోయావు. అయినా నీవు ఎలాంటి నిరాశకు లోనవ్వలేదు.
త్వామప్యుపగతం తూర్ణమన్తరిక్షం మహాకపే। క్షిప్తమిన్ద్రేణ తే వజ్రం కోపావిష్టేన తేజసా
ఓ మహాకపి, నీవు త్వరగా ఆకాశాన్ని చేరుకున్నప్పుడు, ఇంద్రుడు కోపంతో, తేజస్సుతో నిండినవాడై, తన వజ్రాయుధాన్ని నీపై విసిరాడు.
తదా శైలాగ్రశిఖరే వామో హనురభజ్యత। తతో హి నామధేయం తే హనుమానితి కీర్తితమ్
అప్పుడు ఓ కొండ శిఖరంపై నీ ఎడమ చెంప విరిగిపోయింది. అందుకే నిన్ను హనుమంతుడు అని పిలవడం మొదలైంది.
తతస్త్వాం నిహతం దృష్ట్వా వాయుర్గన్ధవహః స్వయమ్। త్రైలోక్యం భృశసంక్రుద్ధో న వవౌ వై ప్రభఞ్జనః
అప్పుడు నిన్ను గాయపడ్డవాడిగా చూసిన వాయుదేవుడు, కోపంతో మూడు లోకాల్లో గాలిని ఆపేశాడు.
సమ్భ్రాన్తాశ్చ సురాః సర్వే త్రైలోక్యే క్షుభితే సతి। ప్రసాదయన్తి సంక్రుద్ధం మారుతం భువనేశ్వరాః
మూడు లోకాలు కలకలం అయి, అందరు దేవతలు భయపడి, ఆగ్రహించిన వాయుదేవుని శాంతింపజేయడానికి ప్రయత్నించారు.
ప్రసాదితే చ పవనే బ్రహ్మా తుభ్యం వరం దదౌ। అశస్త్రవధ్యతాం తాత సమరే సత్యవిక్రమ
వాయుదేవుడు శాంతించాక, బ్రహ్మదేవుడు నీకు వరమిచ్చాడు: 'ఓ ధైర్యవంతుడా, యుద్ధంలో నిన్ను ఆయుధాలతో ఎవరూ చంపలేరు.'
వజ్రస్య చ నిపాతేన విరుజం త్వాం సమీక్ష్య చ। సహస్రనేత్రః ప్రీతాత్మా దదౌ తే వరముత్తమమ్
వజ్రాయుధం తగిలినా నీవు గాయపడకపోవడాన్ని చూసి, సహస్రనేత్రుడు ఇంద్రుడు సంతోషించి నీకు గొప్ప వరమిచ్చాడు.
స్వచ్ఛన్దతశ్చ మరణం తవ స్యాదితి వై ప్రభో। స త్వం కేసరిణః పుత్రః క్షేత్రజో భీమవిక్రమః
'నీ మరణం నీ ఇష్టానుసారం మాత్రమే జరుగుతుంది, ప్రభూ.' అందుకే నీవు కేసరి కుమారుడవు, భయంకరమైన పరాక్రమంతో జన్మించినవాడవు.
మారుతస్యౌరసః పుత్రస్తేజసా చాపి తత్సమః। త్వం హి వాయుసుతో వత్స ప్లవనే చాపి తత్సమః
నీవు వాయుదేవుని నిజమైన కుమారుడవు, ఆయన తేజస్సులో సమానవాడవు. ఓ బిడ్డా, నీవు వాయుపుత్రుడవు, దూకడంలో కూడా ఆయనతో సమానవాడవు.
వయమద్య గతప్రాణా భవానస్మాసు సామ్ప్రతమ్। దాక్ష్యవిక్రమసమ్పన్నః కపిరాజ ఇవాపరః
ఈ రోజు మేము బలహీనులమై పోయాం, కానీ నీవు ఇప్పుడు మాతో ఉన్నావు. నీవు నైపుణ్యంతో, ధైర్యంతో, ఇంకొక వానరరాజువులా ఉన్నావు.
త్రివిక్రమే మయా తాత సశైలవనకాననా। త్రిఃసప్తకృత్వః పృథివీ పరిక్రాన్తా ప్రదక్షిణమ్
'ఓ బిడ్డా, నేను మూడు అడుగులతో, కొండలు, అడవులు, వనాలతో కూడిన భూమిని ఇరవై ఒకసార్లు ప్రదక్షిణగా చుట్టాను.'
తథా చౌషధయోఽస్మాభిః సంచితా దేవశాసనాత్। నిర్మథ్యమమృతం యాభిస్తదానీం నో మహద్బలమ్
'అలాగే, దేవతల ఆజ్ఞతో మేము ఔషధాలను సేకరించాం. వాటితో అమృతాన్ని మథించి, మాకు గొప్ప బలం లభించింది.'
స ఇదానీమహం వృద్ధః పరిహీనపరాక్రమః। సామ్ప్రతం కాలమస్మాకం భవాన్ సర్వగుణాన్వితః
'ఇప్పుడు నేను వృద్ధుడిని, నా ధైర్యం తగ్గిపోయింది. ఈ సమయంలో నీవు అన్ని గుణాలతో మాకు ఆధారంగా ఉన్నావు.'
తద్ విజృమ్భస్వ విక్రాన్త ప్లవతాముత్తమో హ్యసి। త్వద్వీర్యం ద్రష్టుకామా హి సర్వా వానరవాహినీ
కాబట్టి నీ శక్తిని చూపించు, ఎందుకంటే నీవు దూకే వారిలో అగ్రగణ్యుడవు. నీ బలాన్ని మొత్తం వానరసేన చూడాలని కోరుకుంటోంది.
ఉత్తిష్ఠ హరిశార్దూల లఙ్ఘయస్వ మహార్ణవమ్। పరా హి సర్వభూతానాం హనుమన్ యా గతిస్తవ
ఎదురు లేవు, వానరశార్దూలా! మహాసముద్రాన్ని దాటి పో. హనుమంతా, నీ పయనం అన్ని జీవుల కంటే మించింది.
విషణ్ణా హరయః సర్వే హనుమన్ కిముపేక్షసే। విక్రమస్వ మహావేగ విష్ణుస్త్రీన్ విక్రమానివ
అన్ని వానరులు నిరుత్సాహంగా ఉన్నారు, హనుమంతా, నీవెందుకు ఆలస్యం చేస్తున్నావు? మహా వేగంతో ముందుకు సాగు, విష్ణువు మూడు అడుగులు వేసినట్టు.
తతః కపీనామృషభేణ చోదితః ప్రతీతవేగః పవనాత్మజః కపిః। ప్రహర్షయంస్తాం హరివీరవాహినీం చకార రూపం మహదాత్మనస్తదా
అప్పుడు వానరుల నాయకుడు ప్రోత్సహించగా, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు తన వేగంపై నమ్మకంతో, ఆ వానర వీరుల సేనను ఆనందింపజేశాడు, తన మహత్తర రూపాన్ని ప్రదర్శించాడు.
thumb|సప్తషష్ఠితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే సప్తషష్ఠితమః సర్గః ॥౪-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో కిష్కింధాకాండలో అరవై ఏడవ అధ్యాయం ప్రారంభమవుతోంది.